Skip to main content

බෝතල් වගාවක් සාර්ථකව වැඩෙන්නේ කෙසේද?

බෝතල් වගාවක් සාර්ථකව කළ හැකි වන්නේ ඒවා තුළ ඇති මුද්‍රා තැබූ පරිසරය මුළුමනින් ම ස්වයංපුර්ණ පරිසර පද්ධතියක් වුණොත් පමණයි. එවිට බෝතලය තුළ ඒ ශාකයේ වැඞීමට අවශ්‍ය ප‍්‍රභා සංශ්ලේෂණ කි‍්‍රයාවලිය මගින් ඒ තුළ ඇති පෝෂක ප‍්‍රතිචක‍්‍රීකරණය කර ගත හැකියි.

පැළෑටියට වැඩෙන්නට බාහිරව අවශ්‍ය වන්නේ ආලෝකය පමණයි. එයින් පැළෑටියට තම ආහාරය නිපදවා ගෙන ජීවත් වීමට අවශ්‍ය ශක්තිය ලබා දෙනවා.

පැළෑටියේ පත‍්‍ර මතට වැටී දිළිසෙන ආලෝකය හරිතප‍්‍රද (ක්ලෝරෝෆිල්) ඇතුළත් ප්‍රෝටීන් මගින් උරා ගන්නවා.


මේ ආලෝක ශක්තියෙන් කොටසක් ශක්තිය ගබඩා කරන අණු විශේෂයක් වූ ඇඩිනෝසයින් ට‍්‍රයිපොස්පේට් (adenosine triphosphate) මගින් ගබඩා කර ගන්නවා. ඉතිරිය ශාකයේ මුල් ඔස්සේ පසෙන් උරා ගන්නා ජලයෙන් ඉලෙක්ට්‍රෝන වෙන්කර ගැනීමට යොදා ගන්නවා.

මේ ඉලෙක්ට්‍රෝන ඉන් නිදහස්ව රසායනික ප‍්‍රතිකි‍්‍රයාවක් මගින් කාබන්ඩයොක්සයිඞ් කාබොහයිඩ්‍රේට් බවට පත් කිරීමට උදවු වෙනවා. ඒ කි‍්‍රයාවලියේ දී ඔක්සිජන් මුදා හැරෙනවා.

මේ ප‍්‍රභාසංස්ලේෂණ කි‍්‍රයාවලියේදී සිදු වන්නේ මිනිසා ඇතුළු වෙනත් ජීවීන්ගේ සෛලීය ශ්වසනයේ දී සිදු වන දෙයට ප‍්‍රතිවිරුද්ධ දෙයක්. එහි දී සිදුවන්නේ ශක්තිය ඇතුළත් කාබොහයිඩ්‍රේට්වල ඇති ශක්තිය ඔක්සිජන් සමග ප‍්‍රතිකි‍්‍රයා කර කාබන් ඩයොක්සයිඞ් හා ජලය නිකුත් කිරීමයි. එහිදී රසායනික ශක්තියක් මුදා හැරෙනවා.

එහෙත් පරිසර පද්ධතියත් සෛල ශ්වසනය යොදා ගන්නවා. ඒ පැළැටියෙන් ගිලිහී වැටෙන දිරා ගිය පත‍්‍ර ඛණ්ඩනය කිරීමටයි. එම කි‍්‍රයාවලියේ මේ කොටසේ දී බෝතල් වගාවේ ඇති පසෙහි තිබෙන බැක්ටීරියා පැළෑටියෙන් නිකුත්වන ඔක්සිජන් අවශෝෂණය කර කාබන් ඩයොක්සයිඞ් මුදා හරිනවා. පැළෑටිය එය නැවත සිය වර්ධනයට යොදා ගන්නවා.

ඇත්තෙන් ම, රාති‍්‍ර කාලයේ දී ප‍්‍රභාසංස්ලේෂණ කි‍්‍රයාවලිය සඳහා හිරු එළිය නැති නිසා ශාකය ‘පණ’ රැක ගන්නට සෛල ශ්වසනය යොදා ගන්නවා. එමගින් ගබඩා කර ගත් පෝෂක ඛණ්ඩනය කර සිය අවශ්‍යතා සපුරා ගන්නවා.


