Skip to main content

‘ලෝක සංගීතයේ මහා ගාන්ධර්වයා’ ලොවෙන් සමු ගනියි!

ඒ, 1920 වසරේ අපේ‍්‍රල් 7 වැනිදා ය. ඉන්දියාවේ බරණැස් නුවර බෙංගාලයේ බ‍්‍රාහ්මීය පවුලක සහෝදරයන් අට දෙනකුගෙන් යුත් පවුලක බාලයා ලෙස ඔහු උපන්නේය. උපතේ දී ඔහු රොබින්දෝර් ශෝන්කෝර් චෞද්රි ලෙස නම් කරනු ලැබීය. පුංචි අවිධියේ ම ඔහුට ලෝක සවාරියේ යෙදීමට අවස්ථාව ලැබුණේය. ඒ, එවකට ජගත් කීර්තිය දිනා සිටි ඔහුගේ වැඩිමහලූ සොහොයුරු වූ ඉන්දියානු නර්තනශිල්පී උදය ශංකර්ගේ නැටුම් කණ්ඩායම සමගය. එවකට දස හැවිරිදි වියේ පසු වූ මේ කුඩා කොලූගැටයා ඒ නැටුම් කණ්ඩායමේ ළාබාලම සාමාජිකයා විය. ඔහුගේ වැඩිමල් සොයුරු උදය ශංකර්ගේ ආභාසය ඔහුට නොඅඩුව ලැබුණි. වයස අවුරුදු 13 වන විට ඔහුට නැටුම් ශිල්පියකු හා වාදකයකු ලෙස උදය ශංකර්ගේ නැටුම් කණ්ඩායමේ සුවිශේෂ ස්ථානයක් හිමි වී තිබුණේය. ඒ වන විට ඔහු ලබා තිබූ ඉන්දියානු සංගීතය පිළිබඳ දැනුමට අමතරව ඔහු ප‍්‍රංශයේ දී බටහිර සංගීතය පිළිබඳ පුහුණුවක් ද ලැබීය.


ඔහුට ඉන්දියාවේ අග‍්‍රගණ්‍ය සංගීතඥයකු වූ ඔස්තාද් අලවුද්දීන් ඛාන් හමු වූයේ උදය ශංකර්ගේ නැටුම් කණ්ඩායමේ මෙවන් එක් සංචාරයක දීය. ඒ සංචාරයට උදය ශංකර්ගේ ඉල්ලීම පිට ආරාධිත විශේෂ ඉන්දියානු සංගීතඥයකු ලෙස ඔස්තාද් අලවුද්දීන් ඛාන් ද එක්ව සිටියේය. ඔහු මේ කුඩා කොලූ ගැටයා ගැන කෙතරම් පැහැදුණේ ද යත් සංගීතය ගැඹුරින් හදාරන්නට ඉන්දියාවේ මයිහාර් නුවර සිය අසපුවට එන ලෙස ඔහුට ඇරයුම් කළේය.

යුරෝපා සංචාරයෙන් පසු ආපසු එන විට ඔහුගේ මාපියන් මිය ගොස් තිබුණු අතර දෙවැනි ලෝක සංග‍්‍රමය ඇරඹී තිබුණෙන් ලෝක සංචාරයේ යෙදීම තවදුරටත් නොහැකි විය. ඔහුට අලවුද්දීන් ඛාන්ගේ ඇරයුම මතක් විය. නැටුම් ශිල්පය අත්හළ ඔහු භාරතීය ශාස්තී‍්‍රය සංගීතය ඉගෙන ගැනීමට අලවුද්දීන් ඛාන්ගේ ගුරුකුලයට එක් වීමට තීරණය කළේ ඒ අනුවය.

සංගීතය හැදෑරීමට තිබූ ආශාව සහ උනන්දුව හේතුවෙන් සුඛෝපබෝගී ජීවන රටාව වෙනස් කර ගත්තේය. රොබින්දෝර් ශෝන්කෝර් තුළින් ‘රවි ශංකර්’ නම් ලොව අසම සම සංගීතඥයා උපන්නේ එහි දීය.

අලවුද්දීන් ඛාන්ගේ ඇසුරේ දැඩි විනයකින් යුතුව සංගීතය හැදෑරූ ඔහු වාදක භාණ්ඩ ලෙස සිතාරය හා සුර්බහාරය පමණක් නොව රුද්‍ර වීණා හා රුබාබ් ආදිය ප‍්‍රගුණ කළේය. රාග ඉගෙන ගත්තේය. අලවුද්දීන් ඛාන්ගේ දරුවන් වූ අලි අක්බර් ඛාන් හා අන්නාපූර්ණා දේවී සමග ඉගෙන ගත් ඔහු 1939 දී අලි අක්බර් ඛාන් ප‍්‍රථම වරට වාද්‍ය ප‍්‍රසංගයක් පැවැත්වීය. එහි දී ඔහු සිතාරයත් අලි අක්බර් ඛාන් සරෝදයත් වාදනය කළ අතර සිතාරය සමග ඔහුගේ ‘රවි ශංකර් ’ යන නම බැඳී ගියේ ඉන්පසුව ය.


