Skip to main content

කැනඩා විද්‍යාඥයන් පිරිසක් මිනිස් මොළයට සමාන පරිගණක මොළයක් නිපදවලා! ඒ අනුකාරක මොළයට අපි කරන හුඟක් දේ කළ හැකියි!

විද්‍යාඥයන් මෙතෙක් නිර්මාණය කරන ලද ‘හොඳම කෘති‍්‍රම (මිනිස්) මොළය’ ගැන පසුගිය දා හෙළිදරවු කළා. මේ මොළය හඳුන්වා ඇත්තේ ‘ස්පෝන්’ (Spaun) කියායි. එයට ගණන් කරන්නත් බුද්ධි පරීක්ෂණ ප‍්‍රශ්නවලට උත්තර දෙන්නත් පුළුවන්.

එසේ හැඳින්වෙන්නේ ‘අර්ථවිචාර දැක්විය හැකි පරිගණක සාංකල්පික ව්‍යුහයක් ඇතුළත් සංජාලය’ යන අරුත් දෙන ‘සෙමන්ටික් පොයින්ටර් ආකිටෙක්චර් යුනිෆයිඞ් නෙට්වර්ක්’ (Semantic Pointer Architecture Unified Network) වදන් වැල ඇසුරෙන් වහරනු පහසුවට එහි ඉංගිරිසි මුලකුරු එක්කොට තනාගත් අක්නම (acronym) කින්.

මේ ස්පෝන් කියන අනුකාරක මොළය කි‍්‍රයාත්මක වන්නේ සුපිරි පරිගණකයකින්. එහි ඩිජිටල් ඇසක් තියෙනවා. එයින් තමයි දෘශ්‍ය ආදන (visual input) ලබා ගන්නේ, එනම් දකින දෑ ග‍්‍රහණය කර ගන්නේ.

ඊට රොබෝටික අතක් තියෙනවා. එයින් තමා ප‍්‍රතිචාර ලියා දක්වන්නේ. මේ මොළය කෙතරම් දියුණු එකක්ද කීවොත් එයට මූලික බුද්ධි ඵල පරීක්ෂණයකින් සමත් වීමටත් පුළුවන්.
 
පරීක්ෂණයකදී මේ ස්පෝන් මොළය තමන්ට පෙන්වන ඉඟියක් ඇසින් ගෙන එය කඩදාසියක නැවත සටහන් කරන්න ඇති හැකියාව පෙන්වා තියෙනවා.

කැනඩාවේ වෝටර්ලූ විශ්ව විද්‍යාලයේ ස්නායු විද්‍යාඥයන් හා මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවන් එක්ව ලෝකයේ වඩාත් සංකීර්ණ, මිනිස් මොළයට බොහෝ සේ සමානව කි‍්‍රයා කළ හැකි කෘති‍්‍රම මොළයක් සාර්ථකව නිපදවා ඇති බව හෙළිවුණා. www.extremetech.com වෙබ් අඩවියේ තමයි, මේ පිළිබඳ තොරතුරු පළ වුණේ.

මේ ස්පෝන් මොළය තනා ඇත්තේ අනුකාරක නියුරෝන මිලියන 2.5කින්. ඒ මගින් විවිධ කාර්යන් අටක් කිරීමේ හැකියාව එයට ලැබෙනවා.

මේ ස්පෝන්ට කළ හැකි කාර්ය විවිධයි. දකින චිත‍්‍රයක් නැවත ඇඳීමේ සිට ගණන් කිරීම දක්වාත් ප‍්‍රශ්නවලට උත්තර දීමේ සිට කරුණු කාරණා එකින් එක විමසා නිගමනවලට එළඹීම තෙක් ඒවා විවිධ වෙයි.

පරීක්ෂණවලදී විද්‍යාඥයන් ඉලක්කම් හා අකුරු කීපයක් පෙන්වා පසුව විමසූ විට ඒවා මතකයෙන් කීමට ස්පෝන් සමත් වුණා. ඊළඟට නියෝගයක් දීමට යොදන අකුරක් හෝ සංකේතයක් පෙන්වා මතකය යොදා ගෙන කළයුතු කටයුත්තක් පැවරුවා. ස්පෝන් එයාගේ රොබොටික අතින් තම අදහස ලියා දැක්වුවා. ඒ පරීක්ෂක කණ්ඩායම ‘විද්‍යාව’ (Science) ජර්නලයේ ඒ පිළිබඳව සටහන් කර තියෙනවා.

ස්පෝන් මොළයේ ඇති නියුරොන මිලියන 2.5 අනුකාරක කපාල උපව්‍යුහයන් ගණනාවකට බෙදෙනවා. එයට පූර්ව ලලාට බාහිකය, මූලස්ථ ගැංග්ලියම හා තැලමස ආදිය ඇතුළත් වෙනවා. ඒවා අනුකාරක නියුරෝන මගින් සැබෑ මොළයේ ඇති ආකාරයම එකිනෙක යා කර තියෙනවා.

