Skip to main content

අපට අහිමි වූ විද්‍යාවේ දීප්තිමත් ම තරුව, ස්ටීවන් විලියම් හෝකින්!

මේ සියවසේ විසූ විශිෂ්ටතම භෞතික විද්‍යාඥයා වූ ස්ටීවන් විලියම් හෝකින් (Stephen William Hawking) පසුගියදා අවසන් හුස්ම හෙළුවා. මේ ලෝකයේ විසූ ධෛර්යවන්තම මිනිසා ඔහුයි. විශ්වය අපට සමීප කළ මේ විශ්ව යුග පුරුෂයා ඔහුගේ අවසාන භෞතික විද්‍යා ශාස්තී‍්‍රය නිබන්ධය මියයාමට දෙසතියකට පෙර සම්පූර්ණ කළා.

ඔහු උපන්නෙ ගැලීලියෝ කියන මහා විද්‍යාඥයාගේ මරණයෙන් හරියට ම 300 වැනි වසර පිරුණු දා තමයි. මිය ගියේ අයින්ස්ටයින්ගේ උපතින් 139 වැනි සංවත්සරය දා වීම අනෙක් විශේෂත්වයයි. ඔහුගේ සිරුර මිහිදන් කර ඇත්තේ එංගලන්තයේ වෙස්ට්මිනිස්ටර් දේවස්ථානයේ අයිසැක් නිව්ටන් හා චාල්ස් ඩාවින් යන දෙදෙනා මිහිදන් කළ තැන අසලමයි.


ඔහු ලොව විසූ ධෛර්යවන්තම මිනිසා යැයි මා කීවේ ඔහු මෙලොව ජීවිතයට මුහුණ දුන් ආකාරය ගැන හිතලයි. ඔහු 1942 ජනවාරි 8 වැනිදා ඔක්ස්ෆර්ඞ්හිදී උපන්නා. ඔක්ස්ෆර්ඞ් විශ්ව විද්‍යාලයෙන් මූලික උපාධිය ගත්තා. ඉන්පසු වැඩි දුර අධ්‍යාපනයට කේම්බි‍්‍රජ් විශ්ව විද්‍යාලයට ගියා. එහි දී ඔහුට වයස 21දී හඳුනා ගනු ලැබුවා චාලක ශක්තිය දුර්වල වීමේ රෝගයක් වැළදී ඇති බව. ඒ අනුව වෛද්‍යවරුන් නිගමනය කළා තවත් අවුරුදු දෙකකින් ඔහු මිය යන බව. ඒත් ඔහු ඉන් අධෛර්යයට පත් වුණේ නැහැ.

න්‍යායාත්මක භෞතික විද්‍යාව පිළිබඳ ලොව විසූ ශ්‍රේෂ්ඨතම දාර්ශනිකයා ලෙස සැලකෙන ඔහු සිය නිබන්ධයෙන් මහා පිපිරුම් න්‍යාය අනුව විශ්වය සෑදී ඇත්තේ එක් පිපිරුමකින් නොව පිපිරුම් ගණනාවකින් බවත් ඒ බහු විධ පිපිරුම්වල ශේෂයන් එපිට සක්වළට යැවෙන අභ්‍යවකාශ යානයක් මගින් සොයා ගැනීමට අවශ්‍ය මූලික ගණිත සංකල්පයන් හඳුන්වා දී ඇතැයි ඔහුගේ සහෘද භෞතික විද්‍යාඥයන් විසින් හෙළිදරවු කරල තියෙනවා.


මෙතෙක් කලක් ලැබෙතැයි බොහෝ දෙනා විශ්වාස කළ භෞතික විද්‍යාවට හිමි නොබෙල් ත්‍යාගයට හිමිකම් කියන්ට ඔහුට නොලැබුණේ ඔහු මෙසේ ඔහුගේ නවතම පරේයේෂණය එළි දැක් වූ වහාම ඔහු මෙලොව හැරගිය නිසයි. (නොබෙල් ත්‍යාගය මියගිය අයට පිරිනමන්නේ නැත.)