1994 දී පුහුණුව අවසන් කළ ඔහු මුම්බායි නගරයට විත් ඉන්දියානු මහජන නාට්‍ය සංගමයට බැඳී එහි මුද්‍රා නාට්‍යවලට සංගීත රචනා කළේය. ඉන්දියාවේ එච්එම්වී තැටි සමාගමේ නිෂ්පාදනවලට සංගීතය සැපයූ ඔහු ඉන්පසු ඉන්දියානු ගුවන් විදුලි සේවයේ සංගීත අධ්‍යක්ෂවරයා ලෙස බැඳුණේය.

1952 දී සත්‍යජිත් රායිගේ ලෝක ප‍්‍රකට ‘පාතර් පංචාලි‘ ඇතුළු ‘අපු චිත‍්‍රපට ති‍්‍රත්වයේ’ සංගීතය අධ්‍යක්ෂණය කරමින් ජගත් කලා විචාරකයන්ගේ පැසැසුමට ලක් විය. ඉන්පසු ‘ගෝදාන්’ ‘අනුරාධා’ ඇතුළු හින්දි චිත‍්‍රපට ගණනාවකට සංගීතය සැපයුවේය.

ඉන්දීය සාම්ප‍්‍රදායික සංගීතය බටහිරට ගෙන යාමේ වැඩි ගෞරවය හිමි වන්නේ රවි ශංකර්ටය. රිචඞ් ඇටන්බරෝගේ ‘ගාන්ධි’ චිත‍්‍රපටයේ සංගීත අධ්‍යක්ෂවරයා වූයේ ද රවි ශංකර්ය. ඒ සඳහා ඔහුට ඔස්කාර් සම්මාන සඳහා නිර්දේශකත්වයක් ද හිමි විය.

‘ලෝක සංගීතයේ මහා ගාන්ධර්වයා’ යන නමින් ද බටහිර සංගීත විචාරකයන් විසින් ශංකර් හඳුන්වා දී ඇත. කලාවට සිදුකළ මෙහෙවර වෙනුවෙන් ඉන්දීය රජය විසින් එරට ඉහළ සම්මානය වූ ‘භාරත රත්න’ සම්මානයෙන් ද ඔහු ඇගැයීමට ලක් කළේය. ඔහු ඇමෙරිකානු ග‍්‍රැමී සම්මාන තුනකින් ද පිදුම් ලැබුවේය.

ඇමරිකානු විශ්ව විද්‍යාලවල භාරතීය සංගීතය පිළිබඳ දේශන පවත්වමින් බටහිර ලෝකයේ සංගීත ප‍්‍රසංග පවත්වමින් ඔහු සිය ජීවිතයේ අග භාගයේ දී පදිංචිව සිටියේ ඇමරිකාවේය.

රවි ශංකර් 1986 සිට 1992 දක්වා ඉන්දියාවේ රාජ්‍ය සභාවේ ඉහළ මන්තී‍්‍ර මණ්ඩලයේ සාමාජිකයකු ලෙස ද එවකට ඉන්දීය අගමැති රජීව් ගාන්ධි විසින් පත් කරනු ලැබීය.

රවි ශංකර් එක්සත් රාජධානියේ අවසාන වරට සංගීත චාරිකාවක යෙදුණේ 2011 දීය. ඔහු සමග සංගීත චාරිකාවට ඔහුගේ බාල දියණිය අනොෂ්කා ශන්කර් ද එක් විය. ඇය ද අති දක්ෂ සිතාර් වාදන ශිල්පිණියකි.

අග‍්‍ර ගණ්‍ය සිතාර් වාදකයකු මෙන්ම ලෝක පූජිත සංගීතඥයකු ලෙස නොමඳ ප‍්‍රශංසා ලබමින් ශතක නවයකට ආසන්න කාලයක් තිස්සේ පෙර අපරදෙදිගම කීර්තියට පත් ඉන්දීය ජාතික සංගීතඥ පණ්ඩිත් රවි ශංකර් 2012 දෙසැම්බර් 11 වැනිදා රාති‍්‍රයේ මෙලොවින් සමු ගත්තේය.

ඇමෙරිකාවේ කැලිෆෝනියා ජනපදයේ සැන්ඩියේගෝ නුවර පදිංචි වී සිටි රවි ශංකර් අයපහත් සෞඛ්‍ය තත්ත්වය හේතුවෙන් හදිසියේම පෞද්ගලික රෝහලකට ඇතුළත් කෙරුණු බවත් හදවත් සැත්කමකින් පසුව අභාවප‍්‍රාප්ත වූ බවත් වාර්තා විය. එම අවස්ථාවේ ඔහුගේ බිරිය සහ දියණිය ද ඔහු අසල සිටියහ.

රවි ශංකර් ඉන්දියාවේ අභිමානය බවත් ඔහුගේ අභාවය ගැන ඉන්දියාව පමණක් නොව මුළු ලොවම කම්පාවට පත් වන බවත් ඉන්දීය අගමැති මන්මෝහන් සිං ශෝක පණිවුඩයක් නිකුත් කරමින් පැවැසීය. මිය යන විට පණ්ඩිත් රවි ශංකර්ගේ වයස අවුරුදු 92 ක් විය.



Comments

  1. මම ආසම වාදකයෙක් තමා මේ...දැන් මෙයාගේ දුවත් මෙයාට දෙවෙනි නැතුව ඉන්නවා.......

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.