මේ උපව්‍යුහයන් සැබෑ මොළයේ ඇති ආකාරයට ඉතාමත් සමානව කි‍්‍රයා කරනවා. ලබා ගන්නා දෘශ්‍ය ආදාන තැලමස මගින් සකසා ගන්නා අතර දත්ත නියුරෝනවල ගබඩා කෙරෙනවා. ඉන් පසු මූලස්ථ ගැංග්ලියම මගින් කළයුතු කාර්යය පැවරෙනවා බාහිකයේ ඒ කාර්යය කිරීම සඳහා නියමිත කොටසට.

මේ සියලූම පරිගණක කටයුතු කායිකව සිදු කෙරන ආකාරයටම නිවැරදිව සිදු කෙරෙනවා. එහිදී ස්නායු සම්පේ‍්‍රෂණයන් ද ඒ අයුරින්ම කෙරෙනවා. මෙහිදී මිනිස් මොළයේ ඇති සීමාවන්ද ඒ ආකාරයෙන්ම අනුකරණය කර තියෙනවා. ස්පෝන් මොළයටත් කෙටිකාලීන මතකයේ දී ඉලක්කම් මතක තබා ගැනීමේ සීමාව මිනිස් මොළයට මෙන්ම තියෙනවා.

 
ස්පෝන් මොළයෙහි සිදුවන කි‍්‍රයාවලිය දැක්වෙන ගැලීම් සටහන

අවසානයේ දී ඔවුන්ට මොළයේ කි‍්‍රයාකාරිත්වය යාන්ති‍්‍රකව සරල වූත් විස්මිත අයුරින් නම්‍යශිලී එකක් ලෙස නිර්මාණ කිරිමට හැකි වුණා.

මේ විස්මිත නිර්මාණය සඳහා ඔවුන් අසීමිත වෙහෙසක් ගත් බව ඔවුන් කියනවා. ඉතාමත් සුළු කාර්යයන්ගෙන් පටන් ගෙන කෙමෙන් ඒවා සංකීර්ණ කරමින් එහි හැකියාව වර්ධනය කිරීමට විශාල කාලයක් හා ශ‍්‍රමයක් යොදවන්නට ඔවුන්ට සිදු වුණා.

මේ පර්යේෂක කණ්ඩායමේ නායකත්වය දැරූ කි‍්‍රස් එලියස්මිත් කියන්නේ ඔවුන් විසින් කලින් සැලසුම් කළ දේ වෙනුවට මේ ස්පෝන් මොළයටත් මිනිස් මොළයට මෙන් පරිසරයෙන් ඉබේ ලැබෙන යම්යම් දේ ඉගෙන ගනිමින් සිය හැකියාව වර්ධනය කිරීමට හැකි වන ආකාරයට මෙම මොළය ප‍්‍රතිව්‍යුහ ලත කරන්නට අපේක්ෂා කරන බවයි.

පොප් සයි (PoÖci) සඟරාව සමග කතාබහක යෙදෙමින් එලියස්මිත් කියන්නේ ස්පෝන් මොළය දක්වා ඇති ප‍්‍රගතිය නිසා ඉන් අනාගතයේ දී අපට ලද ප‍්‍රතිලාභ රැසක් ඇති බවයි. ”එයින් අපට අපේ මොළය කි‍්‍රයා කරන අන්දම තේරුම් ගන්නත් පුළුවන්. සෑම ආකාරයෙන්ම මානසික නිරෝගී බව පවත්වා ගෙන යන්නට අවශ්‍ය දැනුම අපට මෙයින් ලබා ගන්න පුළුවන්.” කියලයි ඔහු කියන්නේ. අත්හදා බැලීමක් හැටියට ඔහු මේ ස්පෝන් මොළයේ කෘති‍්‍රම නියුරෝන කීපයක් විනාශ කර දැම්මා. ඔහුට පෙනී ගියා ඉන් මොළයේ කාර්යසාධනය වියැකී යන බව. වයසට යාමේ දී මිනිස් මොළයේ සිදුවන නියුරෝන විනාශ වීම වැළැක්වීමට ගත හැකි පියවර ගැන අන්තර් ඥානයක් දැනුමක් මෙයින් ලැබිය හැකි බවයි ඔහු වැඩිදුරටත් පැහැදිලි කරන්නේ.


Comments

  1. dapu link aka wada nane...........

    ReplyDelete
  2. සුපිරි ලිපියක් පට්ටා....

    ReplyDelete
  3. මගෙවගේ සුපිරි මොලයක් නං අපේ තාත්තට ඇරෙන්න හදන්න බෑ

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.