1964 දී චාලක ශක්තිය දුර්වල වීමේ රෝගයක් වැළදී ඇති බව දැන ගත් දා සිට ඔහුගේ දිරිය බිªණේ නැත. ඔහු තව තවත් ධෛර්යමත් වුණා. ඔශුගේ චාලක ශක්තිය ටිකෙන් ටික අඩු වෙන්න පටන් ගත්තා. ඔහු වැඩ කිරීමේ වේගය වැඩි කළා. හැට හයේදි ඔහු කිහිලිකරුවලට බැස්සා. වෙනදා වගේ ම වැඩ කරන්න පටන් ගත්තා.

රෝද පුටුවට වැටුණට පස්සෙ තමයි ඔහුගේ මොළයෙන් භෞතික විද්‍යාවට හා තාරකා විද්‍යාවට වැඩිම සේවයක් වුණේ. ඔහු ඉදිරිපත් කළ විද්‍යාත්මක න්‍යායන් වගේ ම දාර්ශනික මත ලෝක විද්වතුන් විසින් මහ ඉහළින් පිළිගනු ලැබුවා.

අයිසැක් නිව්ටන්, චාර්ල්ස් බැබේජ්, පෝල් ඩිරෙක්ට් වැනි ලෝකයේ ශ්‍රේෂ්ඨ විද්‍යාඥයන් හෙබ වූ පුටුවට අන්තිමට ආවේ විලියම් ස්ටීවන් හෝකින්.

1985 දී ස්විට්ස්ර්ලන්තයේ සර්න් පර්යේෂණාගාරයට ගිය ගමනේ දී ඔහු දැඩි ලෙස රෝගී වුණා. ඔහු කෙතරම් අසාධ්‍ය තත්වයට පත් වුණාද කීවොත් ඔහුගේ බිරිඳ වූ ජේන්ගෙන් වෛද්‍යවරුන් ඇසුවා ඔහුගේ ‘ලයිෆ් සපෝට් එක’ ඉවත් කරන්නද කියා. ඇය එකට විරුද්ධ වුණා. හෝකින් ගුවන්මගින් ගෙනාවා කේම්බි‍්‍රජ්හී ඇඩන්බෲක් රෝහලට.
සැත්කමක් කළා. ඔහුගේ ජීවිතේ බේරුණා. ඒත් කටහඬ නැති වුණා. ඔහුටත් ඔහුගේ පළමු බිරිඳ ජේන්ටත් දරුවන් දරුවන් තුන් දෙනෙක් මිනිපිරියන් තුන් දෙනෙක් ඉන්නවා. 1991 දී ඒ විවාහය කැඩුණා.


1985 දී ඔහුට කතා කරන්න බැරිවුණා. පරිගණක සින්තසයිසරයක් හරහා තමයි ඔහු කතා කළේ. ඒ වගේ ම දේශන පැවැත්තුවේ. ලොව පුරා රෝද පුටුවෙන් ගිය ඔහු මෑත ලෝකයේ විසූ දීප්තිමත් ම තරුව ලෙස සලකන්න පුළුවන්.

ඔහු කීර්තිමක් විද්‍යාඥයෙක් වුණේ රෝද පුටුවට වැටුණාට පස්සෙයි. ඔහු න්‍යායත්මක භෞතික විද්‍යාඥයෙක්, විශ්ව විද්‍යාඥයෙක්, ග‍්‍රන්ථ කර්තෘවරයෙක් හැටියට මුළු ලෝකයේ ගෞරවයට පාත‍්‍ර වුණා. අමෙරිකාවේ ජනාධිපති උපදේශකයකු ලෙසත් වරක් සේවය කළා. මිය යන විට ඔහු කේම්බි‍්‍රජ් විශ්ව විද්‍යාලයානුබද්ධ න්‍යායාත්මක විශ්ව විද්‍යා පර්යේෂණ කේන්ද්‍රයේ අධ්‍යක්ෂවරයාව සිටියා.

ඔහු ලියූ පොත් අතරින් වඩාත් ජනප‍්‍රිය කෘතිය ‘අ බ්රීෆ් හිස්ට්රි ඔෆ් ටයිම්’ (A Brief History of Time) පළ වුණේ 1988 දියි. නිකුත් වූ පසු එය සති 237ක් ම ලොව වැඩිම අලෙවියක් ඇති පොත් ලැස්තුවේ ඉහළළ ම හෙබෙව්වා. එය වසර 20ක් පසු කරන විට පිටපත් මිලියන 10ක් එනම් කෝටියක් විකුණුණා. එසේ ම භාෂා 40කට පරිවර්තනය වෙලා තියෙනවා.

