Skip to main content

පර්යේෂණ නෞකාවක් අලූත් සත්ව විශේෂ ලක්ෂ 15ක් සොයා ගනියි! සාගරයේ ‘සුවදුක් සොයන්න’ ගිය ගමනක ප‍්‍රතිඵලයක්!

තාරා නම් මෙම පර්යේෂණ නෞකාව විසින් මිලියනයකටත් වැඩි මේ සත්ව විශේෂ සොයා ගෙන ඇත්තේ අත්ලාන්තික්, පැසිපික්, දකුණු හා ඉන්දියන් සාගරවලිනුයි.

තාරා නෞකාව මෙම ගවේෂණයෙහි යෙදුනේ මාස 36ක් තිස්සේයි. සැතැපුම් 70,000ක දීර්ඝ සංචාරයකින් පවයි. මෙසේ ගවේෂණයෙහි යෙදුනේ ප‍්‍රංශය මූලික කර ගත් ගවේෂණ කණ්ඩායමකි. එහිදී ඔවුන් සොයා ගත් එක් වැදගත් දෙයක් වන්නේ අපේ පණ නළ රැක දෙන මෙම වායුගෝලයේ ඇති ඔක්සිජන් ප‍්‍රමාණයෙන් වැඩි ප‍්‍රතිශතයක් සැපයෙන්නේ සාගරවල බිලියන ගණනින් ඇති කුඩා ප්ලවාංග (plankton) වලින් බවයි.

 
මේ සත්වයා ප්ලැටිනේරියස් ඩුමේරි (Platynereis Dumerei) අයත් වන්නේ ඉතා කුඩා පණු වර්ගයකටයි. මේ සතුන් බොහෝ විට ජීවත්වන්නේ කුඩා නාල තුළ වුවත් ඉඳහිට මුහුදේ පිහිනමින් සිටිනු දැකිය හැකියි.

මෙසේ සොයා ගත් සත්ව විශේෂ මේ දිනවල ලන්ඩන් විද්‍යා කෞතුගාරයේ දී දැක ගන්න පුළුවන්. මේ අවස්ථාව එරට වැසියන්ට උදා වුණේ ඒ පර්යේෂණ නෞකාව පසුගිය දා ලන්ඩන් වාරයට ළඟාවීමත් සමගයි.

පර්යේෂණ නෞකාවට අයත් පර්යේෂක කණ්ඩායම කියන්නේ ඔවුන්ගේ මේ නව සොයා ගැනීම් නිසා ලෝකයේ සාගරවල සිදුවන කාලගුණික වෙනස්කම්වලට ඇති වන බලපෑම් පිළිබඳව අප මෙතෙක් දැරූ මත වෙනස් කිරීමට හේතුවන බවයි. එසේ ම මිනිස් කි‍්‍රයාකාරකම් නිසා සාගර හා මුහුදු කෙතරම් පීඩාවට පත් වන්නේද යන්නත් ඔවුන්ගේ මේ සංචාරයෙන් හෙළිදරවු වුණා.

පෘථිවියේ විවිධ ස්ථානවලින් ලබා ගත් මුහුදු ජලය සාම්පල 30,000කටත් වැඩි ප‍්‍රමාණයක් තුළින් මේ නව සත්ව විශේෂ මිලියන 1.5ක් පමණ සොයා ගෙන තියෙනවා. මේ සත්ව විශේෂ ඉතාමත් කුඩා වන අතර ඒ සත්ව විශේෂ අතරින් ලොකුම සත්ව විශේෂය දිගින් සෙන්ටිමීටරයකට වඩා නැති අතර කුඩාම සත්ව විශේෂය මිලිමීටරයකින් පංගුවක් තරම් වෙනවා.

 
නව සොයා ගැනීම් අතර: ඇල්ගා විශේෂයක් වන ඇල්ඩයටම (Diatoms)

 
පොලිකීටයන් හෙවත් පත්තෑපණුවන් විශේෂයක්. මේ සතුන් අනෙලිඩා ගණයට වැටෙන මුහදේ ජීවත්වන අතර ඔවුන්ගේ සිරුරුවල ඇති රළු කෙඳි පිහිනීමට උපකාර වෙනවා.

මේ පර්යේෂණ සංචාරයේදී සාගරයේ වෙසෙන ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් රැසකගේ පින්තූර ගනු ලැබුවා. එසේ ම සාගරවලට අප විසින් කෙතරම් ප්ලාස්ටික් ප‍්‍රමාණයක් එක් කරනවාද යන්නත් හෙළිදරවු වුණා. ඒ අනුව අත්ලාන්තික් සාගරයට පමණක් එක් කරන ප‍්‍රමාණය වර්ග සැතැපුමකට ප්ලාස්ටික් කැබලි 50,000ක් යැයි හෙළි වුණා.

මේ ප්ලාස්ටික් වසර සියදහස් ගණනකින්වත් විනාශ වන්නේ නැහැ. ඒවා මසුන්ගෙන්, මුහුදු පක්ෂීන්ගෙන් හා ආහාරයට ගන්නා වෙනත් මුහුදු සතුන්ගෙන් අපේ ආහාර දාමයටත් එක් විය හැකියි. මේවා විෂ සහිත වන අතර ඒවායින් සාගරය දූෂණය වී මුහුදු ආහාර ඔස්සේ අපේ සිරුරවලටත් ඇතුළු වෙනවා.

