Skip to main content

සූර්යයාගෙන් විහිදෙන ගිනි ජාලා අලංකාර රූප පෙළක්න්! වසර ගණනාවකින් දක්නට ලැබුණු ඉතා සිත්කළු දසුනක්!

සූර්යයාගෙන් විහිදෙන ගිනි ජාලා අලංකාර ලෙස ඡායාරූපයට නැඟුණු අවස්ථාවක්, මේ. පසුගියදා මෙවැනි ගිනිජාලා අහසට විහිදුණු අවස්ථාවේ දී සූර්යයා මතුපිට ඇති වූ පිපිරීම් නිසා අධිතාපයෙන් යුත් ප්ලාස්මා ධාරා සූර්යයාගෙන් ඈතට ගලා ගිය අයුරු මේ රූපවලින් පෙනෙනවා.

වසර ගණනාවකින් දක්නට ලැබුණු ඉතා සිත්කළු දසුනක් ලෙස මෙය හඳුන්වන්න පුළුවන්. සූර්යයා මතුපිට ඇති වන තාපාධික ප‍්‍රචණ්ඩ සුළි කුණාටු වන මේවායින් විහිදෙන්නේ මකරකුගේ මුවින් විහිදෙන්නාක් මෙන් ගිනිජාලායි.

 
පසුගිය අපේ‍්‍රල් 15 වැනිදා රාති‍්‍ර 12ට පමණ දැවැන්ත ගිනි ජාලාවක් හිරුගෙන් පිටතට විහිදුණු අයුරු.

විද්‍යාඥයන් මේ අග්නි මේඝ හඳුන්වන්නේ M1 නමින් හඳුන්වන මධ්‍යම ප‍්‍රමාණයේ ඒවා ලෙසයි. සූර්යයාගේ වම් පසින් විහිදුණු මේ ගිනිජාලා ඡායාරූපයට නැඟූවේ ඒ සඳහා යෙදවූ සුර්යගතික නිරීක්ෂණාගාරයක් ලෙස උඩුගුවනට යැවූ අභ්‍යවකාශ යානයකින්.

‘සූර්යයා මතුපිට මහා පිපිරීම් රැසක් සිදුවෙනවා.’ නාසා විද්‍යාඥයන් අන්තර්ජාලය ඔස්සේ එය සිදු වෙන අවස්ථාවේ දී ඒ පිළිබඳව මහජනයා දැනුවත් කළා. ‘මෙවැනි ගිනිජාලා විහිදෙන්නේ සූර්යයා මතුපිට පිපිරීම් ඇති වූ විටයි. සූර්යයාගේ ස්කන්ධය මෙසේ පිටතට විහිදෙද්දී හැම විට ම පොළොවට එයින් ලොකු බලපෑමක් ඇති වන්නේ නැහැ.

ඒවා අපේ දිහාවට විහිදෙන විට ප‍්‍රබල මට්ටමේ ඒවා නම් පොළොවේ උත්තර ධ්රුවයේ හා දක්ෂිණ ධ්රුවයේ සිදු වන ආලෝක සංදර්ශන ලෙස සලකන ඌෂාලෝකය වැනි සංසිද්ධි හට ගන්න පුළුවන්.

මෙම සූර්ය ගිනිජාලා වර්ග කර ඇත්තේ C, M හා X යන ඉංගී‍්‍රසි අකුරුවලින්. X වර්ගයේ ඒවා තමා වඩාමත් ප‍්‍රබල ඒවා වන්නේ. එවැනි පිපිරීම් ඇති විට නිකුත්වන සූර්ය ජාලා පොළොව දෙසට එල්ල වුණොත් පෘථිවිය වටා යමින් ඉන්නා අභ්‍යවකාශගාමීන්ට හා යානාවලට හානි සිදු වන්න පුළුවන්. අපේ බලශක්ති ජාලාවලටත් ඒ වගේම බිම ස්ථාපිත කර ඇති සන්නිවේදන හා නාවුක හා ගුවන් ගමන් මෙහෙයුම් පද්ධතිවලට ඒවායින් හානි සිදු වන්න පුළුවන්.

පසුගිය දා අප ඔබට මේ සූර්යයාගේ චුම්බක ක්ෂේත‍්‍රයේ වෙනස් වී සිදු වන බව කීවා ඔබට මක ඇති. සූර්ය ලප ගණනාවක් ඇති වීමත්, සූර්යයා මතුපිට විශාල පිපිරීම් සිදු වීමත් නිසා යම් යම් බලපෑම් සිදු වන බව අප එහි දී සඳහන් කළා. මෙහි දි සිදුවන බලපෑම දරා ගන්නට අපේ අභ්‍යවකාශ යානාවලටත් ගුවන්යානාවලටත් අපහසු වේවි කියලයි, විද්‍යාඥයන් අනතුරු අඟවන්නෙ.