බෝතල් වගාවක ඇත්තේ සංවෘත පරිසරයක්. එයින් අදහස් කෙරෙන්නේ එහි ජලචක‍්‍රයත් ඒ තුළම සිදු වන ස්වයංපූර්ණ කි‍්‍රයාවලියක් බවයි.

බෝතලය ඇතුළේ ඇති ජලය ශාකයේ මුල්වලින් ඉහළට ගෙන යනවා. ඊළඟට එය උත්ස්වේදනය මගින් වාතයට මුදා හැරෙනවා. ඒවා බෝතලය ඇතුළ් පැත්තේ වැදී ඝනීභවනය වී පහත පසට වැටෙනවා. එහි දී යළිත් එහි චක‍්‍රය ඇරඹෙනවා.

ඔබේ ම බෝතල් වගාවක් කරන්නේ කෙසේද?

බෝතල් වගාවක් යනු සූක්ෂම ලෝකයක් (microcosm) බිහි කිරීමක්. ඒකට වෙනම ම විශේෂ වාසභූමියක් තියෙනවා. අවශ්‍ය වන්නේ සුළු නඩත්තු කිරීමක් පමණයි.

මුලින්ම ඒ සඳහා වීදුරු බඳුනක් තෝරා ගන්න. මූඩියක් තියෙන කට ලොකු එකක් වුණොත් වඩාත් පහසුයි.

දැන් අවශ්‍ය වන්නේ පොච්චිවල පාවිච්චියට ගන්නා හොඳ කොම්පෝස්ට් පෝර හා ගල්කැට මුසු සරුපස ටිකක් විතරයි. ඒ වගේ ම සිට වීමට පැළ වර්ගයක් සොයා ගන්නත් ඕනෑ.

වීදුරු බඳුන අඩියේ පස හා පෝර තැන්පත් කිරීමට දිග මිටක් සහිත හැන්දක් අවශ්‍ය වෙනවා. ඒ පස් තට්ටුව සිටුවන පැළයේ මුල් වැසෙන තරම් ගනකම් වෙන්න ඕනෑ.

දැන් එහි පැළ සිටුවීම තමයි, ඊළඟට කරන්න තියෙන්නේ. මේ සංවෘත පරිසරයක පහසුවෙන් ම හැදෙන්නේ වැඩි ආලෝකයක් අවශ්‍ය නැති ශාක වර්ගයි. විශේෂයෙන් ගෘහස්ත ශාක මේ ගණයට වැටෙනවා.

ඔබ දැක ඇති ළිං ඇතුළේ මීවන වර්ගයේ පැළෑටි වැවෙනවා. අලංකාර රටාවක පත‍්‍ර ඇති පැළයක් තෝරා ගත්තොත් එය ගෘහ අලංකරණයටත් යොදා ගන්න පුළුවන්. මීවන (Fern) පවුලේ වගේ ම බිගෝනියා (Begonia) පවුලේ ශාකත් මේ සඳහා සුදුසුයි. මීවන පවුලට අයත් ඇඩියැන්ටම් (Adiantum) තවත් සුදුසු වර්ගයක්. සපුෂ්ප ශාකයක් වූ සොලිරොලියා (Soleirolia) නම් ප‍්‍රහේදයත් හොඳයි.

මීට කලින් ‘මල් කැකුළු’ තුළින් වසර 53ක් තිස්සේ ලොකු වීදුරු බඳුනක වැවෙන පැළෑටිය ස්පයිඩර්වර්ට් හෙවත් ට‍්‍රැඩිස්කැන්ටියා (Tradescantia) වර්ගයේ ශාකයක්.

පැළය සිටුවා තවත් අතිරේකව පස් ටිකක් දමා අලංකාරය වැඩි කර ගන්න. මෙයට ජලය යෙදීම ඉතා පරෙස්සමින් කළ යුතුයි. දැන් මෙය ඔබට විසිත්ත කාමරය හෝ ඔබේ නිදන කාමරය අලංකාර කරන්නත් යොදා ගන්න පුළුවන්. ගෙතුළට හිරු එළිය ගලා එන තැතක තිබ්බොත් ඔබට වඩා සාර්ථකව දිගු කලක් තබා ගත්තෑකි.



--සම්බන්ධිත පුවත් --
ජලය වාතය කිසිවක් නැතිව විස්මිත ලෙස බෝතලයක වවන අපූරු ගෙවත්තක්! මේ බෝතලයේ වගාවට දැන් වසර 53ක්!



Comments

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.