Skip to main content

විද්‍යාඥයෝ කෝස්ටාරිකාවෙන් අලූත් කෘමියෙකු සොයා ගනිති! ඇසට නො පෙනෙන තරම් පුංචියි!

පීටර් පෑන් නමින් ප‍්‍රකට ‘කිසිදාක නො වැඩුණු ළමයා’ ගැන ඔබ අසා ඇතුවා නිසැකයි. ස්කොට්ලන්ත ජාතික ලේඛක ශී‍්‍රමත් ජේ. එම්. බාරී (J.M. Barrie) විසින් ලියූ ‘පීටර් පෑන්’ (Peter Pan) චරිතය ඇතුළත් කතාවල ආ ටින්කර් බෙල් (Tinker Bell) නම් පුංචි සුරංගනාවි ඔබට මතකද?

එහෙමත් නැත්නම් වොල්ට් ඩිස්නි චිත‍්‍රපටවල සංකේතය වූ ටින්කර් බෙල් පුංචි සුරංගනාවි ඔබට මතකද? මේ සුරංගනාවිගේ නමින් තමයි, මේ පුංචි ම කෘමියා නම් කර තියෙන්නෙ. මේ කෘමියා අයත් වන්නේ අසරමැස්සන් (fairyfly) ගණයකටයි. (‘අසර’ යන වදන ‘සුරංගනා’ යන අරුත දෙන්නක්.) ඒත් ටින්කර් බෙල් පුංචි සුරංගනාවි තරම් මේ අලූතින් සොයා ගත් මැස්සා පහසුවෙන් දැක ගන්න පුළුවන්කමක් නැහැ.

ඌ ඉතා දුර්ලභ සතෙක්. ප‍්‍රමාණයෙන් ඉතා කුඩා මේ සත්ව විශේෂය සොයා ගෙන තියෙන්නේ කොස්ටා රිකා රටේ වනාන්තරවලින්. ඔවුන් සත්ව විද්‍යාත්මකව හඳුන්වන්නේ ‘ටින්කර්බෙල්ලා නැනා’ කියලයි. හොඳින් වැඩුණු මෙම කෘමියකුගේ මිලිමීටරයකින් හතරෙන් එකකටත් අඩුයි. ඒ කියන්නෙ මයික්‍රෝ මීටර් 250කටත් අඩුයි. ඒ වනාන්තරවල බිමයි, මේ සතා ජීවත්වෙන්නෙ.

 
ඉතා කුඩා ‘ටින්කර් බෙල්ලා නැනා’ (Tinker Bella Nana) නම් මේ කෘමියා දිගින් මිලිමීටර් කාලටත් අඩුයි.

‘ටින්කර්බෙල්ලා නැනා’ කෘමීන් සොයා ගෙන එක් කර ඇත්තේ කොස්ටා රිකාවේ ‘ලා සෙල්වා බයලොජිකල් ස්ටේෂන්’ නම් සත්ව විද්‍යාත්මක පර්යේෂණාගාරයයි.

මේ පුංචි මැස්සාගේ සිහින් දිගු පිහාටු දැක ගත හැකි වූයේ අන්වීක්ෂයකින් පමණයි. ඒ අත්තටුවල දාරයේ පුංචි සිහින් කෙඳි ඇති බව ඔවුන් දුටුවේත් අන්වීක්ෂයෙන්.

මේ අලූතින් සොයා ගත් කෘමියා අයත් වන අසරමැසි ගණය පොදුවේ හැඳින්වෙන්නේ මයිමැරිඬේ (Mymaridae) කියලයි. ඒ අතරට කැල්සිඞ් (chalcid) බඹර ගණයට කුල 18ක් අයත් වෙනවා. ඇන්ටාර්ටිකාවේ හැර අනෙක් හැම තැනක මේ කෘමීන් සිටිය හැකියි. ඔවුන් ප‍්‍රමාණයෙන් ඉතා කුඩා නිසා පියවි ඇසට පෙනෙන්නේ නැහැ.

ඔවුන්ගේ මේ නො පෙනෙන තරම් ප‍්‍රමාණයෙන් කුඩා වීමත්, සියුම් පිහාටු හා ඒවා දාරයේ ඇකි සිහින් කෙඳි ආදියත් නිසා වෙන්න ඇති මේ පුංචි සුරංගනාවියගෙ නමින් ඔවුන් හඳුන්වන්නට ඇත්තේ.

ලෝකයේ පියාපත් සහිත කුඩා ම කෘමියා ලෙස සැලකෙන කිකිකි හුනා (Kikiki huna) නම් ඉතා කුඩා කෘමියා අයත් වන්නේ ද මේ අසරමැසි ගණයටයි. ඒ සතකු දිගින් මයික්‍රොමීටර් 155ක් පමණ වෙනවා.

ලෝකයේ පියාපත් රහිත කුඩා ම කෘමියා ලෙස සැලකෙන ඩිකොපොමොපා එක්මටෙරිගිස් (Dicopomorpha echmepterygis) නම් පරිණක කෘමියකු දිගින් මයික්‍රොමිටර් 130ක් වෙනවා.

