Skip to main content
malkakulu_youtube_page malkakulu_facebook_page

ජගත් විද්‍යාඥයන් පිරිසක් වඳවුණු සතුන් 24කට යළි පණ දෙන්න සැරසෙනවා!

පසුගිය දා ජගත් විද්‍යාඥයන් එක් රැස් වී අපූරු සාකච්ඡාවක් පැවැත්වුණා. ඒ සාකච්ඡාව පැවැත්වුණේ අතීතයට පණ දීමට ඇති හැකියාව ගැන සොයා බලන්නයි. දැනට වඳ වී ගොස් ඇති සතුන් අතරින් 24 දෙනකුට අනාගතයේ දී පණ දීමට ඔවුන් එහිදී එකඟ වුණා.

ඒත් මේ නිසා ජුරාසික් පාක් සිහිනය සැබෑ වෙන්නේ නැහැ. චිත‍්‍රපටයේදී එහෙම වුණාට එය සැබෑවක් බවට පත් කරන්නට තරම් ඒ ජාන පැරණි වැඩි කියලයි ඔවුන් කියන්නෙ.

ඔවුන් වඳ වූ සතුන් යළි උපදවීම සඳහා ‘ඩිඑක්ස්ටින්ක්ෂන්’ (de-extinction) කියා අලූත් වචනයකුත් හදලයි තියෙන්නෙ. ඊට සිංහලෙන් ‘නිර්හායනය’ (වඳ වීම වැළැක්වීම) කියා කිව හැකියි.

වඳ වී ගිය සතුන්ට පණ දීම ගැන මෙසේ සාකච්ඡා කළේ ඇමරිකාවේ වොෂින්ටන් නගරයේ පසුගියදා පැවැත්වුණු විශේෂ ටෙඞ්එක්ස් (TEDx) සමුළුවකදියි. ඒ සඳහා අනුග‍්‍රහය දැක්වූයේ නැෂනල් ජ්‍යොග‍්‍රෆික් ආයතනයයි.

 
මේ කුරුල්ලා ඩෝඩෝ. ඌව ආහාරයට ගන්නා විලෝපිකයන් හිටියෙ නෑ. ඒත් මිනිසුන් ආහාරයට ගත් නිසයි ඌ වඳ වී ගියේ.

ටෙඞ්එක්ස් (TEDx) යනු ‘තාක්ෂණවේදය’ (Technology), ‘විනෝදාස්වාදය’ (Entertainment) හා ‘සැලසුම් කිරීම’ (Design) වදන් ඉංගිරිසි වදන් තුනේ මුල් අකුරු එක් කර තනා ගත් වදනක්. නව ප‍්‍රවණතා, නව අදහස්, නව නිපැයුම්, නව සංවාද ආදිය දිරි ගැන්වීම අරමුණු කොට ගෙන පිහිටුවා ඇති සමාජසේවා ආයතනයක්.

ඔවුන් එහි දී තීරණය කළා දැනට වඳ වී ගොස් ඇති සත්ව විශේෂ 24ක් නිර්හායනය කරන්න.

ඒ සතුන් අතරට ඩෝඩෝ (Dodo) කියන කුරුල්ලාත් අයත් වෙනවා. කැරොලිනා පැරකීට් කියලත් කියන මේ කුරුල්ලා අන්තිමට පණ පිටින් දැක ඇත්තේ 1904 දී ඇමරිකාවේ ෆ්ලොරිඩාවෙදියි.

තවත් සතෙක් තමයි, කෝගා (Quagga) කියන දකුණු අපි‍්‍රකාවේ ජීවත්ව සිටි සීබ‍්‍රා විශේෂය. වනාන්තරව ජීවත් වූ අවසන් සත්වයා වෙඩි තබා මරා දමන ලද්දේ 1870දියි. මිනිසා විසින් ඇති කළ මේ වර්ගයේ අන්තිම සතා මිය ගියේ 1883දි කියලයි වාර්තා පොත්වල සඳහන් වෙන්නෙ.

නැවත පණ දිය යුතු සතුන් තේරීමේ දී ඔවුන් උපමානයන් ගණනාවක්ම යොදා ගත්තා. එසේ ම එවැන්නක් කිරීම සදාචාරාත්මක ද යන්න ගැන පවා සාකච්ඡා කළා.

ඒ වගේම ඔවුන් සාකච්ඡා කළා තෝරා ගන්නා සතා නැවත මිහිමත සිටීමේ වැදගත්කම කෙතෙක්දැයි කියා. ඒ සතුන්ට හිමි වැදගත් කාර්යභාරයක් අද පරිසරයෙහි තියෙනවාද, මිනිසුන්ගේ ආදරය ඔවුනට හිමි වේවිද කියාත් සොයා බැලූවා.

