Skip to main content

ඈත විශ්වය දෙසට යොමු වූ ඇස්වලින් හෙළි කර ගන්නා ගැලැක්සිවල අබිරහස්

ලෝකයේ විශාලතම පිරි වැයක් දරා බිම් මට්ටමෙන් සවි කර ඇති ලොකුම ගුවන්විදුලි දුරේක්ෂය ඇල්මා Atacama Large Millimeter Array (ALMA) යන කෙටි නමින් හැඳින්වෙනවා. එය චිලි රාජ්‍යයේ ඇන්ඞීස් කඳු වළල්ලේ උස් සානුවක සවි කර තියෙනවා. ඩොලර් බිලියන 1.3ක් වැය කොට තනා ඇති එයට පැවරී ඇති අලූත් ම රාජකාරිය අපේ පෘථිවිය වැනි ග‍්‍රහ ලෝක හැදුණු හැටි අධ්‍යයනය කිරීමයි.

මේ කාර්යයට තවත් ගුවන්විදුලි දුරේක්ෂයක් ද එක් කර තියෙනවා. ඒ නිව් මෙක්සිකෝවේ සවි කර ඇති ඇන්ටෙනා 27කින් සමන්විත වීඑල්ඒ නම් යෝධ ගුවන්විදුලි දුරේක්ෂයයි. ඇල්මා දැනටමත් නවක තරු වටා ඇති වායු හා දූලි තැටිවලින් ග‍්‍රහයන් හැදෙන හැටි කියාපාන මුල් ම රහස් තොරතුරු එවන්ට පටන් අරන්.

ඇල්මාහී විද්‍යාඥයන් කියන්නේ ඒ දුරේක්ෂය ගැලීලියෝගෙන් පසුව තාරකා විද්‍යාව හා තාක්ෂණය අතින් තැබූ යෝධ පිම්මක් බවයි.

 
ඇල්මා හා වීඑල්ඒ දුරේක්ෂ මගින් මුල් අවධියේ දූවිලි තැටියකින් හා නවක තරු වටා ඇති වායුවලින් ඒ වස්තූන් ඝනීභවනය වීමෙන් ග‍්‍රහයන් නිර්මාණය වන අයුරු හසු කර ගත හැකියි.


ඇල්මා දුරේක්ෂ පෙළට අයත් ඇන්ටෙනා 66න් තවමත් සවි කර ඇත්තේ 16ක් විතරයි. මේ ඇන්ටෙනා සවි කර ඇත්තේ මුහුදු මට්ටමෙන් මීටර් 5000ක් උස් කඳුකර සානුවකයි. මෙහි පාලක නිරීක්ෂණාගාරය පිහිටුවා ඇත්තේ මීටර 2,900 උසකිනි.

හාවඞ්-ස්මිත්සෝනියන් තාරකාභෞතික විද්‍යා කේන්ද්‍රයේ ඬේවිඞ් විල්නර් කියන්නේ, ”මේ අලූත් ඇස්වලින් අපට මෙතෙක් නොතිබුණු වේගයකින් නවක තරු වටා ඇති වායු හා දූවිලි තැටිවල භ‍්‍රමණයන් ගැන නිරීක්ෂණය කරන්නට හා අධ්‍යයනය කරන්න අවස්ථාව දැන් සැලසී තියෙන බවයි. එසේ ම අප මෙතෙක් ඉදිරියට ගෙනා න්‍යායන් ගැන යළි විමසා බලන්නත් මේ නිසා දැන් ඉඩකඩ සැලසී තියෙනවා.

මේ නව දුරේක්ෂ ලබා දෙන තොරතුරුවලින් ග‍්‍රහ වස්තූන් නිර්මාණය වීමේ දී සිදුවන මූලික පියවර, තරු වටා ඇති තැටියෙහි ඇති දූලි අංශු හා වැලි කැට වර්ධනය වීම මෙන්ම තැටිවල හා ඒවා තුළ ඇති නව ග‍්‍රහයන් අතර ඇති වන අන්තර් කි‍්‍රයා ද පෙන්වා දෙනවා.


”බලසම්පන්න ඇල්මා සහ පුළුල් කරන ලද වීඑල්ඒ දුරේක්ෂ අපට තවත් නවක තරු හා සූර්ය ග‍්‍රහ මණ්ඩල දහස් ගණනක් ගැන අධ්‍යයනයට මග පාදා දේවි, වෙන කවරදාටත් වඩා. සෞරග‍්‍රහ මණ්ඩලයෙන් පිටත ඇති ග‍්‍රහ පද්ධතිවල ඇති විශාල විවිධත්වය ඇති කළ කි‍්‍රයාවලිය තේරුම් ගන්න අපට එයින් ඉඩ සැලසේවි” විල්නර් කියනවා.

