Skip to main content

විසිල් හඬින් කතා කරන මිනිස්සු ඉන්න රටක්! සිල්බෝ උරුමය රැක ගන්න පියවර!

මේ විසිල් භාෂාව හඳුන්වන්නේ සිල්බෝ (Silbo) කියලයි. කැනේරි දූපත්වලට අයත් ලා ගොමේරා (La Gomera) කියන දූපතේ අය තමයි, සිල්බෝ කියන විසිල් භාෂාව භාවිත කරන්නේ.

බොහෝ කලකට ඉහත ඒ කියන්නේ 16 වැනි හා 17 වැනි සියවස්වලදී මේ භාෂාව මේ මුළු දුපතේම අය කතා කළා. දැන් අභාවයට යමින් තිබෙන නිසා එය රැක ගැනීමට විශේෂ වැඩ පිළිවෙළක් දියත් කරල තියෙනවා.

මේ විසිල් භාෂාවට ඇත්තේ ස්වර දෙකේ සිට හතර දක්වා ගණනක් හා ව්‍යඤ්ජන හතරක් පමණයි.

 
කැනේරි දූපත්වලට අයත් ලා ගොමේරා දූපතේ සෑම ප‍්‍රාථමික පාසලකම මේ සිල්බෝ විසිල් භාෂාව අනිවාර්යයෙන් ම උගන්වනවා, ඒ පුරාණ භාෂාව මළ බසක් වීම වළක්වා ලනු පිණිස.

 
කෙටි ශබ්ද කීපයක් පමණක් ඇති මේ භාෂාවෙන් ඕනෑම භාෂාවකින් කියන දෙයක් ඉදිරිපත් කරන්න පුළුවන්. භාෂාවෙන් කතා කරන්නේ මෙහෙමයි. සිංහල භාෂාවෙන් කියන දෙයක් වුනත් මේ බසින් කියන්න පුළුවන්. උත්සාහ කරල බලන්න.

1950 ගණන්වල ඇති වුණු ආර්ථික අර්බුදය නිසා මේ දූපතේ ජනයාට සිල්බෝ බස පාවිච්චියෙන් ඈත් වීමට සිදු වුණා. මේ භාෂාව කතා කරපු වැඩි දෙනකුට රැුකියා සොයා තමන් ජීවත් වූ බිම් ප‍්‍රදේශවලින් පිටතට යාමට සිදු වුණා.

විසි වන සියවස අවසානය වන විට මේ විසිල් කරන බස මිය යාමේ තර්ජනයට ලක් වුණා.

නමුත් දැන් සිල්බෝ බසට එරට පාලකයන් විසින් නිල වශයෙන් විශේෂ ආරක්ෂාවක් ලබා දී තියෙනවා. එය ආරක්ෂා කළ යුතු එරට සංස්කෘතික උරුමයක් ලෙසයි දැන් පිළිගෙන තියෙන්නේ.

සිල්බෝ බසේ ආරම්භය එහි පැරණි භාෂා මාදිළියක් වූ ‘සිල්බෝ ගොමේරෝ‘ භාෂාව හා බැඳුණක්. එහි අරුත ‘ගොමේරියානු විසිල් කිරීම’ යන්නයි. මේ බව ‘ටුඬේ අයි ෆයින්ඞ් අවුට්’ (Today I Found Out) වෙබ් අඩවියෙහි දක්වා තියෙනවා.

මේ භාෂාව ඒ දූපතට එන්නට කලින් එහි ජීවත් වූ ගුවන්චේ (Guanche) ජනතාව අතර හොඳින් භාවිත වූවක්. දැන් ඒ ගුවන්චේ බස මිය ගිහින්. ගුවන්චේ බස ඒ දූපත්වලට ආවේ උතුරු අපි‍්‍රකාවෙන් එහි ආ පදිංචිකරුවන් සමගයි. දැන් ඒ භාෂාවේ වදන් වෙනුවට ස්පාඤ්ඤ වදන් තමයි සිල්බෝ බසටත් යොදා ගනු ලබන්නේ.