මෙයට අමතරව ප‍්‍රායෝගික වශයෙන් වඩාත් සාර්ථකව කළ හැක්කේ කුමන සතුන්ද? හොඳ තත්වයේ ඞීඑන්ඒ සාම්පල හෝ ජාන සෛල ලබාගත හැකි පටක තිබේද? ආදී වශයෙන් ඒ සත්ව විශේෂය අලූතින් උපදවීම සම්බන්ධ නොයෙක් තාක්ෂණික කරුණු ගැන විපරම් කළා.

එපමණක් නොව තෝරා ගන්නා සතුන් සත්‍ය වශයෙන් ම නැවත මිහිමතට හඳුන්වා දිය හැකිද? ඔවුන් කුමන කරුණු නිසා මිහිමතින් තුරන් වී ගියේ ද? යන්න ප‍්‍රධාන වශයෙන් සලකා බැලූණා.

මේ මාසයේ නැෂනල් ජ්‍යොග‍්‍රාෆික් සඟරාවේ මෙය සිදු කරන ආකාරය ගැන විස්තරයක් පළ කර තියෙනවා. පැරණි ඞීඑන්ඒ සාම්පල අරගෙන ඒවා සම්පූර්ණ ජිනෝමියක් සෑදෙන සේ නැවත සකස් කෙරෙන බවයි, එහි සඳහන් වූයේ.

ඊළඟට, කරන්නේ පැටියකු බිහි කළ හැකි මවක සොයා ගෙන ඒ මවගේ කලල සෛලවල ඞීඑන්ඒ ඉවත් කොට ඒ වෙනුවට අලූතින් සම්පූර්ණ කරන ජිනෝමිය එහි තැන්පත් කිරීමයි.

වොෂින්ටන් පෝස්ට් පුවත්පතට අනුව වසර දහයකට පෙර ප‍්‍රංශයේ හා ස්පාඤ්ඤයේ විද්‍යාඥයන් පිරිසක් වඳ වී ගිය එළුවකු යළි පණ ගැන්වුවා. ඒත් ඒ සතා ජීවත් වූයේ මිනිත්තු 10ක් පමණයි.

කෙසේ වෙතත් නිර්හායනය කිරීමේ දී සදාචාරාත්මක හා ප‍්‍රවර්ධන ගැටලූ ගණනාවක් මතු කරනවා. වඳ වී ගිය සතකුගෙන් සාර්ථකව භාවිත කළ හැකි ඞීඑන්ඒ සාම්පල ගැනීම හා එසේ ගැනීම කළ යුතු ‘හරි’ දෙයක්ද යන්න ඇතුළු මේ ගැටලූ විවිධයි.

මේ සත්ව විශේෂ නිර්හායනය කිරීමට වැය වන මුදල එකිනෙකට වෙනස් වෙනවා. ඒ සඳහා ඩොලර් ලක්ෂ ගණනක් වැය විය හැකියි.

මේ තත්වය උදා වූයේ විද්‍යාඥයන් පිරිසක් ක්ලෝනීය තාක්ෂණය යොදා ගෙන වඳ වී යන ගෙඹි වර්ගයක් ඉන් වළක්වා ගැනීමට ඒ මියගිය සතාගේ මළ සෛල න්‍යෂ්ටිය වෙනත් ගෙඹි විශේෂයක අලූත් බීජයක තැන්පත් කිරීම සාර්ථක වීමෙන් පසුවයි.

එහි ප‍්‍රතිඵලයක් වශයෙන් නිර්මාණය වූ කලලය ජීවත් වූයේ දින කිහිපයක් විතරයි.

එම නිර්මාණශීලී නව පර්යේෂණයට මග පෑදූ ලාසරස් ව්‍යාපෘතිය (Lazarus Project) නිසා තමයි, විද්‍යාඥයන් සාකච්ඡා කරන්න පෙළඹුණේ ලෝම මැමතයන් වැනි වඳ වී ගිය සතුන් නිර්හායනය කිරීමට ඇති හැකියාව ගැන.

වසර පහක් තිස්සේ යළි යළිත් කළ පර්යේෂණ ගණනාවකින් පසු පර්යේෂකයන් රසායනික තාක්ෂණ ක‍්‍රම වේදයක් සොයා ගත්තා, එය සාර්ථක කර ගත හැකි. එය ඔවුන් හඳුන්වන්නේ දෛහික සෛල න්‍යෂ්ටි මාරු කිරීම (somatic cell nuclear transfer) යන නමින්.