මේ අසරමැසි ගණයේ කෘමීන් ජීවත්වන්නේ වෙනත් කෘමින්ගේ බිත්තර හා කීටයන් ආහාරයට ගෙනයි.

ඔවුන් බිත්තර දමන්නේ ශාක පටක ඇතුළේ හෝ පොළොවේ සැඟවුණු තැන්වල හෝ පසෙහියි.

අපට පියවි ඇසට නො පෙනෙන නිසා අසරමැසි වර්ග අතර තවත් අප හඳුනා නො ගත් සත්ව විශේෂ කොතෙකුත් ඇති.

 
කොස්ටා රිකාවේ දී අලූතින් සොයා ගත් සත්ව විශේෂය අන්වීක්ෂයකින් දැක ගත හැක්කේ මෙහෙමයි.

 
‘ටින්කර්බෙල්ලා’ නම් අසරමැසි විශේෂය මුලින් ම හමුවී ඇත්තේ මේ වනාන්තරයෙයි.

කැනඩාවේ ස්වාභාවික සම්පත් ආයතනයේ ජෝන් හබර් මේ අලූතින් සොයා ගත් ‘ටින්කර්බෙල්ලා නැනා’ ගැන කළ විශේෂ අධ්‍යයනය ලිපියක් වශයෙන් ‘හිමිනොප්ටෙරා රිසර්ච්’ (Hymenoptera Research) සඟරාවේ අලූත් ම කලාපයේ පළ කර තියෙනවා. එම ලිපිය පළ කර ඇත්තේ ‘නව සත්ව ගණයක අසරමැස්සන් විශේෂයක්’ (A New Genus and Species of Fairyfly) නම් සිරස්තලය යටතේයි.

”ජීවීන් අතර, විශේෂයෙන් කුඩා කෘමීන් අතර, තවමත් අප විසින් හඳුනා නො ගත් සත්ව විශේෂ රාශියක් තියෙනවා. සමහර සත්ව විශේෂ දැනටමත් අප නො දැනම වඳ වී ගිහින් ඇති. ඒ වගේ ම අලූත් විශේෂ පරීණාමය වී දැනටමත් අපට නො පෙනී සිටිනවා විය හැකියි.” ඔහු ඒ ගැන සඳහන් කරමින් කියනවා.

මේ අසරමැස්සන්ගේ ජීවන චක‍්‍රය ගැන තවමත් අප දන්නේ ඉතා ටිකයි.

ඔවුන්ගේ පියාපත් ඉතා සියුම්. ඒත් පියාසර කිරීමේ හැකියාව ඉතා ඉහළයි. තත්පරයකට වාර සියගණනක් පියා සලන්නට ඔවුන්ට පුළුවන්.

 
මේ අලූතින් හඳුනා ගත් කෘමි විශේෂයට ‘ටින්කර්බෙල්ලා’ යන නම ලැබුණේ පීටර් පෑන්ගේ ලෝක ප‍්‍රකට මේ මිතුරිය වූ ටින්කර් බෙල් පුංචි සුරංගනාවි නිසයි.

ලෝකයේ කුඩාම කෘමීන්ගේ ලෝකය කෙබඳුද?

ලොව පුරා විසිර ඇති අසරමැසි සත්ව විශේෂ අතර දැනට හඳුනාගෙන ඇති සත්ව විශේෂ ගණන 1,424ක් පමණ වෙනවා.

එයින් අඩු තරමින් සත්ව විශේෂ පහක් වත් ජීවත් වන්නේ ජලාශි‍්‍රතව මිරිදිය විල්වල හා කුඩා දියපාරවලයි.

ඔවුන් අතරින් කාරාප්රැක්ටස් සින්ක්ටස් (Caraphractus cinctus) නම් විශේෂයට පියාපත් යොදා ගෙන දිය මත පිහිනා යන්නත් දින 15ක පමණ කාලයක් දිය යටට වී සිටීමටත් හැකියි.

මේ කුඩා ම අසරමැසි විශේෂ ලෝකයේ සෑම සරිසරයක ම ජීවත්වෙන අතර කාන්තාරවල සිට වැසිවනාන්තර දක්වා විසිර ජීවත්වෙනවා.

මේ කුඩා සත්ව ගණය මුලින් ම වර්ගීකරණයට ලත් කළේ 1833 දියි. ඒ අයිරිෂ් ජාතික කීට විද්‍යාඥ ඇලෙක්සැන්ඩර් හෙන්රි හැලිඬේ විසින්.

මේ අසරමැසි වර්ග කීපයක් ම පළිබෝධ නාශක කටයුතුවලට යොදා ගන්නේ ඔවුන් ආහාරයට ගන්නා කෘමීන්ගේ බිත්තර ඇති තැන් සොයා යාමට ඔවුන් සතු විශේෂ හැකියාව නිසයි.



Comments

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.