 
මේ විසිල් බස වන සිල්බෝ දුරස්ථ සන්නිවේදනයට යොදා ගන්නක් ලෙසයි සැලකෙන්නෙ. ලා ගොමේරා දූපතේ පිහිටීම, කඳු, නිම්න හා ඇලි සහිත වීම නිසයි එහෙම කියන්නේ. මේ වගේ බිමක විසිල් හඬක් සැතැපුම් දෙකක් තරම් දුට විහිදෙනවා.

 
මේ සිල්බෝ බස රැක ගන්න මෑත වසරවලදී එරට පාලකයන් ගත් පියවර මතභේදයට ලක් වූවක්. විරුද්ධව අදහස් දක්වන්නන් කියන්නේ සිල්බෝ බස ගැමි පෙදෙස්වල ජීවත් වූවන් භාවිතා කළ බසක් බවත් එය දැන් ආරක්ෂා කිරීම පලක් නැති දෙයක් බවත් කියලයි.

මෙවන් බසක් මුලින් ම ඇති වුණේ කොහොමද? ඒ පිළිබඳව පර්යේෂණ කළ අය කියන්නේ මෙය දුර සන්නිවේදනය සඳහා නිපදවූ බසක් කියායි.

ඒ සනාථ කිරීමට ඒ අය ගෙන හැර දක්වන්නේ ඒ දූපතේ ස්වාභාවික පිහිටීමයි. කැනේරි දූපත්වලට අයත් මේ ලා ගොමේරා දූපතේ පිහිටීම, කඳු, නිම්න හා ඇලි සහිත වූ නිසා ඈත කන්දක ජීවත් වූවකුට තවත් ඈතින් පිහිටි කන්දක සිටි අයකුට කතා කිරීමට මේ භාෂාව උපයෝගී කර ගන්නට ඇතැයි යන්න ඔවුන්ගේ මතයයි.

මෙහි වාසය කළ ජනතාව ගොවිතැන හා සත්වපාලනය ජීවිකාව කර ගත් නිසා මේ බස ඒ අතින් ඔවුන්ට ප‍්‍රයෝජනවත් වුණා.

 
සිල්බෝ කියන්නෙ ලෝකයේ තියෙන එකම විසිල් භාෂාව නොවෙයි. ඕනෑම භාෂාවකට සිල්බෝ ක‍්‍රමය භාවිතා කළ හැකියි. මේ උරුවන් බාන ක‍්‍රමයෙන් කතා කරන බසක් ඊවියා කියන ගී‍්‍රක දූපතේ තියෙනවා. නැගෙනහිර තුර්කියේ කුස්කෝයි නගරයෙත්, ප‍්‍රංශයේ පිරනීස් නගරයේත් මේ විදියේ විසිල් භාෂාවක් භාවිත වෙනවා.

මේ දූපත්වලට තවමත් ලැබෙන ස්පාඤ්ඤ ආධාර කප්පාදු කළහොත් මේ බස රැක ගැනීම වෙනුවෙන් වැය කරන මුදල් කපා හැරීමට එහි පාලකයන්ට සිදු වෙනවා. එවිට මේ බස පාසල්වල ඉගැන්වීම නවතා ලන්නට ඉඩ තියෙනවා.

පිටරට රැකියාවලට යන අය ඒ භාෂාව භාවිත කිරීම අත් හැරීමත්, ජංගම දුරකතන වැඩියෙන් භාවිතයට ගැනීමත් මෙය අභාවයට යාම ප‍්‍රධාන හේතු ලෙසයි සැලකෙන්නේ.

මේ බාධක දිගටම පැවතුනහොත් යළිත් මේ බසට වඳවී යාමේ තර්ජනය එල්ල වෙන්න පුළුවන්.

මෙවැනි බසක් රැක ගැනීමේ ඇති වැදගත් කම කුමක්ද? මෙය වැඩියෙන් ප‍්‍රයෝජනය වන්නේ භාෂාවන් පිළිබඳව පර්යේෂණය කරන අයටයි. මේ බසෙහි මූලාරම්භය හෙළිදරවු වී නැතත් මෙය විමසීමෙන් වෙනත් භාෂාවල ආරම්භය හා පරිණාමය පිළිබඳ තොරතුරු හෙළි කර ගන්න පුළුවන්.