 
නවසීලන්තයේ විසූ මේ මෝවා (Moa) අඩි 12ක් පමණ උස අහිංසක පියැඹිය නොහැකි කුරුල්ලෙක්. එරට ස්වදේශිකයන් සේ සැලකෙන මවෝරින් විසින් පමණ ඉක්මවා දඩයම් කිරීම නිසයි ඔවුන් වඳ වී ගියේ.

කලකට පෙර අතිශයින් ජනපි‍්‍රය වූ ‘ජුරාසික් පාක්’ චිත‍්‍රපටයේ දී හිතලූවක් ලෙස කියැවුණු ක‍්‍රමයට සමාන ක‍්‍රමයක් තමයි, විද්‍යාඥයන් මෙය සැබෑ කිරීමේ අත්හදා බැලීම් සඳහා යොදා ගත්තේ. ඔවුන් මුලින්ම කළේ ගේ‍්‍රට් බාර්ඞ් ෆ්‍රොග් නම් ගෙඹි වර්ගයේ අලූත් බිත්තර ගෙන ඒවායේ න්‍යෂ්ටීන් අකි‍්‍රය කොට ඒ වෙනුවට ඒ ගෙඹි විශේෂයට දුරින් නෑ සබඳතාවක් ඇති වඳ වී ගිය ගෙම්බකුගේ ජාන ඇතුළත් කිරීමයි.

සමහර බිත්තර ආරම්භක කලල අවස්ථාවේ දී එසැණින් බෙදෙන්නත් වර්ධනය වන්නත් පටන් ගත්තා. අවුරුදු 30කට පෙර වඳ වී ගිය ඒ සතාගේ සජීවී සෛල ගුළියක් වර්ධනය වුණා. ඒත් ඒවා දින කීපයකට වඩා සජීවීව පැවතුණේ නැහැ. ඒත් ජාන පරීක්ෂණ මගින් තහවුරු වුණා බෙදීමෙන් එසේ වර්ධනය වූයේ ස්ථිරවම වඳ වී ගෙඹි විශේෂයේ ජාන ද්‍රව්‍ය බව.

මේ සියල්ල අවසානයේ අත්හදා බැලීම් රැසකට පසුව අද ඔවුන් සැරසී සිටින්නේ වඳ වී සතුන්ට පණ දිය හැකියි යන ස්ථිර අධිෂ්ඨානයෙන්.

 
මේ ගේ‍්‍රට් ඕක් (Great Auk) කුරුල්ලා 10 වන සියවසේ මැද භාගයේ උතුරු අත්ලාන්තික් සාගරබදව විසූවෙක්. උතුරු ස්පාඤ්ඤයේ සිට කැනඩාව තෙක් මේ කුරුල්ලන් ව්‍යාප්තව සිටියා. දේශගුණික වෙනස්කම් නිසා ධ්රුව වලසුන්ට ඔවුන්ගේ වාස බිම්වලට ඒමට හැකි වීමත් මිනිසුන්ගේ දඩයම් කිරීමත් නිසා මේ කුරුල්ලන් අද වඳ වී ගොසින්.

 
අලියකුට සමාන වූ ලෝම මැමතා (Woolly Mammoth) විසූවේ ආක්ටික් සාගරයේ රැන්ගල් (Wrangel) දූපතේ යැයි කියැවෙනවා. ඒ වසර 4000කට විතර ඉස්සරයි. විද්‍යාඥයන්ට හැකි වී තියෙනවා හොඳින් සුරැකුණු ඞීඑන්ඒ ඒ සතුන්ගේ සීත අධික හිමේ තැන්පත් වුණු මුළුමනින්ම දිරා නොගිය සිරුරු වලින්.

 
මේ ඇත්දත් පැහැති හොටැති කෑරලා (Ivory Billed Woodpecker) අන්තිම වරට දැක ඇත්තේ අග්නිදිග ඇමරිකාවෙදියි, 1940 ගණන්වලින් පසු ඌ දුටු බවට තහවුරු කළ වාර්තා නැහැ.

 
කැන්ගරුවන් මෙන් පැසෙක ලා දරුවන් හදන මේ සේපාටිකයා, සුනඛ වර්ගයේ එකෙක්. නම තස්මේනියානු ව්‍යාඝ‍්‍රයායි. ඕස්ටේලියාවේ, තස්මේනියාවේ හා නිව්ගිනියාවේ විසූ මේ අපූරු සතා 1930 ගණන්වල සිට වඳ වී ගොසින්.

