Skip to main content

මැලේරියාවටත් එන්නතක් සොයා ගනියි! වසරක් පාසා 620,000කගේ දිවි ගැලවිය හැකියි!

විද්‍යාඥයන් විසින් මැලේරියාව මර්දනය කළ හැකි ‘විප්ලවකාරී’ එන්නක් සොයා ගෙන තියෙනවා. වසරක් පාසා 620,000ක් මිනිස් ජීවිත ගොදුරු කර ගන්නා මේ මැලේරියාව මඬින්නට ක‍්‍රමයක් ලෙස එන්නතක් සොයා ගෙන තිබුණේ නැහැ.

මේ එන්නත සොයා ගෙන තියෙන්නෙ ටැන්සානියාවේ දරුවන් පිරිසකගෙන්. ඒ දරුවන්ගේ සිරුරු තුළ ස්වාභාවිකව මේ මාරක රෝගයට ප‍්‍රතිශක්තියක් ඇති වෙනවා. විස්මිත සොයා ගැනීමට මග පෑදෙන්නේ ඒ දරුවන්ගේ සිරුරු තුළ මැලේරියාව ඇති කරන පරපෝෂිතයන් රතු ෙසෙල තුළම කොටු කර ගන්නට ඒ දරුවන්ට ඇති හැකියාව තේරුම් ගැනීම නිසයි.

මේ සඳහා එක් වූ පර්යේෂකයන් කියන්නේ මේ නව සොයා ගැනීම අනුව තැනූ එන්නත පරීක්ෂණ අවස්ථා පහක දී මීයන්ට ලබා දුන් බවයි. ඒ මීයන්ට මැලේරියාවෙන් ආරක්ෂාව සැලසුණා. ඉදිරි සතිවලදී පර්යේෂණාගාරවල ඇති කරන වඳුරන්ට මේ එන්නත ලබා දෙන්න ඔවුන් බලාපොරොත්තු වෙනවා.

ලොව පුරා කාලයක් තිස්සේ වෛද්‍ය පර්යේෂකයන් හා විවිධ වෛද්‍ය පර්යේෂණ ආයතන මේ සඳහා එන්නතක් සොයා ගන්න කාලයක් තිස්සේ වෙහෙසෙනවා. දැන් ඒ හපන්කම කවුරුන් හෝ කළා යැයි කීම කාගේ සතුටට කරුණක්.
 
මෙහි දැක්වෙන්නේ මැලේරියා ආසාදනයට ලක් වූ රතු රුධිර ෙසෙලයක විශාලනය කළ රූපයක්.

ඇමරිකාවේ රෝඞ්ස් දූපතේ පිහිටි ඒ නමින් යුත් රෝහලේ පර්යේෂකයන් තමයි, මේ හපන්කම කරලා තියෙන්නෙ. ඔවුන් සොයා ගෙන තියෙනව ප්‍රෝටීනයක්, මිනිස් සිරුරේ රතු රුධිරාණු ෙසෙල තුළට ඇතුළු වන මැලේරියා ආසාදනය ඇති කරන පරපෝෂිතයාට ඒ සෛල තුළින් පිට වී මුළු සිරුර පුරා ම ආසාදනය ගෙන යාමට උපකාර කරන.

මේ ප්‍රෝටීනය සොයා ගැනීම නිසා හැකි වී තියෙනවා, ඒ ප්‍රෝටීනය නැවැත්විය හැකි නව එන්නතක් නිපදවන්නට. ඒ මගින් මැලේරියා බෝ කරන ප්ලැස්මෝඩියම් ෆැල්සිපාරුම් (Plasmodium falciparum) නම් ඒ පරපෝෂිකයා සිරුර පුරා පැතිරීම නවතා ලිය හැකියි. මේ පරපෝෂිකයාගේ ආසාදනය නිසා, උප සහරා අපි‍්‍රකාවේ හා ශී‍්‍ර ලංකාව ඇතුළු අග්නිදිග ආසියාවේ රටවල පමණක් සෑම තත්පර 15කට වරක් දරුවකු බැගින් මිය යනවා.

මේ තොරතුරු හෙළිවන්නේ ආචාර්ය ජොනතන් කර්ටිස් පසුගිය මැයි 23 වැනිදා ‘සයන්ස්’ (Science) නම් විද්‍යා ජර්නලයට එම අධ්‍යයනය පිළිබඳ ලියූ ලිපියකින්.
 
පර්යේෂකයන් කියන්නේ අත්හදා බැලීම සඳහා ඔවුන් නිපදවූ නව එන්නත රසායනාගාර මීයන්ට ලබා දී ඉතා සාර්ථක ප‍්‍රතිඵල ලැබූ නිසා දැන් ඉදිරි සති හතර හය තුළ දී රසායනාගාර වඳුරන්ට ලබා දීමට කටයුතු යොදා ඇති බවයි.