 
සිල්බෝ බස දැන් පාසල්වල උගන්වනවා. මේ එවැනි පන්තියක්. ස්පාඤ්ඤ ආධාර නැවතුනොත් මේ පන්තිත් නැවතේවි.

සිල්බෝ (Slibo) බස කතා කරන හැටි වීඩියෝවෙන් නරඹන්න.



සංස්කාරක සටහන:
ඉහත දැක් වූ පුවත පිළිබඳව මතු වූ, ඔබේ අවධානයට ලක් විය යුතු වෙනත් අදහස් කීපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කිරීමට අපට සිතුනා.

1. ලෝකයේ ජීව භාෂා 7358ක් ඇතැයිද ඒවායින් 90%ක් පමණ වසර 2050 වන විට වඳ වී යනු ඇතැයි යුනෙස්කෝ වාර්තාවක සඳහන් වෙනවා. භාෂාවක් වඳ වී යාමට ප‍්‍රධාන හේතුව තමා ඒ භාෂාව භාවිතයෙන් ඈත් වීම. පොතපත නැති වීම. ඒ භාෂාව භාවිත කරන පිරිස් ආර්ථික හේතූන් මත වෙනත් භාෂා කතා කරන රටවලට සංක‍්‍රමණය වීම. ඔවුන්ගේ දරුවන් ජීවත් වන රටේ භාෂාවෙන් ඉගෙනීම හා ඉන් කටයුතු කිරීමට හුරු වීම. තවදුරටත් ඔවුන්ට මුල් භාෂාව අවශ්‍ය නො වීම.

2. භාෂාවක් යනු කිසියම් ජන කොටසකට අයත් ඔවුන්ගේ සංස්කෘති උරුමයේ අංගයක් නිසා ඒ භාෂාව අභාවයට යාමෙන් ඒ ජන කොටස සතු අනන්‍යතාවත් අහෝසි වී යනවා. එහෙත් යම් භාෂාවක් නිසා මිනිසා භේදභින්න වී ගහමරා ගෙන වඳ වී යනවාට වඩා ඒ භාෂාව වඳ වී යාම හොඳයි කියලයි අපට හිතෙන්නෙ.

3. අප ‘මල් කැකුළු’ ඔස්සේ අන්තර් ජාලය හරහා ලොව පුරා විසිරී සිටින සිංහල බස වහරන අය වෙනුවෙන් සිංහලෙන් අමතන්නට කල්පනා කළේත් සිංහල බස රැක ගැනීමට ඔවුන් දිරිමත් කිරීමේ අරමුණෙන්.

4. මේ පුවතේ දැක්වෙන කැනේරි දූපත්වලට ඒ නම ලැබුණේ කැනේරි නම් කුරුල්ලන් නිසා නොවෙයි. බල්ලන් නිසයි. ඒ රදනක දත් නිසා සුනඛ පවුලේ සතුන් හැඳින්වීමට යොදන ‘කැනයින්’ (canine) යන වදන අනුව යමින්.


Comments

  1. ස්තුතියි, ඉතා වැදගත් පොස්ට් එකක්.

    ReplyDelete
  2. දැන් වෙලාවක් නෑ පස්සෙ කියවනව අනිවාර්යයෙන්

    ReplyDelete
  3. වැදගත්ම දෙයක්...

    ReplyDelete
  4. ඉතාම වැදගත් සටහනක්. සිංහල බ්ලොග් අවකාශේ වටිනාකම දැනෙන්නේ මේ වගේ පොස්ට් එකක් දැක්කම. මොකද සිංහල වුණත් මළ භාෂාවක් වෙන්න තිබුණා මේ වගේ දේවල් ආවේ නැත්නම්. බ්ලොග් කරුවන් වශයෙන් අප හැම දෙනෙක්ම ඒ සේවයට එකතු වෙලා. නැතිනම් අපේ ය ඉක්මනින් ඉංග්‍රීසි ඉගෙන ගෙන මව් භාෂාව අමතක කරයි. පාලි සංස්කෘත භාෂා දෙකටත් මේ වගේම වෙලා තියෙන්නේ.

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.