සුර්යයාගේ චුම්බක ක්ෂෙත‍්‍රයේ සිදු වන වෙනස්කම් නිසා අපට සක්වළෙන් එන අන්තරීක්ෂණ කිරණවලින් වන හානිය වළත්වන්න නොහැකි තත්වයක් උදා වෙන්න පුළුවන්. අහස් යානාවල හා අභ්‍යවකාශ යානාවල යන මිනිසුන් මේ විකිරණ නිසා පිළිස්සීම්වලට ලක් වෙන්න ඉඩ තියෙනවා.

අභ්‍යවකාශ යුගයේ දීම මෙවැනි ඉහළ මට්ටමේ අසාමාන්‍ය සූර්ය කි‍්‍රයාකාරීත්වයන් සිදු වීම එක් අතකින් විස්මයට කරුණක්. හිම තට්ටුවල අයිසටෝප්වලින් හා ගස්වල වළලූවලින් අපට කියන්න පුළුවන් වෙලා තියෙනවා, පසුගිය වසර 9,300ක කාලයක් තිස්සේ සිදු වූ මෙවැනි බලවත් සූර්ය විපර්යාසයන් 24කින් ප‍්‍රබලතම එකක් මෙසේ සිදුවී ඇති බව. අනාගතයේ දී සූර්ය චුම්බක ක්ෂේත‍්‍රයේ මෙවැනි විපර්යාස සිදු වීම අඩුවේවි.

මේක හොඳ ආරංචියක් වගේ පෙනුනට සූර්යයාගේ චුම්බක ක්ෂේත‍්‍රයේ වෙනස්කම් නිසා පෘථිවිය, පිටසක්වලින් එන හානිදායක අන්තරීක්ෂක කිරණවලට ලක් වීමේ අවදානම වැඩි වෙනවා. ඒ වගේ සූර්ය කුණාටු මෙයට වඩා ප‍්‍රචණ්ඩ විය හැකියි.

 
යෝධ ගිනිජාලාවක්: නාසා ආයතනයේ සුර්ය ගතික නිරීක්ෂණාගාරය විසින් ගන්නා ලද ඡුායාරූප කීපයක්. මේවා මිනිත්තු 15කට වරක් ගන්නා ලද ඒවායි.

 
ගිනිජාලා විහිදීම ආරම්භ වී පැයකට පමණ පසු ගන්නා ලද ඡායාරූපයක්.

 
තවත් පැය කාලාකට පසු ගිනිජාලා විහිදුණු හැටි.

 
සූර්ය ජාලා විදාරණය වීම් පාරාජම්බුල කිරණ පෙරණයකින් ගත් රූප පෙළක්.

එංගලන්තයේ බර්ක්ෂයර් හී රීඩින් විශ්ව විද්‍යාලයයේ ලූක් බානාඞ් කියන විදියට සූර්ය කී‍්‍රයාකාරිත්වයන් අඩු වුවත් සක්වළින් එන අන්තරීක්ෂණ 1.5කින් වැඩි වන නිසා හානියේ අඩුවීමක් වෙන්නේ නැහැ. සැම සියවසකට ම වරක් පොළොව දෙසට යෙමු වුණු මෙවැනි දරුණු සූර්ය පිපිරීම් 8ක් සිදු වෙතැයි ගණන් බලා තියෙනවා.

”පිටසක්වළින් එන විකිරණ අපටත් අපේ ඉලෙක්ට්‍රොනික පද්ධතිවලටත් අනාගතයේ දී බරපතල ගැටලූ ඇති කරාවි. අපේ නිරීක්ෂණවලට අනුව එන දශකවලදී මේ තත්ත්වය වඩාත් දරුණු විය හැකියි. ඒවායින් වන හානි අවම කර දෙන්නට අපේ ඉංජිනේරුවන් විසිනි යම් යම් පියවර ගත යුතු වෙනවා.” ඔහු වැඩිදුරටත් කියනවා.







Comments

  1. ලස්සනයි තමා,
    අර කියනවනෙ කකුළුවාට වතුර හැලිය රත්වෙනකොට ඒකත් හෙන ආතල් කියල.

    ReplyDelete
  2. SOORYAYA KIYANNE GINI GENA DEWENA BOLAYAK

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.