මීටර 36ක් දිග මේ තාරා ස්කූනරය (කුඹ දෙකේ රුවල් නැවක්) ප‍්‍රංශයේ ලෝරියන්ට්වලින් පිටත්ව ගියේ 2009දියි. ඒ සංචාරයේ දී ඔවුන් සාගරයේ මීටර 2000ක් ගැඹුරින් පවා ජලය සාම්පල ලබා ගත්තා.

මේ ගවේෂණයේ සම්බන්ධීකාරක විද්‍යාඥ ආචාර්ය කි‍්‍රස් බෝලර් කියන්නේ, ඔවුන්ගේ මේ අධ්‍යයනය ලෝක සාගරවල ‘සෞඛ්‍ය තත්වය’ දක්වන ඉතා හොඳ දර්ශකයක් බවයි.

”මීට කලින් කිසිවකු මේ තරම් පර්යේෂණයක් සාගර පිළිබඳව කරලා නැහැ.” ඔහු කියනවා.

”මේ අධ්‍යයනයෙන් ලැබුණු ප‍්‍රතිඵල රසායනාගාරය තුළ විලේෂණය කර නිම කරන්න අවුරුදු කීපයක් ගත වේවි. දැන් අප ඉදිරියේ ඇති අභියෝගය වන්නේ අපේ මේ සාගර පරිසර පද්ධතියට බලපෑම් ඇති කරන හෞතික හා කාලගුණික විෂමතා තේරුම් ගැනීමයි.

”පරිසර දූෂණය සාගරවලට කෙතරම් බලපෑමක් සිදු කරනවාද, උෂ්ණත්වයේ වෙනස් වීම් මොන ආකාරයට සිදු වන්නේද යන්න විමසා බලන්න සිදු වෙනවා.” ඔහු වැඩිදුරටත් කියනවා.

 
මේ නව කූණිස්සන් විශේෂයක්. නම් කර තියෙන්නේ එමෑනුවෙල් රේමන්ඞ් කියලයි. මේ සමග තවත් ජීවී විශේෂ මිලියන 1.5ක් පමණ සොයා ගෙන තියෙනවා.

 
මේ පොලිකීටෑවෙක්, මුහුදු පත්තෑපණුවෙක්. සාගරයේ ඇති ප්ලවාංග බුදිමින් ජීවත් වෙනවා.

 
මුහුදේ දිය රැලි යටින් පිහිනන ක්ෂුද්‍රජීවි ලොඩියන් (ජෙලිෆිෂ්) විශේෂයක්.

”උෂ්ණත්වයට සංවේදී ප්ලවාංග විශේෂයන් සාගරයේ ඇති වන වෙනස් වීම් අනුව වෙනත් කලාපවලට සංක‍්‍රමණය වුවහොත් ඒවා පැවති ප‍්‍රදේශ තුළ ආහාරදාමය විනාශ වී යා හැකියි. ඒවගේම ඒ ප‍්‍රදේශවල ධිවර කර්මාන්තයටත් හානි සිදු විය හැකියි. අපට සොයා ගැනීමට අවශ්‍ය වුණේ ඒ පරිසර පද්ධති තුළ සත්ව විශේෂවල කාර්යභාරය හා දැන් පවත්නා තත්වය දිගින් දිගටම පැවතියහොත් තවත් වසර 50ක් 100ක් යන කොට අපේ සාගරවල තත්වය කෙබඳුද කියායි.” බෝලර් ඔවුන්ගේ කාර්යභාරය විස්තර කළා.

”අපගේ කාර්යයන් අතර ප‍්‍රමුඛත්වයක් දුන්නා ඔක්සිජන් ජනනය කරන ශාක හා සත්ව ජීවිත ගැනත් සොයන්න. අපේ ග‍්‍රහයාගේ ඇති ඔක්සිජන් ප‍්‍රමාණයෙන් අඩක් පමණ ලැබෙන්නේ සාගරවලින්. ඒ අනුව ඔබ ගන්නා දෙවැනි හුස්ම ඔබට ලැබෙන්නේ මේ සාගර ජීවීන්ගෙනුයි.

”දැනටමත් සාගරවල අම්ල ගතිය වැඩිවෙන්න පටන් අරන්. එය දිගින් දිගටම සිදු වුණොත්, ඒ කියන්නේ කාබන්ඩයොක්සයිඞ් දැන් විමෝචනය වන ආකාරයට වායුගෝලයට මුදා හරිනු ලැබුවොත්, භයානක තත්වයක් ඇති වෙන්න පුළුවන්.

”මේ ක්ෂුද්‍ර ජීවීන් හා ශාක වර්ග ආම්ලිකරණයට ඉතාමත් සංවේදියි. ඒ නිසා ඒවා වැඩි ප‍්‍රමාණයක් ඉදිරි අවුරුදුවලදී සහමුලින්ම විනාශ වී යාවි. එහෙම වුණොත් අපට ලොකු අනතුරුදායක තත්වයක් ඇති වේවි.” ඔහු අවසාන වශයෙන් කියනවා.


Comments

  1. හප්පේ ලක්ෂ 15ක් කියන්නේ සුළුපටු ගානක්ද?

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.