Skip to main content

අන්තර්ජාලය නිර්මාණය වූයේ 1934 දී ද? එය වසර 78කට පෙර විද්‍යාඥයකු ලොවට දුන් සංකල්පයක් ද?

 
මේ බෙල්ජියානු විද්‍යාඥයා, පෝල් ඔට්ලෙට්, ජාලයේ පියා ද? 1934 දී මේ අදහස මුලින් ම දුන්නේ ඔහු ද?

1930 ගණන්වල ඔහු මේ අදහස ඉදිරිපත් කළේ ටෙලිෆෝනය හා රූපවාහිනී තිරය එක් කළ නව නිර්මාණයක් බිහි කළ හැකි බව කියමිනි. අන්තර්ජාලය රහිත ලෝකයක් ගැන අද අප බොහෝ දෙනකුට හිතන්නවත් බැරි වුනත් එදා 1934 දී මෙය හිතලූවක් වශයෙන්වත් තේරුම් ගැනීමට හැකියාවක් තිබුණේ නැහැ. මීට වසර 78කට පෙර පෝල් ඔට්ලෙට් එදා ඔහුගේ නිබන්ධනයෙන් විස්තර කළේ තොරතුරු සුපිරිමාවත ගැනයි.

පසුගිය සෙනසුරාදා (ජූනි 8 වැනිදා) ඇමරිකාවේ නිව්යෝක් නගරයේ පැවති ලෝක විද්‍යා උළෙලේ දී (World Science Festival) ලෝක ව්‍යාප්ත වෙබ් අඩවි ජාලයේ අතීතය, වර්තමානය හා අනාගතය ගැන පැවති සම්මන්ත‍්‍රණයේ දී මේ පෝල් ඔට්ලෙට්ගේ සංකල්පය පිළිබඳ ව ප‍්‍රථම වරට ලොවට හෙළිදරවු කෙරුණු බව ‘ටෙක් නිව්ස් ඬේලි’ (TechNewsDaily) අන්තර්ජාල පුවත්පත මගින් අනාවරණය කෙරුණා.

පෝල් ඔට්ලෙට් බෙල්ජියානු ජාතික විද්‍යාඥයෙක් හා ලේඛකයෙක්. දැනටමත් ඔහු තොරතුරු විද්‍යාවේ පියා ලෙස පිළිගැනීමට ලක් වී තියෙනවා. ඒ ඔහු විසින් 1934 දී ප‍්‍රකාශයට පත් කර තිබූ ‘ප‍්‍රලේඛනය පිළිබඳ නිබන්ධනය’ (Treaties on Documentation) නිසයි. ඔහු මීට වසර 78කට පෙර මේ නව සංකල්පය ඉදිරිපත් කළේ අයිපෑඞ් (iPad), කින්ඞ්ල් (Kindle) ආදිය ලොවට බිහිවීමටත් පෙරයි. ඒ විතරක් නෙවෙයි, ටෙලිවිෂන් තිරයවත් ඒ කාලේ බිහි වී තිබුණේ නැහැ. ඔහු එදා ඉදිරිපත් කළ ඒ නව සංකල්පයෙන් කියැවුණේ ටෙලිෆෝනය හා ටෙලිවිෂනය ඒකාබද්ධ කොට ප‍්‍රකාශයට පත් කර ඇති තොරතුරු ලොව පුරා ගෙන යා හැකි බවයි.

ඔහුගේ ‘ප‍්‍රලේඛනය පිළිබඳ නිබන්ධනය’ තුළින් ඔහු පරිගණකය හැඳින්වූයේ ‘කිසිම පොතක් පතක් සම්බන්ධ නැති වැඩ අවකාශයක්’ කියායි. ඔහු එදා ඒ කීවේ පරිගණකයේ මතකය ගැනයි.

”ඒ වෙනුවට ඇත්තේ තිරයක් ටෙලිෆෝනයක් විතරයි. එහි දී පොතක පිටුවක් කියැවිය හැකි අතර ටෙලිෆෝනයෙන් අසනු ලබන ප‍්‍රශ්නවලට පිළිතුරු තිරය මත දිස්වේ.”

 
ඔට්ලෙට්ගේ සංකල්පයට අනුව ටෙලිවිෂනය හා ටෙලිෆෝනය ඒකාබද්ධ කොට තොරතුරු යැවීම හා ලැබීම කළ හැකියි.

