Skip to main content

ගෝලීය උණුසුම් වීම වෙනස් මඟක් ගනියි! ග්ලැසියර දිය වීම වෙනුවට වැඞීමක්!

මෙතෙක් කලක් අප දැන සිටියේ ගෝලීය උණුසුම් වීම නිසා උතුරු ධ්රුවයේ ග්ලැසියර දිය වී යන බවයි. එහෙත් දැන් හිමාලයේ දී එය වෙනස් මඟක් ගෙන තියෙනවා. විද්‍යාඥයන්ගේ අලූත් ම සොයා ගැනීම වන්නේ ගෝලීය උණුසුම හේතුවෙන් ග්ලැසියර දිය වීම වෙනුවට ලියලීමක් හෙවත් වැඞීමක් සිදු වන බවයි!

ප‍්‍රංශ චන්ද්‍රිකාවකින් ගත් ඡායාරූපවලින් මේ බව හෙළි වී තියෙනවා. හිමාලයේ බටහිර කඳුවළල්ලේ ග්ලැසියර මෙසේ පසුගිය දශකයක කාලය තුළ දිය වීම වෙනුවට වර්ධණය වී ඇති බව හෙළි වෙනවා.

ගෝලීය සිසිල් වීමක්! කේ 2 නම් කරාකෝරම් කඳුවැටියේ ග්ලැසියරවල වර්ධනයක්!

ලෝකයේ උස ම ශිඛර අතරින් දෙ වන තැන් ගන්නා කේ 2 ශිඛරය, එනම් කරාකෝරම් කඳු වැටියේ ඇති ග්ලැසියර මෙසේ වර්ධනය වන ඒවා ලෙස දැන් හඳුනා ගෙන තියෙනවා.

මේ විස්මිත සොයා ගැනීමෙන් විද්‍යාඥයන් දැන් අන්දුන්කුන්දුන් වී ගිහින්. ලෝකයේ අනෙක් පෙදෙස්වල ග්ලැසියර ගෝලීය උණුසුම් වීම හේතුවෙන් දිය වී, ක්ෂය වී, හැකිළී යද්දී මේ හිමාලයේ ග්ලැසියර පමණක් මෙසේ වර්ධනය වීම ඔවුන්ගේ පුදුමයට හේතුවක් වී තියෙනවා.

ප‍්‍රංශයේ ග්රෙනෝබල් විශ්ව විද්‍යාලයේ හා විද්‍යා පර්යේෂණ පිළිබඳ ජාතික මධ්‍යස්ථානයේ ප‍්‍රංශ විද්‍යාඥයන් තමයි, මේ චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප විමසුමට ලක් කරල තියෙන්නෙ. මේ කරාකෝරම් කඳු වැටියට යාම හා එහි මැනීම් කිරීම දුෂ්කර එකක්. පහසුම ක‍්‍රමය මෙවැනි ඡායාරූපවලින් ඒවා විමර්ශනය කිරීමයි.

දැනට ඔවුන් සතුව ඇත්තේ 1999 වසරේත්, 2008 වසරේත් ගන්නා ලද එම ප‍්‍රදේශයේ චන්ද්‍රිකා ඡායාරූපයි. ඒවා සසඳා බලන විට ඒ ග්ලැසියරවල සුළු වර්ධනයක් දක්නට ලැබෙනවා.

ඔවුන්ගේ ඇස්තමේන්තු අනුව සෑම වසරක දී මීටර 0.11කත් 0.22කත් අතර ප‍්‍රමාණයක් මෙම ග්ලැසියරවල වර්ධනය වීමක් සිදු වී තිබෙනවා.

