2

17 වියේදී ලෝකයේ ළාබාල ම නොබෙල් සම්මානලාභිනිය වූ මලාලා!

ඔබට මතක ඇති අපි මලාලා ගැන මුලින් ‘මල්කැකුළු’වලට ලිව්වේ එයාට පාකිස්තානයෙදි තලේබාන්වරුන් විසින් වෙඩි තබපු වෙලාවෙයි. ඒ 2012 ඔක්තෝබර් 9 වැනිදා එතකොට එයාට වයස අවුරුදු 15 යි. 2014 ඔක්තෝබර් 10 වැනිදා එයා ලෝකයේ ළාබාල ම නොබෙල් සම්මානලාභිනිය ලෙස අභිෂේක ලැබුවා. අද අප ඔබ වෙත ගේන්නෙ මලාලා ලබපු ඒ සුවිශේෂී ජයග‍්‍රහණය ගැනයි.

මලාලාට නොබෙල් සම්මානය පිරිනමා ඇති බව ඇගේ ගුරුවරිය ඇයට දැනුම් දුන්නේ ඇය රසායන විද්‍යා පාඩමක් කරන අතරතුර ඇයව මෙහොතකට පන්තියෙන් පිටතට කැඳවා ගෙන යමින්. එහෙත් ඒ පිළිබඳ සතුට එවේලේ භුක්තිවිඳින්න එයා කැමති වුණේ නෑ. එයා කෙළින් ම පන්තියට ගියා. අනික් හැමදේටම වැඩිය තැනක් ඉගෙනීමට දෙන එකයි මලාලාගේ කැමැත්ත වුණේ.

ඒ නිසයි, ඇය එදා එංගලන්තයේ බර්මින්හැම් පුස්තකාලයේ පැවත්වුණු ජාත්‍යන්තර පුවත්පත් සාකච්ඡුාවට සහාගිවෙන්න පාසල ඇරෙන තෙක් බලා සිටියේ. ඇය එනතෙක් පුවත්පත් කලාවේදීන් විශාල පිරිසක් එහි නොඉවසිල්ලෙන් බලා සිටියා.

 
2014 ඔක්තෝබර් 10 වැනිදා මලාලාට නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනැමුණු බව දැන් වුවත් ඇය බර්මින්හැම්හී පැවැත්වුණු ඇගේ මෙම ප‍්‍රථම පුවත්පත් සාකච්ඡුාවට සහභාගි වූයේ එදින පාසල් වැඩ හමාර වීමෙන් පසුවයි.
0

ලෝකයේ ලස්සනම, විස්මිතම කුරුල්ලන් ඉන්නා පාරාදීසයක්!

මේ මිහිමත වෙසෙන වඩාත් සුන්දර, වඩාත් විස්මිත කුරුලූ වර්ගය ‘පාරාදීසයේ කුරුල්ලන්’ (birds-of-paradise) ලෙසයි හැඳින්වෙන්නේ. පැරඩිසිඬේ (Paradisaeidae) පවුලට අයත් මේ කුරුලූ වර්ග 41ක් ඉන්නා බවයි.

කුරුලූ විශේෂඥයන් කියන්නේ. සොබාදහමේ අපූරු දායාදයන් ලෙස සැලකෙන මේ කුරුල්ලන් හැබැහින් දැක ගන්න නම් නිව් ගිනියාවේ (New Guinea) වනාන්තරවලට යන්න ඕනෑ. ඔවුන් ජීවත් වන්නේ නිව්ගිනියාව හා ඒ ආශ‍්‍රිත දූපත්වලයි. කුරුලූ විශේෂ කීපයක් මලූකු (Maluku) දූපත්වලත්, නැගෙනහිර ඕස්ටේ‍්‍රලියාවේත් ඉන්නවා. ඒත් මේ කුරුලූ පවුලට අයත් විශේෂ 39ක් ම නිව්ගිනියාවේ දී දකින්න පුළුවන්.

බුද්ධියෙන් මිනිසා පරදවන්න තරම් දක්ෂ චිම්පන්සි 'අයුමු' ගේ හපන්කම් නරඹන්න!