 
ඔට්ලෙට්ගේ මේ අදහස අනුව ශ‍්‍රව්‍ය හා දෘෂ්‍ය මාධ්‍ය දෙකෙන් ම තොරතුරු හුවමාරු කළ හැකියි.

ඔහු මෙය තවදුරටත් විස්තර කරමින් එම තිරය බෙදා වෙන් කළ හැකි අතර ඒ මගින් පොත් කීපයක පිටු එකවර පෙන්විය හැකි යැයි ද එහි සඳහන් කර තියෙනවා. (මෙය අද පරිගණකය පාවිච්චි කරන අයට ඉතා හුරු දෙයක්.)

ඔහු මේ සංකල්පය එදා හැඳින්වූයේ ‘ටෙලිවයිස්ඞ් බුක්’ (televised book) කියලයි.

ඔහුගේ මේ සංකල්පය කි‍්‍රයාවට නැංවීමට තවත් වසර 30කටත් වැඩි කාලයක් ගත වුණා. ලෝක ව්‍යාප්ත වෙබ් අඩවි ජාලයට මඟ පෑදූ මුල්ම ව්‍යාපෘතිය ඇරඹුණේ 1960 ගණන්වලදියි.

පසුගිය 8 වැනිදා පැවති නිව්යෝක් ජගත් විද්‍යා සමුළුවේ සම්මන්ත‍්‍රණයට අන්තර්ජාලයේ පියා ලෙස සැලකෙන වින්ටන් සර්ෆ් (Vinton Cerf) ද එක් වුණා. 1960 ගණන්වල දී ලෝක ව්‍යාප්ත වෙබ් අඩවි ජාලයට මග පෑදූ හමුදා ව්‍යාපෘතියක් ලෙස ඇරඹුණු තොරතුරු හුවමාරු වැඩසටහනෙහි දී මූලිකත්වය ගෙන කි‍්‍රයා කළේ ඔහුයි.

 
අන්තර්ජාලයේ පියා ලෙස සැලකෙන වින්ටන් සර්ෆ් ද මේ ජගත් විද්‍යා සමුළුවේ සම්මන්ත‍්‍රණයට එක් වුණා. 1960 ගණන්වල දී ලෝක ව්‍යාප්ත වෙබ් අඩවි ජාලයට මග පෑදූ හමුදා ව්‍යාපෘතියක් ලෙස ඇරඹුණු තොරතුරු හුවමාරු වැඩසටහනෙහි දී මූලිකත්වය ගෙන කි‍්‍රයා කළේ ඔහුයි.




අන්තර්ජාලය යන වදනට මුල් වූ ‘ඉන්ටර්නෙට්’ යන බිහි වූයේ ‘ආපනෙට්’ (ARPANET- Advanced Research Projects Agency Network) නමින් හැඳින්වුණු වැඩසටහනත් සමගයි. මෙය ‘ප‍්‍රායත පර්යේෂණ ව්‍යාපෘති ආයතන ජාලය’ නමින් සිංහලෙන් දැක්විය හැකියි. මෙම ආපනෙට් ජාලයේ මුල් ම පණිවිඩය යැව්වේ 1969 ඔක්තෝබර් 29 වැනිදා පස්වරු 10.30ටයි. ඒ ලොස් ඇන්ජලීස්හී කැලිෆෝනියා විශ්විද්‍යාලයේ එක ළඟ තැබූ පරිගණක දෙකක් අතරයි. එය ඉටු කළේ ඒ විශ්ව විද්‍යාලයේ පරිගණක ක‍්‍රමලේඛක ශිෂ්‍යයෙකු වූ චාලි ක්ලින් විසින් මහාචාර්ය ලෙනාඞ් ක්ලීන්රොක්ගේ අධීක්ෂණය යටතේයි.

එදා යැවූ ඒ සරල පණිවිඩයෙන් තමයි, වසර ගණනාවක සංවර්ධනයෙන් පසු අද අප හඳුනන ලෝක ව්‍යාප්ත වෙබ් අඩවි ජාලය බවට පත් වීමේ පෙරළිය ඇරඹුණේ.


Comments

  1. මම දැක්කා ටීවී එකේ මිනිසා ටිකෙන් ටික පියාඹන්න උත්සහ කරලා අන්තිමට ප්ලේන් එක හදපු හැටි,........
    ඒක ලස්සන වීඩියෝ එකක්.......... ඒක හොයලා දෙන්න බැරිද?

    ReplyDelete
  2. වටිනා කියන ලිපියක්...... ස්තුතියි.

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.