Skip to main content

චිරංජයතු! එඞ්වින් ආරියදාස පත‍්‍රකලාවේදී ප‍්‍රාඥයාට 98යි

පසුගියදා අපේ පත‍්‍රකලා මහ ඇදුරු එඞ්වින් ආරියදාස සූරීන්ට අවුරුදු අනූඅටක් සපිරුණා. එතුමාව බැහැදැක එතුමාට සුබපතන්නට ශී‍්‍ර ලංකාවේ නොසිටීම ගැන මා කනගාටු වෙනවා. මේ සටහන නවසීලන්තයේ මගේ පොඩි පුතුගෙ සෙවණේ සිට ලියන්නේ ඒ නිසයි. 



එතුමා අපේ පුවත්කලාව වෙනුවෙන් ම උපන් අයෙක්. ලංකාලෝකයෙන් ආරම්භව පැවත ආ ශී‍්‍ර ලංකාවේ පුවත්පත් සඟරා ප‍්‍රකාශනය දශක ගණනාවක් ගෙවා තිබුනත් එතුමා විසින්පුවත් කලාව ඉගෙන ගෙන කළ යුතු දෙයක් බව 60 දශකයේ අගදී ප‍්‍රකාශයට පත් කරනතුරු ඒ ගැන හැඟීමක් එවකට සිටි පුවත්පත් ප‍්‍රකාශකයන් අතරවත් ලේඛකයන් අතරවත් තිබුණේ නැහැ.
ඒ මුල් කාලයේදී ශී‍්‍ර ලංකාවේ සිංහල පුවත්පත් සඟරා පවා පළ කළේ ඉංගී‍්‍රසි ජාතිකයන්.  එහෙම නැත්නම් ඉංගී‍්‍රසි ඉගෙන ගත් සිංහලයන්. බොහෝ ලිපි හා පුවත් ඉංගී‍්‍රසියෙන් ලියා සිංහලයට පෙරළා ගෙන තමයි පළ කළේ. දිනමිණ වැනි ඒ කාලයේ පැවති ජාතික පුවත්පත් පවා මුල් යුගයේ පළ වුණේ ඉංගී‍්‍රසි පුවත්පතේ පරිවර්තනයක් විදියටයි. ආරියදාස මහතා පුවත්වලට එක්වන විට මේ තත්වය වෙනස් වෙලා, සිංහල පුවත්පත් කලාව ස්වාධීනව වැඩෙන්නට පටන් අරන් තිබුණා. ඒත් පුුුවත්පත් කලාව විෂයයක් වශයෙන් ඉගැන්වීමක් තිබුණේ නෑ. භාෂා දැනුම හා ලේඛන හැකියාව අනුව පුවත්පත්වල සේවයට බඳවාගෙන ඒ අයට සේවය කිරීමෙන් ලබන අත්දැකීම් මත පමණයි, පුවත්පත් කලාවේදියෙකු වීමට අවස්ථාව පෑදුනේ. ඉඳහිට ඒ අය අතරින් එක්කෙනකුට දෙන්නකුට එංගලන්තයට ගොස් පුවත්පත් කලාව හැදෑරීමට අවස්ථාව ලබා දුන්නා. ඒත් වැඩිදෙනකුට මේ අවස්ථාව ලැබුණේ නෑ. අනෙක් අය ඉගෙන ගත්තේ තමන්ගේ ජ්‍යෙෂ්ඨයන්ගෙන්. ඒ නිසා පුවත්පත්වල ගුණාත්මක භාවයේ වෙනස්කම් රාශියක් දක්නට ලැබුණා. ඇතැම් පුවත්පත් වෙළඳ පොළේ ජනපි‍්‍රය පුවත්පත් අනුකරණයෙන් තමන්ගේ පුවත්පත් හැඩ ගස්වා ගත්තා.

මේ තත්වය වෙනස් වන්නට පටන් ගත්තේ 1969 දීයි. ඒ පුවත්පත් කලාව විෂයයක් වශයෙන් ඉගැන්වීම ආරම්භ කළාට පස්සෙයි. ඒ කාර්යයට උර දුන්නෙ එඞ්වින් ආරියදාස මහතායි. එතුමා තමයි පුවත්පත් කලාව ඉගැන්වීමේ මුල්ම පාඨමාලාව සකස් කළේ. එදා එය හඳුන්වනු ලැබුවේ ජන සන්නිවේදන පාඨ මාලාව ලෙසයි. දෙහිවල කනිටු සරසවියෙන් ආරම්භ වූ ඒ අධ්‍යාපනය ඊළඟට කැලණිය සරසවියටත් විහිදුණා. අද හැම සරසවියකම වාගේ මේ අංශයෙන් අධ්‍යාපනය දෙනවා. ඒ සඳහා වෙනම අධ්‍යයන අංශ පවා ඇති කර ගෙන තියෙනවා. ඩිප්ලෝමාවෙන් පටන්ගෙන උපාධි, පශ්චාත් උපාධි දක්වා සන්නිවේදන අධ්‍යාපනය ව්‍යාප්ත වී තිබෙනවා. අද පාසල්වලත් මේ විෂයය උගන්වනවා. මෙය ඉතා ඉක්මනින් සිදු වූ පෙරළියක්.