සතුන්ගේ හැකියාවන් හරිම පුදුමාකාරයි. මේ ඒ වගේ අපූරු සතෙක් ගැනයි. විස්මිත හපන්කම් පාන බුද්ධිමත් චිම්පන්සියෙක්. නම අයුමු. වයස අවුරුදු 11යි. මෙයා එන්නේ ජපානයේ කියෝතෝ විශ්ව විද්‍යාලයෙන්.

ගණන්වලට අති දක්ෂකම් පාන මේ අයුමුට තත්පරයෙන් ඉතා කුඩා අංශුවක කාලයක්, ඒ කියන්නේ අපි ඇහිපිල්ලමක් ගහන තරම් ඉතා සුළු කාලයක් තුළ ඉලක්කම් ගණනක් මතක තබා ගන්න පුළුවන්. ඒ වගේ පරිගණක මතකය මනින වැඩසටහනකදී මිනිසා පරදවන්න කරම් එයා දක්ෂයි.

3

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

0

අනාගත හමුදා ගුවන්යානා පදවන්නේ කවුරුන්ද? නියමු අසුනක් රොබෝ නියමුවකුට?

අනාගත හමුදා ගුවන්යානා පදවන්නේ කවුරුන්ද? ඇමරිකාවේ පෙන්ටගනයට අනුව නම් අනාගතයේ නියමු අසුනක ඉඩක් රොබෝ නියමුවකුට වෙන් වෙනවා.

මේ බව හෙළිවන්නේ ඇමරිකානු නාවික හා ගුවන් හමුදාව විසින් නිකුත් කළ වාර්තාවකිනුයි. ඔවුන් ඊළඟ පරම්පරාවේ ප‍්‍රහාරක යානා සැලසුම් කරන්නට යාමේ දී ඒ සඳහා රොබෝ නියමුවන් ද යොදා ගැනීමට තීරණයක් ගෙන තියෙනවා.

ඒ අනුව අනාගත ජෙට් ප‍්‍රහාරක යානා සඳහා කෘති‍්‍රම බුද්ධියෙන් යුතු නියමුවකු එක්වනු ඇති. ඒ නියමුවා එහි ඇති දත්ත විශ්ලේෂණය කිරීමට හා ගුවන් යානා හාරක නෞකාවට යානා පහත් කිරීමට හා ඉහළට නැංවීමට ආදි කටයුතු සඳහා යොදා ගැනීමට ඇමරිකානුවන් බලාපොරොත්තු වෙනවා.

 
ඇමෙරිකාවේ වර්ජීනියාහී පෙන්ටගනයේ සැලසුම් කරලා තියෙනවා, අනාගතයේ එන ජෙට් ප‍්‍රහාරක යානාවලට රොබෝ නියමුවන් යොදා ගන්න. ඇමරිකන් නාවික හමුදාවේ එෆ්/ඒ -එක්ස්එක්ස් ප‍්‍රහාරක යානයට ඒ තාක්ෂණයට දැනටමත් යොදා ගෙන තියෙනවා. (මෙහි එය දක්වා ඇත්තේ චිත‍්‍රශිල්පියකුගේ ඇසින්.)
0

පැසිපික් සාගරයේ මතු වූ දීප්තිමත් රතු ආලෝකයේ අබිරහස!

ගුවන් නියමුවකු හා සහය ගුවන් නියමුවකු පසුගිය අගෝස්තු 24 වැනිදා දීප්තිමත් රඹ හා රතු පැහැයෙන් යුත් අද්භූත ආලෝකයක් පැසිපික් සාගරයේ එක් ඉසව්වක දී දැක තියෙනවා.

මේ අමුතු ආලෝක දැක තියෙන්නේ හොංකොංවල සිට ඇලස්කාවේ ඇන්කර්රේජ් බලා පියාසර කරමින් තිබූ බොයිං 747-8 නම් ජෙට් යානයේ ගුවන් නියමුවන් දෙපොළයි. රුසියාවේ කම්චට්කා අර්ධ ද්වීපයට දකුණු දෙසින් තමයි මේ ගුප්ත ආලෝකය පෙනිලා තියෙන්නෙ.

විශාල ප‍්‍රදේශයක පැතිර තිබූ මේ අබිරහස් ආලෝකය කුමක් දැයි තවමත් හෙළිදරවු වී නැහැ. දැනට හිතන විධියට මෙය ගැඹුරු සාගර පත්ලේ පිහිටි යෝධ යමහලක් (ගිනි කන්දක්) පුපුරා යාම නිසා ඇති වූවක් විය හැකියි.