මුලින් ඇල්මා එවූ නිරීක්ෂණ තොරතුරු අතර පෘථිවියෙන් ආලෝක වර්ෂ 170කට දුරින් පිහිටි නවක තරුවක දූලි තැටියක් පිළිබඳ දත්ත අඩංගු වුණා. එයින් විද්‍යාඥයන්ට මග පෑදුණා පෘථිවියේ සාගර ඇරඹුණු හැටි තේරුම් ගන්න.

 
ඇල්මා දුරෙක්ෂ පද්ධතිය විසින් ගන්නා ලද ඇන්ටෙනි ගැලැක්සියේ පිළිබිඹුවක්.

විද්‍යාඥයන් සිතන්නේ අපේ ග‍්‍රහයාගේ ජලයෙන් වැඩි කොටසක් ලැබී ඇත්තේ නවක පෘථිවිය මතට නිරන්තරව කඩා වැදුණු උල්කාපාත වර්ෂා හේතුවෙනි. ඒ කොපමණ ප‍්‍රමාණයක්දැයි හරියටම කියන්නට බැහැ.

ඔවුන් මෙසේ කියන්නේ තරු අතර ඇති වායුවල ඇතිවාට වඩා වැඩි ඩියුටීරියම් ප‍්‍රතිශතයක් අපේ සාගර ජලයෙහි ඇති නිසයි.

”මේ ගැන තවදුරටත් අධ්‍යයනයෙන් පසු අපට හැකි වේවි වල්ගා තරුවලින් අපට ලැබුණු සාගර ජල ප‍්‍රතිශතය කෙතරම් දැයි නිගමනය කරන්න.” විල්නර් කියනවා. ඔහු සමග වැඩ කළ අනිත් අය වන්නේ කැරින් ඕබර්ග්, චුන්හුවා කී හා හාවඞ්-ස්මිත්සෝනියන් තාරකාභෞතික විද්‍යා කේන්ද්‍රයේ පර්යේෂකයන් සමග නෙදර්ලන්තයේ ලීඞ්න් ග‍්‍රහලෝකාගාරයේ මයිකල් හොජර්හෙජ් ආදීන්.

මේ නව දුරේක්ෂ දෙක අවුරුදු බිලියන 10ක් හෝ 12ක් හෝ අතීතයට ගොස් විශ්වයේ බාල කාලේ තරු හැදුණු හැටි හා ගැලැක්සිය පරිණාමය වූ හැටි පිළිබඳ තතු අධ්‍යයනය කරන්නට විද්‍යාඥයන්ට උපකාර වේවි.

 
චිලි රටේ සන්ත්‍යාගෝ නගරයට උතුරින් කි.මී. 1500ක් දුරින් ඇටකාමා කාන්තාරයේ චාජ්නැන්ටර් සානුවේ පිහිටුවා ඇති ඇල්මා ගුවන්විදුලි දුරේක්ෂය ඈතට පෙනෙන හැටි

”මේ සුවිශේෂ දුරේක්ෂ දෙකම ඉතා දුරින් පිහිටි ගැලැක්සිවල අලූත් වැදගත් තොරතුරු රැසක් හෙළි කර ගැනීමට උපකාර වුණා.” යැයි ජාතික ගුවන්විදුලි දුරේක්ෂ තාරකා විද්‍යා නිරීක්ෂණාගාරයේ කාර්තික් ශෙත් කියනවා.

”මේ දුරේක්ෂ දෙකෙහිම නව පහසුකම් තියෙනවා මේ විශ්වයේ ආරම්භක යුගයේ ගැලැක්සිවල ඇති වූ දූවිලි හා වායුවල සවිස්තර වාර්තා අපට ලබා දෙන්න. ඒවායින් අපට දැන් පවත්නා විශ්වයේ හමුවන ගැලැක්සි අධ්‍යයනය කරන්න ඉඩ සැලසෙනවා.” යැයි කියන ශෙත්, දැනටමත් ආලෝක වර්ෂ බිලියන 12ක් තරම් දුරින් පිහිටි ගැලැක්සිවල ඇති අණු හා පරමාණුක වායු පිළිබඳව විස්මිත තොරතුරු ලබා දීමට ඒවා සමත් වී තියෙන බව හෙළි කරනවා.

”මේ දුරේක්ෂ මගින් විවිධ වයස් පරාසවල ගැලැක්සි ගණනාවක් නිරීක්ෂණය කරන්න අපට හැකියාව ලැබේවි. මෙය විශාල ඉදිරි පියවරක් වේවි. අති දීර්ඝ අන්තරීක්ෂ කාලය තුළ සිදු වූ ගැලැක්සිවල උපත, පරිණාමය, ඉන්පසු තරු සෑදුණු ආකාරය ආදිය අවබෝධ කර ගන්නට අපට අනාගතයේ දී මග සැලසේවි.” ඔහු අවසාන වශයෙන් කියනවා.

Comments

  1. me soyaganeem vala idiri thorathuruth apita Malkakulu thulin denna. Hoda lipiyak.Sthuthiy!

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.