විලියම් ස්ටීවන් හෝකින් අති දක්ෂ කථිකයෙක්; දේශකයෙක්. ඔහු ගැන තේරුම් ගන්න ඔහු කියූ මේ ලස්සන වැකිවලින් පුළුවන්.

බුද්ධිමත්කම ගැන - බුද්ධිමත්කම යනු වෙනස්වීම අනුව හැඩගැසීමට ඇති හැකියාවයි.
ජනකාන්තකම ගැන - ජන ආකර්ෂණය අතින් මා ඉන්නේ හරිම අසරණ තැනකයි. මට ලෝකයේ හඳුනා ගන්නේ නැතිව කොතැනකවත් සැඟවී යන්න බැහැ. අව් කන්නාඩි බොරු කොණ්ඩ ආදිය දමා ගත්තත් සැඟවෙන්න බැහැ. මගේ රෝද පුටුව මාව අල්ල දෙනවා.

ආබාධිතකම ගැන - මගේ ආබාධිතකම ගැන දුක්වීමෙන් හෝ කෝප වීමෙන් හෝ වෙන්නෙ කාලය නාස්ති වීමයි. නොපමාව ජීවත් විය යුතුයි ඒ අනුව මා හිතන්නේ මට නරකක් වුණේ නැහැ.

සුපිරි වීරයා ගැන - මට සුපිරි වීරයකු නම් කරන්න සිදු වුණොත් මා තෝරා ගන්නේ සුපර්මෑන්වයි. මට නැති හැම දෙයක් ම ඔහුට තියෙනවා.

මිනිස් ස්වභාව ගැන - අප හැමදෙනාම එකිනෙකාට වෙනස්. ඒත් මිනිස් ගතිය අප හැමටම පොදුයි. සමහර විට ඒ මිනිස් ස්වභාවය තමයි අප හැඩ ගස්වා ජීවත්කරවන්නේ.

කුතුහලය ගැන - මා කිසිදාක නොවැඩෙන ළමයෙක්. මා තාමත් ‘කෙසේද’ ‘ඇයිද’ කියා විමසනවා. ඉඳහිට ඒවාට පිළිතුරුත් මට ලැබෙනවා.

මරණය ගැන - මා පසුගිය වසර 49 තිස්සේ ම මරණය බලාපොරොත්තු ව සිටියා. මං මැරෙන්න බය නැහැ. මට මැරෙන්න හදිස්සියකුත් නැහැ. මට ඊට කලින් කරන්න වැඩ හුඟක් තියෙනවා.

දැනීම ගැන - දැනීමේ ලොකුම සතුරා නොදැනීම නොවෙයි. දැනීම සේ පෙනෙන මායාවයි.



Comments

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

වත්මන් ළමා ගී පරපුරේ ආරම්භකයා - ශී‍්‍ර රූපදේව කවීන්ද්‍ර ආනන්ද රාජකරුණා

‘රෝස මලේ නටුවෙ කටූ - වන බමරෝ ඔහොම හිටූ
නටුව නොවේ මල සිඹිමී - මම ළමයෝ පැණි උරමී’

යනුවෙන් ළමයකුත්, වන බමරකුත් අතර සංවාදයක් ආකාරයෙන් ලියා ඇති කුඩා කවිය අදත් අපේ දරුවන් අතරත් වැඩිහිටියන් අතරත් එකසේ ජනපි‍්‍රය ළමා කවකි. ළමයින්ට කවි ලිවීම අරභයා ආනන්ද රාජකරුණා (1885-1957) කවියා දැක්වූ දක්ෂතාව මැන ගැනීමට එම කව ම ප‍්‍රමාණවත්ය. ළමයින් සඳහා විවිධ මට්ටමේ කව් රැසක් ආනන්ද රාජකරුණා විසින් අපේ ළමා පරපුරට දායාද කර තිබේ.

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.