 
මේ ඔවුන් දුටු අමුතු ආලෝකයයි. හොංකොංවල සිට ඇලස්කාවේ ඇන්කර්රේජ් බලා පියාසර කරමින් තිබූ බොයිං 747-8 නම් ජෙට් යානයේ ගුවන් නියමු වැන් හෙය්ස්ට් කැමරාවට නඟුවේ. රුසියාවේ කම්චට්කා අර්ධ ද්වීපයට දකුණු දෙසින් සිරස්ව විහිදුණු අකුණු සැරයක් සමගයි, මේ ගුප්ත ආලෝකය පෙනිලා තියෙන්නෙ.

ඔබේ මුව තුළින් මෙතෙක් නුදුටු ලොවකට පිවිසෙන්න!

ඒවා හරියට බැලූබැල්මට දුර්ලභ ගණයේ පැළෑටි වාගෙයි. එහෙමත් නැත්නම් ඈත එපිට සක්වළ ඇති ග‍්‍රහලෝකයක මතුපිට වාගෙයි.

මේ බියජනක අමුතු සතුන් සක්වළ වෙනත් ලෝකයකින් ආ අය නෙවෙයි. ඔබේ අපේ හැමෝගෙම දත්වල දන්ත පථවල ඉන්නා බැක්ටීරියා වර්ගයි. සාමාන්‍ය ඇසට, එනම් පියවි ඇසට, නොපෙනෙන මේ දසුන් ඉලෙක්ට්‍රොනික අන්වීක්ෂයකින් පරිලෝකනය කොට විශාලනය කර ගත් ඒවායි.

සාමාන්‍ය ජීවිතයේ දී වුවත් ඔබට ඔබේ කට තුළ ඇති දේ බලා ගන්න ක‍්‍රමයක් නැහැ. මුහුණ බලන කන්නාඩියකින් ටිකක් විතර ඔබට දැක ගන්න පුළුවන් වුනත් මේ විස්මිත දසුන් දැක ගත හැක්කේ පරිලෝකනය කළ හැකි ඉලෙක්ට්‍රොනික අන්වීක්ෂ කැමරාවකින් (scanning electron microscope -SEM) පමණයි. මෙසේ ගන්නා ලද පිළිබිඹුවලින් දන්තපථ, කෘන්තක දත්, දිරා යන තැන්, ඒවාට බැක්ටීරියාවලින් හානි සිදු වන අයුරු ආදිය මෙතෙක් නුදුටු ආකාරයෙන් දැක ගත හැකියි.

මේ පින්තූරවලට ඇතුළත් වෙනවා, දත් දිරූ තැන්, දන්තපථ රැුඳුණු තැන් පමණක් නොවෙයි, ඔබ දත් මදින විට ඔබේ දත් බුරුසුවේ තැවරෙන බැක්ටීරියා විශේෂ පවා.

මේ පින්තූර මාලාවට අයත් රූපවල ඇතැම් කොටස් වර්ණ ගන්වා තියෙන්නේ ඔබට ඒවා පැහැදිලිව හඳුනා ගනු පිණිසයි. මේ රූප පිළිබිඹු ලබා ගෙන ඇත්තේ ඉලෙක්ට්‍රෝන ධාරාවක් එල්ල කොට අන්වීක්ෂයක් මගින් ඒවා ස්කෑන් (පරිලෝකනය) කිරීමෙනි. පසුව ඒවායේ අවශ්‍ය තැන් පරිගණකය මගින් ඩිජිටල් ක‍්‍රමයට හෝ අතින් හෝ වර්ණ ගන්වා තියෙනවා. ඒ ක‍්‍රමයෙන් තමයි, දිරූ තැන්, දන්තපථ රැුඳුණු තැන්, හා මිනිස් ඇසට හඳුනා නොගත හැකි තැන් මතු කර ගෙන ඇත්තේ.