 
මේ ජුරාසික් පාක් චිත‍්‍රපටයේ දසුනක් ඔබට මතක ඇති. මේ වගේ දෙයක් සැබෑවට ම කරන්න ඉඩක් නැති බවයිථ විද්‍යාඥයන් කියන්නේ. එය හේතුව ඒ යුගයේ සිටි ඩයිනොසෝරයන්ගේ හොඳ තත්වයේ ඞීඑන්ඒ සොයා ගත නොහැකි නිසයි.


Comments

  1. There's a BBC show called Planet Earth, and after that they've produced about the extinction and genetic recreation of extincted species. It is also a good source for this topic I guess.And this is a very good article......

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

වත්මන් ළමා ගී පරපුරේ ආරම්භකයා - ශී‍්‍ර රූපදේව කවීන්ද්‍ර ආනන්ද රාජකරුණා

‘රෝස මලේ නටුවෙ කටූ - වන බමරෝ ඔහොම හිටූ
නටුව නොවේ මල සිඹිමී - මම ළමයෝ පැණි උරමී’

යනුවෙන් ළමයකුත්, වන බමරකුත් අතර සංවාදයක් ආකාරයෙන් ලියා ඇති කුඩා කවිය අදත් අපේ දරුවන් අතරත් වැඩිහිටියන් අතරත් එකසේ ජනපි‍්‍රය ළමා කවකි. ළමයින්ට කවි ලිවීම අරභයා ආනන්ද රාජකරුණා (1885-1957) කවියා දැක්වූ දක්ෂතාව මැන ගැනීමට එම කව ම ප‍්‍රමාණවත්ය. ළමයින් සඳහා විවිධ මට්ටමේ කව් රැසක් ආනන්ද රාජකරුණා විසින් අපේ ළමා පරපුරට දායාද කර තිබේ.


කි‍්‍ර.ව. 1885 ජනවාරි 7 වැනිදා ගාල්ලේ මහදම්පාගම රාල්ලාගේ වත්තේ දී උපන් ඔහුගේ උපත් නාමය ‘ඇල්ෆ්‍රෙඞ්’ වුවද ඔහු පසු කලෙක ඒ වෙනුවට ‘ආනන්ද’ නාමය යොදා ගත්තේය. ගම්මුලාදෑනි මෙන්ම ගමේ වෙද මහතා ද වූ විජය වර්ණකුල චාර්ල්ස් තාබ්‍රෙව් රාජකරුණා ඔහුගේ පියාය. මව හෙලේනා ද ලිවේරා කරුණාරත්න වූවාය. ඔහු පස් හැවිරිදි කල මුලින්ම සිංහල උගන්වන ලද්දේ මවගේ සොහොයුරා වූ ජෝශප් ද ලිවේරා කරුණාරත්න විසිනි.

අකුරල සිංහල පාසලෙන් මූලික අධ්‍යාපනය ලැබූ ඔහු මාදම්පේ මිෂනාරි පාසලින් ඉංගී‍්‍රසි අධ්‍යාපනය ලැබීය. ඉන්පසු පූජ්‍ය මාදම්පේ ධම්මතිලක හිමියන් වෙතින් සිංහල බස වැඩිදුර උගත්තේය. සිරි සුමන වංශාලංකාර පේමරතන හිමියන්ගෙන් පාලි හා…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.


නවසීලන්තයෙන් මාළු අල්ලන්න මූදු ගිය බෝට්ටුක හිටි ධීවරයකුගෙ කැමරාවට තමයි මේ පින්තූරය අහුවුණේ. ඔහුට අහුවුණු මාළුවා අත අරින්න සිද්ධ වුණා. ඒත් ඔහු අල්ල ගත්තු ‘ගොදුර’ නරක නෑනේද? ඒ ගොදුරට මිනීමරු සුදු මෝරුන් දෙදෙනකුම අහුවෙලා!

මේ පින්තූරය ලෝක ප‍්‍රකට විද්‍යාඥ චාල්ස් ඩාවින්ගේ පරිණාමවාදයේ එන උචිතෝන්නති නියමය, ඒ කියන්නේ සත්ව ලෝකයේ දී ශක්තිවන්තයා ඉතිරි වෙනවා (survival of the fittest) යන න්‍යාය ඔප්පු කළ අවස්ථාවක් හැටියට දක්වන්න පුළුවන්.

නවසීලන්තයේ කයිටෙරිටෙරී අසල මුහුදේ දී අල්ලන ලද සෑහෙන පමණ විශාල මේ මෝරා ඒ මොහොතේම එහි ආ තවත් ඊට වඩා විශාල මෝරකු විසින් ඩැහැ ගත් ආකාරය ඔහු විසින් කැමරාවට නගා තිබුණා.

