Skip to main content

නෙත පිනවන ගත සනසන නවසීලන්තයේ දිය ඇලි හා මංපෙත්

නවසීලන්තයේ කඳු බහුලයි. එහෙත් ඒවා වඩා උස ඒවා නොවෙයි. ඒ නිසා ම දිය ඇලිද උස ඒවා නොවෙයි. එහෙත් ඒවා අලංකා‍රයෙන් අඩුවක් නැත. පිහිටීම අනුවත් ඒවා බලන්නට යන සංචාරකයන්ට සපයා ඇති පිවිසුම් මං පෙත් නිසාත් ඒවායේ ආස්වාදයේ අඩුවක් නැත.

සුප්‍රකට මනුකා මී පැණිවලට දායක වන මනුකා ශාකය

දැනට දක්වා ඇති තොරතුරුවලට අනුව මේ රටෙහි නම් කළ දිය ඇලි 249ක් තියෙනවා. ‘මංගල වේලය’ කියා හඳුන්වන දිය ඇලිම හතක් ඇති අතර ඒවා අරින් උසම දිය ඇල්ල ලෙස සැලකෙන්නේ, දකුණු දූපතේ ඩවුට්පුල් සවුන්ඩ්හී පිහිටි මිටර් 836ක් උස ‍බ්‍රෝ (Browne) දිය ඇල්ලයි. එය දැක ගත හැක්කේ පියෝඩ්ලන්ඩ් ජාතික වනෝද්‍යානය තුළදීයි.

ෆන්ගරේ ඇල්ල නරඹන මං තීරුවක්

නවසීලන්තයේ උතුරු දූපතේ බ්‍රයිඩල් වේල් දිය ඇල්ල, මරකෝපා දිය ඇල්ල, වෛරේරේ දිය ඇල්ල, තරාවේරා දිය ඇල්ල, හුකා දිය ඇල්ල, තාරානාකි දිය ඇල්ල, පපාකොටෝ දිය ඇල්ල, රෙරේ දිය ඇල්ල හා වයිහි දිය ඇල්ල යන එ්වා වඩාත් ජනප්‍රසාදිතයි. දකුණු දූපතේ දිය ඇලි අතර වඩාත් සංචාරකයන්ගේ ආකර්ෂණයට ලක් වී ඇත්තේ මංගටානි දිය ඇල්ල, ඩෙවිල්ස් පන්ච්‍බෝල් දිය ඇල්ල, බෝවන් දිය ඇල්ල, අර්ල්ලන්ඩ් දිය ඇල්ල, ස්ටර්ලින් දිය ඇල්ල, සදර්ලන්ඩ් දිය ඇල්ල, බ්‍රයිඩල් වේල් දිය ඇල්ල හා මැක්ලීන් දිය ඇල්ල යන ඒවායි.
ෆන්ගරේ (Whangarei) දිය ඇල්ල

නවසීලන්තයේ හැම ගෙදරකට ම කාර් දෙකකට ආසන්න ගණනක් තිබුණත් නගරයට රස්සාවට යන අය පොදු ප්‍රවාහන සේවය ප්‍රයෝජනයට ගන්නවා. ඒ නගරයේ රථගාල් ප්‍රමාණවත් තරම් නොමැති නිසායි. බයිසිකල් පදින අයට වෙනම මං තීරුත් තියෙනවා. පයින් යන අයට ඇවිදින මං තීරු සෑම තැනක ම හමුවෙනවා. රටේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් සියයට 30කට වැඩි ඉඩක් වන රක්ෂිත පරිසර බවට පත් කර තියෙනවා. ඒ වගේ ම නිතර ගස් සිටුවීමත් නිතර කෙරෙනවා.

මං දැකපු මං තීරු අතරින් ලස්සනම මං තීරු වශයෙන් මා දුටුවේ ෆන්ගරේ (Whangarei) දිය ඇල්ල අවට ඇති මං තීරුවයි. ලොව විශාලතම පැරණි ගස ලෙස සැලකෙන ටානේ මහුටා බලන්න ගිය වේලේ අපට කව්රි වනයක් මැදින් යන්නට ලැබුණා. ඒ මං තීරුවත් සිත් ගන්නාසුලු එකක්. නමුත් ඊට වඩා ෆන්රේ ඇල්ල මංතීරුව විශිෂ්ටයි.