 
මෙහි නිල් පාටින් දැක්වෙන්නේ කහ පැහැති දත මත පැතිරී ඇති ගෝලාකාර බැක්ටීරියා විශේෂයක්. රතු පාටින් පෙනෙන්නේ දත මතට ඇලී සිටින රතු රුධිර ෙසෙල කීපයක්.
4

ජර්මනියෙන් එන ලුනු වතුරෙන් ධාවනය කළ හැකි විස්මිත කාරය!

සාමාන්‍යයෙන් කියන්නේ ස්පෝට්ස් කාර් පරිසර-මිතුරු ඒවා නෙවෙයි කියලයි. ඒත් මේ අලූත්ම කාරෙක එහෙම නෑ. දුවන්නේ ලූනු වතුරෙන්. පැයට හැතැප්ම 217.5ක (පැ. කි.මී. 350ක) වේගයෙන් පදවන්නත් පුළුවන්.

මෙහි ඇති පෙරළිකාර ධාවන පද්ධතිය නිසා රාත්තල් 5,070ක් (කි.ග‍්‍රෑම් 2,300ක්) බර මේ කාරය පණ ගන්වා තත්පර 2.8ක් ඇතුළත පැ.හැ. 60ක (පැ.කි.මී 100ක) වේගයකට ඉහළ නංවන්න පුළුවන්. මෙය නම් කර ඇත්තේ ‘ක්වොන්ට් ඊ-ස්පෝට්ස්ලිමොසීන්’ කියලයි.

0

ඕස්ටේ‍්‍ර‍ලියාවේ මුහුදු පත්ලේ විසූ අමුතු සත්ව විශේෂ දෙකක්!

මෙතෙක් හඳුනා නොගත් අමුතු හැඩයක් ගත් සත්ව විශේෂ දෙකක් ඕස්ටේ‍්‍රලියාවේ සාගර පත්ලෙන් මතු කර ගැනීමට විද්‍යාඥයන් පිරිසක් සමත්වී සිටිනවා.

මේ අමුත්තන් බැලූබැල්මට මෙලොවට අයත් නැති වෙනත් ලෝකයකින් ආ අය වගෙයි පෙනෙන්නෙ. මේ මිහිමත මෙතෙක් හඳුනාගෙන ඇති කිසිම සත්ව වංශයකට අයත් නැති බවයි කියන්නේ. දැනට හඳුනා ගෙන ඇති පෘෂ්ඨවංශිකයන් ඇතුළු විවිධ ජීවීන් රැුස අතරට හෝ සපුෂ්ප ශාක අතරට හෝ දැමිය හැකි තත්වයක් තවමත් හඳුනාගෙන නැහැ.

ඩෙන්ඩ්‍රොග්රැුමා (Dendrogramma) යනුවෙන් හඳුන්වා ඇති මේ සතුන් පිටතින් බලන විට හත්තක හැඩයක් ගන්නවා. එහෙත් ඇතුළත ආමාශයක් හා එය වෙන් කෙරෙන ජෙලිෆිෂ් හෙවත් ලොඩියකුගේ වැනි ඝන ස්තරයක් දැකිය හැකියි.

 
හරිම පුදුමයි! මේ ඡුායාරූපයෙන් පෙනෙන්නේ ඒ අමුතු සතුන් වර්ග දෙකයි. පිටතින් හත්තක හැඩයක් ගත්තත් ඇතුළත ආමාශයක් හා එය වෙන් කෙරෙන ලොඩියකුගේ වැනි ඝන ස්තරයක් දැකිය හැකියි.
0

ලොව අංක එකේ පිතිකරු කුමාර් සංගක්කාරගේ ලෝක වාර්තා!

මහේල ගැන කතා කරන කොට අමතක නොවන නමක් තමයි, ඔහුගේ පිටියේ සුවිශේෂ මිතුරා, සංගක්කාර. මහේල සංගා එක්වී තැබූ ලෝක වාර්තා එදා මහේල ගැන කියන විට අප සිහිපත් කළා, ඔබට මතක ඇති. මහේලට පිටියේ දීත් පිටියෙන් පිටතදීත් හැමවිටම සහයට සිටින අඹයාළුවා ඔහුයි. ඒ නිසා මේ අවස්ථාව අපි ‘මහේලගේ ආදරණීය සංගාගේ’ දස්කම් ගැන යමක් කියන්න යොදා ගන්නවා.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Back to Top