පරිගණක කී‍්‍රඩාවක එන රාක්ෂයකු වූ මැන්කියුබස් (Mancubus) නමින් තමයි, මේ ඡායාරූපය අන්තර්ජාලයට මුදා හැර තියෙන්නෙ.

ඒ ධීවරයාට තමා ඇල්ලූ මෝරා බෝට්ටුව මතට ඇද ගන්න වෙලාවක් තිබුණෙ …

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

මැලේසියානු ගුවන් සේවයට අයත් බෝයිං 777 එම්.එච්. 370 මගී යානය අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වූයේ ඉකුත් 8 වැනිදා මැලේසියානු වේලාවෙන් මධ්‍යම රාති‍්‍ර 12.21 ට පමණය. ඒ අවස්ථාවේදී යානය චීනයේ බීජීං නුවර බලා පියාසර කරමින් තිබුණේය. ඒ මොහොතේ සිට ආරම්භ කළ සෝදිසි මෙහෙයුම් තවමත් අවසන් නැත.

දැනට හෙළිදරවු වී තියෙන්නේ සොරකම් කළ පාස්පෝට් දෙකකින් දෙදෙනකු ඒ යානයේ ගමන් කර තිබෙන බවයි. ඒ පාස්පෝට්වල සැබෑ අයිතිකරුවන් නිරුපද්‍රිතව ඉන්නා බව බලධාරීන්ට දැනටමත් දැනුම් දී තියෙනවා.


ඒ අතර වියට්නාමයේ නාවික හමුදාව සොයා ගෙන තියෙනවා මහමුහුද මැද සැතැපුම් 12ක් දිග තෙල් පැල්ලමක්! එය එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානය කඩා වැටීමෙන් ඇති වූවක් කියලා දැනට සැක කරනවා. යානයේ ඇති සෙල්ෆෝන් කීපයක් නාද වෙන බව සොයා ගෙන තියෙනවා. ඒ ඔස්සේ යානය වැටුණු තැන සොයා ගන්නයි, දැන් වෑයම් කරන්නේ.


යානයක් ගිනිගෙන අහ…

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට …

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!
මේ වාසනාවන්ත අත්දැකීම ලැබුවේ ඇමරිකාවේ ඇරිසෝනාවේ ග්ලෙන්ඬේල්හී ඇලිසියා හා රැන්ඩි ඇට්කින්ස් යුවලයි. 2012 අවුරුද්දේ ඔක්තෝබර 9 වැනිදා ඇලිසියා සිය දියණිය, බිහි කරන්නට රෝහල් ගත වී සිටියා. සිසේරියන් සැත්කමකින් තමයි දියණියගේ ප‍්‍රසූතිය සිද්ධ කෙරුණේ. කුඩා බිලිඳිය මව කුස තුළින් මෙලොව එළිය බලන්නට එම සැත්කම කළ වෛද්‍යවරයා උදවු කරද්දී ඇය ඔහුගේ ඇඟිල්ලෙන් අල්ලා ගත් හැටි ඇගේ පියා විසින් ඡායාරූපයට නඟා තියෙනවා.

මේ පිළිබඳව එදා ඒ මොහොතේ ඔවුන් එය ලෝකයට ප‍්‍රකාශ කළේ නැහැ. දියණියට මාස තුනක් වන තෙක් රහසක් වශයෙන් තබා ගෙන සිටි ඒ ඡායාරූපය මුහුණු පොතට එක් කළේ ගිය සතියේයි. හරියටම මාස තුනක් පිරුණ දායි.

ඇට්කින්ස් යුවල ‘3ටීවී’ රූපවාහිනී ආයතනයේ ප‍්‍රවෘත්ති වැඩසටහනකට විත් ඒ ගැන මෙසේ අදහස් පළ කළා. පියා කී…

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

2013දී පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් පාකිස්ථාන අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.
මේ පින්තූර නාසා ආයතනයේ පෘථිවි නිරීක්ෂණ චන්ද්‍රිකා - 1 හා ලැන්ඞ් සැට් 8 චන්ද්‍රිකාවලින් ඒ දූපත මතු වුණු දවස්වල ගත්තු ඒවායි.

දූපත වටේට ඇති ළා කොළ හා තඹ පැහැති කොටස්වලින් පෙනෙන්නේ මුහුදේ නොගැඹුරු බව හෝ අවට ඇති අවසාදිත තට්ටුවයි.

මේ අලූත් දූපත මතු වූ හරියේ ගැඹුර මීටර් 15ත් 20ත් අතර වෙනවා. මෙහෙම කියන්නේ පාකිස්ථානය…