Skip to main content

බ‍්‍රහස්පතීගේ තවත් චන්ද්‍රයන් දෙකක් සොයා ගනියි! දැන් මුළු චන්ද්‍රයන්ගේ ගණන 67යි!

අපේ සෞර ග‍්‍රහ මණ්ඩලයට අයත් විශාලතම ග‍්‍රහයා ලෙස සැලකෙන බ‍්‍රහස්පතී වටා තවත් චන්ද්‍රයන් දෙකක් පසුගිය දා සොයා ගනු ලැබුවා. මේ චන්ද්‍රයන් දෙදෙනාගෙන් එක් චන්ද්‍රයකුගේ විෂ්කම්භය කිලෝමීටර් දෙකක් විතරයි. ඒ බ‍්‍රහස්පතීගේ චන්ද්‍රයන් අතර කුඩා ම සාමාජිකයායි. මේ චන්ද්‍රයන් දෙදෙනාත් සමග ඒ වටා භ‍්‍රමණය වන චන්ද්‍රයන්ගේ ගණන 67ක් වෙනවා.

මේ චන්ද්‍රයන් නම් කර ඇත්තේ එස්/2010 ජේ 1 හා එස්/2010 ජේ 2 කියායි. බ‍්‍රහස්පතීට වඩාත් දුරින් පිහිටා ඇති මේවා මුලින් ම හඳුනා ගත්තේ 2010 සැප්තැම්බර් මාසයේදීයි. ඒවා වරින් වර පරීක්ෂා කළ විද්‍යාඥයන් දැන් ඒවා තහවුරු කර ගෙන තියෙනවා.

 
බ‍්‍රහස්පතීගේ අලූත්ම චන්ද්‍රයන් දෙදෙනා වූ එස්/2010 ජේ 1 (කවයෙන් දක්වා ඇති* හා එස්/2010 ජේ 2 මුලින් ම හඳුනා ගත්තේ 2010 සැප්තැම්බරයේදියි.

බ‍්‍රහස්පතීගේ චන්ද්‍රයන් ගණන වැඩි කරමින් සොයා ගත් මේ නව චන්ද්‍රයන්ට සමාන තවත් චන්ද්‍රයන් ගණනාවක් තිබිය හැකි යැයි විද්‍යාඥයන් විශ්වාස කරනවා.

පෘථිවියේ සිට මේ මෙවැනි චන්ද්‍රයන්ගේ ප‍්‍රමාණයන් නිර්ණය කරන්නේ ඒවායේ දීප්තිය අනුවයි. ඒ අනුව එස්/2010 ජේ 1 චන්ද්‍රයාගේ විෂ්කම්භය කිලෝමීටර් 3ක් ලෙසත්, එස්/2010 ජේ 2 චන්ද්‍රයාගේ විෂ්කම්භය කිලෝමීටර් 2ක් ලෙසත් ඇස්තමේන්තු කර තියෙනවා.

විද්‍යාඥයන් කියන විදියට එස්/2010 ජේ 1 චන්ද්‍රයාගේ ප‍්‍රමාණයේ හා ඊට වැඩි ප‍්‍රමාණයේ චන්ද්‍රයන් සියල්ල ම දැන් හඳුනා ගෙන අවසන්. ඒත් ඊට වඩා කුුඩා තවත් චන්ද්‍රයන්, එනම් විෂ්කම්භය කිලෝමීටර් 1-3ත් අතර චන්ද්‍රයන්, සොයා ගැනීමට ඇතැයි ඔවුන් විශ්වාස කරනවා. අනාගතයේ දී බ‍්‍රහස්පතීගේ චන්ද්‍රයන් ගණන තවත් වැඩි වෙතැයි අපේක්ෂා කරනවා.

මේ ගැන පර්යේෂණ වාර්තාවක් පසුගිය දා ජගත් තාරකා විද්‍යා සඟරාව වූ ඇස්ට්‍රොනොමිකල් ජර්නල්හී පළ කරනු ලැබුවා.