ෆන්ගරේ ඇල්ල නරඹන මං තීරුව දිය ඇල්ල වටා එතුණු එකක්. දිය ඇල්ල සාදන ඇල හරහා යන එය උයනකට යනවා. ඒ උයනේ අලුතින් පැල රෝපණයක් කර තියෙනවා. නවසීලන්තයේ අගනුවර වූ ක්‍රයිස් චර්ච් නගරයේ ඉස්ලාමීය පල්ලියක බැතිමතුන් පිරිසකට තනි ඝාතකයකු විසින් එල්ල කරන ලද වෙඩි ප්‍රහාරයෙන් මියගිය 51 දෙනා සිහිවීම සඳහායි, ඒ පැල 51ක් රෝපණය කර තියෙන්නේ.

එතැනින් විහිදෙන මං තීරුව යළිත් වනයේ ගස් අතරින් පහළට ගිහින් ලී පාලමකට පිවිසෙනවා. ඒ පාලම දිය ඇල්ල බලන්න ඇති තවත් තැනක්. ඒ මැදට ගියාම දිය ඇල්ල ඇස් මට්ටමෙන් නරඹන්නත්, ඒ වගේම පින්තූර ගන්නත් අපට පුළුවන්. එතැනින් පිට වී යන අපව මං තීරුව ගෙන යන්නේ දිය ඇල්ල වැටෙන බිමටයි.

හාටී රිවර් වෝක් (hatea river walk)

මීටර් 26.3ක් උස ෆන්ගරේ දිය ඇල්ල පහළට ඇද හැළෙන හැටි හොඳින්ම නරඹන්න පුළුවන් එතැනදියි. එතැනින් පසු කව්රි ගසින් යුත් වනයක් මැදින් යළිත් ගමන ඇරඹූ තැනට එන්න පුළුවන්.

මේ මංපෙතින් ඔබට අවශ්‍ය නම් ඒඑච් රීඩ් කවුරි වනෝද්‍යානයට යන්න පුලුවන්. නවසීලන්තයේ ඇති විශාලතම කවුරි වෘක්ෂය ගැන කලින් කීවා ඔබට මතක ඇති. එවැනි වෘක්ෂ රාශියක් මේ වනාන්තරයේත් තියෙනවා. ඒ සමහර ගස් අවුරුදු 500ක් තරම් පැරණියි. මෙහි ඉහළ කොටසට විහිදෙන මංපෙත හැඳින්වෙන්නේ ‘හාටී රිවර් වෝක්’ කියලයි. මේ මංපෙතේ යන ඔබට නවසීලන්තයට ආවේණික පඳුරු ගස් බහුලව දකින්නත් ඒවගේ සුන්දරත්වය විඳින්නත් පුළුවන්. ඒ ගස් අතර නිකාවු (nikau), ටොටාරා (totara), මනුකා (manuka), වගේම කෝකා (kouka) හෙවත් ගෝවා ගස්, පොංගා හෙවත් නවසීලන්තයේ සංකේතයක් වන මීවන විශේෂයත් දැක ගන්න පුළුවන්. ඒවගේ ම ඒ පඳුරු අතර ගැවසෙන නවසීන්තලයට ආවේණික කුරුල්ලන් රැසක් දැක ගත හැකියි. ඔවුන් අතර කුකුපා (kukupa) හෙවත් දේශීය වන පරවියා, ටුඊ (tui) හා රිරෝරිරෝ(riroriro) හෙවත් අළු පන්රැවියාත් වෙනවා.

නවසීලන්තයේ උසින් වැඩිම බ්‍රෝ (Browne) දිය ඇල්ල

කුකුපා (kukupa) හෙවත් දේශීය වන පරවියා


ටුඊ (tui)

-පර්සි ජයමාන්න

Comments

Popular posts from this blog

වත්මන් ළමා ගී පරපුරේ ආරම්භකයා - ශී‍්‍ර රූපදේව කවීන්ද්‍ර ආනන්ද රාජකරුණා

‘රෝස මලේ නටුවෙ කටූ - වන බමරෝ ඔහොම හිටූ
නටුව නොවේ මල සිඹිමී - මම ළමයෝ පැණි උරමී’

යනුවෙන් ළමයකුත්, වන බමරකුත් අතර සංවාදයක් ආකාරයෙන් ලියා ඇති කුඩා කවිය අදත් අපේ දරුවන් අතරත් වැඩිහිටියන් අතරත් එකසේ ජනපි‍්‍රය ළමා කවකි. ළමයින්ට කවි ලිවීම අරභයා ආනන්ද රාජකරුණා (1885-1957) කවියා දැක්වූ දක්ෂතාව මැන ගැනීමට එම කව ම ප‍්‍රමාණවත්ය. ළමයින් සඳහා විවිධ මට්ටමේ කව් රැසක් ආනන්ද රාජකරුණා විසින් අපේ ළමා පරපුරට දායාද කර තිබේ.

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.