”මේ පර්යේෂණය පටන් ගත්තේ 2002දියි. ජාතික සෞඛ්‍ය ආයතනයේ අපේ සගයන් වූ පැට්රික් ඩෆී හා මයිකල් ෆ්රයිඞ් ටැන්සානියාවේ එක කාලපරාසයක උපන් ළමයින් පිරිසක් එක් කර ගැනීමෙන් පසුවයි.” රොඞ්ස් දූපත් රෝහලට අයත් අන්තර්ජාතික සෞඛ්‍ය පර්යේෂණ ආයතනයේ අධ්‍යක්ෂ කර්ටිස් කියනවා. ඔහු තමා මේ පර්යේෂණයේ ප‍්‍රධානියා.

”මා යටතේ ආචාර්ය උපාධිය හදාරන දීපක් රාජ් තමයි, මේ පීඑෆ්සී -1 ප්‍රෝටීනයට එරෙහි ප‍්‍රතිදේහ සොයා ගත්තේ. ඒ මගින් මැලේරියා ඇති කරන පරපෝෂිතයා රතුරුධිර සෛල තුළ ම සාර්ථකව සිර කරගන්න අපට හැකි වුණා. ඇත්තෙන් ම එය විශිෂ්ට සොයා ගැනීමක්!” ආචාර්ය කුර්ටිස් කියනවා.

ඔවුන්ගේ මේ අපූරු සොයා ගැනීමට මුල් වූ ප්‍රෝටීනය නම් කර ඇත්තේ ‘පීඑෆ්සී – 1’ (PfSEA-1) කියායි. මැලේරියාව පතුරුවන පරපෝෂිතයා ඇනෝපිලස් මදුරු දෂ්ඨනයෙන් පසු රතු රුධිර සෛල තුළට ඇතුළු වෙනවා. ඒ පරපෝෂිතයාට සිරුර ආසදනය කරන්න එතැනින් පිට වෙන්න නම් මේ ප්‍රෝටීනය අවශ්‍ය වෙනවා.

නව එන්නත අනුව සිරුරේ ප‍්‍රතිශක්ති පද්ධතිය කි‍්‍රයාත්මක වී ඒ ප්‍රෝටීනය නිපදවීම වළක්වනවා. එවිට පරපෝෂිතයා රතුරුධිර ෙසෙලය තුළ කොටු වෙනවා. මෙසේ කොටු වෙන පරපෝෂිතයා සමග රතුරුධිර සෛල ප්ලීහාවේදී ප‍්‍රතිශක්ති පද්ධතියේ මැක්රොෆගස් සෛල මගින් කිසිම හානියක් නැතුව ගිල දමනවා.

 
මැලේරියාවට ස්වාභාවිකව ඔරොත්තු දෙන ටැන්සානියාවේ මෙවැනි ළමුන් පිරිසකගෙන් තමයි, මේ ප‍්‍රතිදේහ සොයා ගනු ලැබුවේ.

මැලේරියාව වළක්වා ගන්න පිළිගත හැකි සාර්ථක ක‍්‍රමයක් මෙතෙක් තිබුණේ නැහැ. සිරුර තුළ මැලේරියා ආසාදනය ඇති වූ පසු ඊට ප‍්‍රතිකාර කරන්නට ඖෂධ වර්ග ගණනාවක්ම තියෙනවා. ඒවා බොහොමයක් මිල අධිකයි. ඒ නිසා එන්නතක් සොයා ගැනීම ඇත්තෙන්ම වෛද්‍ය විද්‍යාව ලැබූ ජයග‍්‍රහණයක්!

මේ නව එන්නත ප‍්‍රතිකාර සඳහා යොදා ගන්න තවත් වසර එකහමාරක් බලා ඉන්නට සිදු වේවි. දැනට සතුන් යොදා අත්හදා බලනවා. ඒ අත්හදා බැලීම් සාර්ථක වූ පසුවයි, මිනිසුන් යොදා අත්හදා බලන්නට අවසර ලැබෙන්නේ. ඊටත් පසුවයි ප‍්‍රතිකාරයක් හැටියට එන්නතක් ලෙස නිෂ්පාදනය කරන්නේ. එතෙක් අපට දැනට ඇති ඖෂධවලින් සැනසෙන්න සිදු වෙනවා. ඒ වගේ ම මදුරු දැල් යොදා ගෙන මදුරු දෂ්ඨනයෙන් වැළකී සිටින්න සිදු වෙනවා.

 
මැලේරියාව ඇති කරන පරපෝෂිතයා අපේ සිරුරට ඇතුළුවන්නේ මදුරු දෂ්ඨනයෙන් ඇතුළු වන කෙළ මගින්. අපි‍්‍රකාවේ මිනිත්තුවකට දරුවකු බැගින් මැලේරියාව නිසා මිය යනවා. මිය නොයන අය ජීවිත කාලය පුරා දරුණු සෞඛ්‍ය ගැටලූවලින් පීඩා විඳිනවා.


Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.