බි‍්‍රටිෂ් කොලොම්බියා විශ්ව විද්‍යාලයේ මේ පිළිබඳව පර්යේෂණ කරන මයික් ඇලෙක්සැන්ඩර්සන් කියන්නේ, ”සෞර ග‍්‍රහ මණ්ඩලයේ දැනට සොයා ගෙන ඇති කුඩා ම චන්ද්‍රයා වූ එස්/2010 ජේ 2 පෘථිවියේ සිට හසුකර ගන්න ලැබීම ආස්වාදජනක දෙයක්.” කියායි.

එස්/2010 ජේ 1 චන්ද්‍රයා බ‍්‍රහස්පතී ග‍්‍රහයා වටා යන්නේ කිලෝමීටර් මිලියන 23.5ක් පමණ දුරින් ඇති කක්ෂයකයි. ඊට බ‍්‍රහස්පතී වටා වරක් යාමට අවුරුදු 2.02ක් ගත වෙනවා. කිලෝමීටර් මිලියන 21ක් පමණ දුරින් ඇති කක්ෂයක යන එස්/2010 ජේ 2 චන්ද්‍රයාට එක කක්ෂයක් සම්පූර්ණ කිරීමට වසර 1.69ක් ගත වෙනවා.

අක‍්‍රමවත්ව ගමන් කරන මේ චන්ද්‍රයන් බ‍්‍රහස්පතී වටා යන්නේ ‘පොකුරු’ හැටියටයි. ඇතැම් විට සමාන කක්ෂවලයි. ඉතා ඈත කාලයක සිදු වූ වල්ගාතරු හා ග‍්‍රහක බ‍්‍රහස්පතීගේ පැරණි චන්ද්‍රයන් හා ගැටීමෙන් මෙසේ කුඩා චන්ද්‍රයන් බිහි වන්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරෙනවා.

මෙහි පළවන එස්/2010 ජේ 1 චන්ද්‍රයාගේ පිළිබිඹුව සොයා ගෙන ඇත්තේ පැලමෝර් අඟල් 200 හේල් දුරේක්ෂයෙන් නිතිපතා ලැබෙන දත්ත ගොනුවෙන්. ඒ සඳහා මූලිකත්වය ගෙන කි‍්‍රයා කළේ නාසා ආයතනයේ ජෙට් ප්‍රොපල්ෂන් ලැබොරටරිහී තාරකා විද්‍යාඥයන් වන රොබට් ජේකොබ්සන් හා මරීනා බ්‍රොසොවික් ඇතුළු පිරිසක්. බි‍්‍රටිෂ් කොලොම්බියා විශ්ව විද්‍යාලයේ තාරකා විද්‍යා මහාචාර්ය බ්රෙට් ග්ලැඞ්මන් හා ආචාර්ය උපාධි අපේක්ෂක පර්යේෂකයකු වූ ඇලෙක්සැන්ඩර්සන් ද ඊට එක් වුණා.

එස්/2010 ජේ 1 චන්ද්‍රයාගේ පිළිබිඹුව හඳුනා ගෙන ඇත්තේ මීටර් 3.6ක් වූ කැනඩා-ෆ‍්‍රාන්ස්-හවායි දුරේක්ෂයේ ඇති මෙගාකැම් මොසයික් සීසීඞී කැමරාවකින් ගන්නා ලද පිළිබිඹු අතරින්. එම දුරේක්ෂයේ විධායක අධ්‍යක්ෂවරයා හා තවත් අධ්‍යක්ෂවරයකු වූ කි‍්‍රස්ටියන් වෙයිලට්ගේ සහය ඒ සඳහා ලැබුණා.

මෙහි පළ වන එස්/2010 ජේ 2 චන්ද්‍රයාගේ පිළිබිඹුව ලබා ගෙන ඇත්තේ දින කීපයකට උඩ දී පැලමෝර් දුරේක්ෂයෙන්.

Comments

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.