ගෝලීය ප‍්‍රවණතාව වෙනස් ආකාරයට මෙසේ සිදු වන්නේ කුමක් නිසා ද යන්න පර්යේෂකයන්ට තවමත් ප‍්‍රශ්නයක්. එහෙත් ඔවුන් දන්නවා, කරාකෝරම් කඳු වැටිය හා සමාන ලොව පුරා වෙනත් ශීතලාධික ප‍්‍රදේශවල කළ අධ්‍යයනයන්ගෙන් අධික ශීතල සහිත දේශගුණයත් සමග වැඩිපුර වර්ෂණයක් ඇති වුවහොත් ඒවා ඝන වී ප‍්‍රසාරණයක් සිදු විය හැකි බව.  

ඒ පර්යේෂකයන්ගේ ප‍්‍රධානියා වූ යූලී ගාඩෙලේ මේ පිළිබඳව බීබීසියට ප‍්‍රකාශයක් කරමින් කීවේ, ”අපි මේකට හේතුව හරියට ම දන්නේ නෑ. දැනට අප විශ්වාස කරන්නේ කරාකෝරම් ඉහළ අහසේ ඇති ඉතා විශේෂ වූ කලාපීය දේශගුණය නිසා වන්නට ඇති කියායි. කාලගුණ විද්‍යා ගණනයන් අනුව මේ ප‍්‍රදේශයේ ශීත කාලයේ වැඩි වර්ෂණයක් පෙන්නුම් කරනවා. ඒත් ඒක තාම අනුමානයක් විතරයි” කියායි.

හැරිසන් කියන්නේ ඒ හිම කඳු ලියලන ස්කන්ධයෙන් වැඩි කොටසක් උස් ශිඛරවල සිදු වන හිමධාවයන්ගෙන් ලැබෙන බවයි.

එක්සත් රාජධානියේ එක්සෙටර් විශ්ව විද්‍යාලයේ සම මහාචාර්ය ස්ටීවන් හැරිසන් කියන්නේ නව පර්යේෂණ අනුව ගෝලීය දේශගුණයේ සැලකිය යුතු විචල්‍යයක් ඇති වී තිබෙන බවයි. ඔහුගේ අදහස ඒ ග්ලැසියර ඊට ප‍්‍රතිචාර දක්වන ආකාරය කියායි.

කරාකෝරම් ග්ලැසියර අසාමාන්‍යයි. ඒවා වසා ගෙන ඇති තට්ටු යටින් ඇත්තේ පාෂාණමය ජීර්ණාවශේෂ ඝන ස්තරයක්. ඒ නිසා එහි ඝන වීමේ හා දිය වීමේ කි‍්‍රයාවලියට ඒ ජීර්ණාවශේෂවල හා කාලගුණයේ වෙනස්කම් දෙක ම බලපානවා.

”ග්ලැසියර දිය වීම නිසා සමස්ත මුහුදු මට්ටමට සිදු වන බලපෑම ගණන් ගතයුතු තරමේ එකක් නෙවෙයි. ඒක ඉතා සුළුයි. එහෙත් එයින් අදහස් කෙරෙන්නේ නැහැ, නොකඩවා සිදු වන ගෝලීය උණුසුම් වීම නිසා ලෝකයේ ග්ලැසියරවලට ඇති වන බලපෑම ගැන ඉගෙන ගැනීමට තරම් දෙයක් ඇත්තේ නැතැයි කියා.”
ලොව පුරා ග්ලැසියර ඉතා වේගයෙන් දිය වී යන මේ කාලයේ මෙවැනි නව සොයා ගැනීම්වලින් යම් ආකාරයක සහනයක් ලැබෙනවා.

2011 දී හිමාලය ගැන කළ අධ්‍යයනයකින් හෙළි වී තියෙනවා, ග්ලැසියරවල හිම දිය වී යාමේ වේගය අනුව 1980 ගණන්වලට වඩා දෙගුණයක් වී ඇති බව. එයින් අවට රටවල බිලියන 1.3ක් වන ජනතාවකට පිරිසිදු ජලය ලැබෙන බවත් සඳහන් වෙනවා.

Comments

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.