තමන්ගේ ජීවිතකාලය තුළ ම මේ පෙරළිය දැක ගන්නට තරම් එඞ්වින් ආරියදාස මහතා වාසනාවන්ත වුණා. අදටත් එතුමා මේ කටයුතුවලට සකි‍්‍රය දායක වන අයුරු දකින අපට ඇතිවන්තේ නිම්හිම් නැති සතුටක්.
ආරියදාස මහතා එතුමාගේ සේවය පුවත්පත්වලට විතරක් සීමා කළේ නැහැ. ඉන් ඔබ්බට විද්‍යුත් මාධ්‍යවලටත් ලබා දුන්නා. ගුවන්විදුලි මාධ්‍යයේ ප‍්‍රවීණයෙක් හැටියට එතුමා ඒ සඳහා ද කැපවී කි‍්‍රයා කළා. රූපවාහිනී මාධ්‍යය මෙරටට හඳුන්වා දෙන අවස්ථාවේ සිට එතුමා ඒ සඳහාද දායකත්වය ලබා දුන්නා. එසේ ම මේ ක්ෂේත‍්‍ර තුනෙහි ම වැඩ කරන්නට එතුමා අපට සැපයූ ආදර්ශය ගැන එතුමාට අප සදා ණයගැතියි. 



60 දශකයේ දී මා නවක පුවත්පත් කලාවේදියෙකු ලෙස ලේක්හවුසියට ආ මුල් දවසේ මට මුලින් හමු වූ ලේක්හවුස් ආදිවාසියා වූ එතුමා සමග එදා ඇති කර ගත් මිතුරුකම අද දක්වා ම එසේ ම පවතිනවා.     
එඞ්වින් ආරියදාස ලෙසින් අද මුළු ලොව ම හඳුනන එතුමා උපන්නේ 1922 දෙසැම්බර් 3 වැනිදා දකුණු සිරිලක උණවටුන ග‍්‍රාමයේ දී විජයතුංග කරුණාරත්න එඞ්වින් ආරියදාස යන නමිනුයි. ඒ නමත් මට අනෙක් හැම දෙනාටම වඩා ගුරු ගෞරවය ඇති කරන්නක්. එතුමාගේ නම තුළ මට මග පෙන් වූ තවත් විශේෂ ගුරුවරුන් දෙදෙනකුගේ නම් ගැබ්ව තිබෙනවා. ඒ හරිශ්චන්ද්‍ර විජයතුංග හා කරුණාරත්න අබේසේකර යන දෙදෙනායි. 
පුවත්පත් කලාවේදීයකු වශයෙන් පුවත්පත් සඟරා තුළින් දසක හතක් ම සෑම ක්ෂේත‍්‍රයකින් ම ඉංගී‍්‍රසි හා සිංහල දෙබසින් ම ජනතාවට නොමසුරුව දැනුම බෙදා දුන් එතුමා මේ අනූඅට වසර සමරන මේ මෙහොතේදිත් මා පතන්නේ ඒ කාර්යයේ පෙර සේ ම නොපසුබට ව ඉදිරියටත් යෙදෙන්නට නිදුක්නිරෝගීව දීර්ඝායු ලැබේවා කියායි.

මීට වසර දෙකකට පෙර මල්කැකුළු ඔස්සේ එතුමා ගැන තැබූ සටහනේ අවසන් කොටසට මෙහිදී යොමු වීමට මා කැමැතියි.

''ආරියදාස මහත්තය අනුපස් විය සපිරූ වේලේ එතුමා වෙනුවෙන් පූජ්‍ය රඹුකන සිද්ධාර්ථ හිමියන් අතින් ලියැවුණු විශාරද එඩ්වඩ් ජයකොඩි ගැයූ නවරත්න ගමගේ තනු නිර්මාණය කළ අභිනන්දන ගීතයේ මුල් කොටසින් මේ ලිපිය අවසන් කිරීමට මා කැමතියි.

''සකල කලා ශිල්ප නෙලා
රටට බෙදා පින් වළඳා
සියක් ආයු ලබන මැනවි
පිහිටෙන් මුණි සිරි දළදා

''ආරියදාස එඞ්වින් සිරිමතාණෝ
සකල කලා වන්දිත පින්වතාණෝ"

- පර්සි ජයමාන්න


Comments

Popular posts from this blog

වත්මන් ළමා ගී පරපුරේ ආරම්භකයා - ශී‍්‍ර රූපදේව කවීන්ද්‍ර ආනන්ද රාජකරුණා

‘රෝස මලේ නටුවෙ කටූ - වන බමරෝ ඔහොම හිටූ
නටුව නොවේ මල සිඹිමී - මම ළමයෝ පැණි උරමී’

යනුවෙන් ළමයකුත්, වන බමරකුත් අතර සංවාදයක් ආකාරයෙන් ලියා ඇති කුඩා කවිය අදත් අපේ දරුවන් අතරත් වැඩිහිටියන් අතරත් එකසේ ජනපි‍්‍රය ළමා කවකි. ළමයින්ට කවි ලිවීම අරභයා ආනන්ද රාජකරුණා (1885-1957) කවියා දැක්වූ දක්ෂතාව මැන ගැනීමට එම කව ම ප‍්‍රමාණවත්ය. ළමයින් සඳහා විවිධ මට්ටමේ කව් රැසක් ආනන්ද රාජකරුණා විසින් අපේ ළමා පරපුරට දායාද කර තිබේ.

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.