Skip to main content

නව ශාක ප‍්‍රභේදයක් ලොවට හඳුන්වා දෙයි! ප‍්‍රභා අමරසිංහට ‘මල් කැකුළු’ සුබපැතුම්!

ලෝකයේ උද්භිද විද්‍යා නාමාවලියට අලූත් ශාකයක් එක් කිරීමට ශී‍්‍ර ලංකා උද්භිද විද්‍යාවරියක් සමත් වී තියෙනවා. මේ පිළිබඳ වාර්තාවක් Srilankamirror වෙබ් අඩවියේ සටහන්ව තියෙනවා. මෙම නව ශාක විශේෂය සොයා ගැනීමේ ගෞරවය හිමි කර ගෙන ඇත්තේ පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයෙන් උද්භිද විද්‍යා උපාධියක් ලබා දැනට කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ උද්භිද විද්‍යාපති උපාධිය සඳහා පර්යේෂණවල නිරතව සිටින ප‍්‍රභා අමරසිංහ මෙනෙවියයි.

මෙම නව පැළෑටියට අදාළ පර්යේෂණය ඇය පටන් ගත්තේ 2008 වසරේ දීයි. ඇගේ උපදේශකයා වූයේ ආචාර්ය ඞී. එස්. ඒ. විජේසුන්දරයි. ස්ථිරව ම නව ශාකයක් ලෙස මෙය ප‍්‍රකාශයට පත් වූයේ 2011 මැයි මාසයේ දියි. මේ පිළිබඳ විද්‍යාත්මක වාර්තාව 2011 ඔක්තෝබර් 18 වැනිදා නිකුත් වූ Edinburgh Journal of Botany උද්භිද විද්‍යා සඟරාවේ 68 වැනි වෙළුමේ 3 වැනි කලාපයේ 333 -337 පිටුවල ඒ. පී. ආර්. අමරසිංහ හා ඞී. එස්. ඒ. විජේසුන්දර නමින් පළ වී තියෙනවා. මෙය කේම්බි‍්‍රජ් ඔන් ලයින් ජර්නල ඔස්සේ බලාගන්න පුළුවන්.

මේ පිළිබඳව Srilankamirror වෙත ප‍්‍රකාශයක් කරමින් ප‍්‍රභා මෙසේ කියනවා: ”මා අලූතෙන් සොයා ගත් ශාක විශේෂය විද්‍යාත්මකව මෙතෙක් වර්ගීකරණයට ලක් වී තිබුණේ නැහැ. මෙය සිංහලෙන් ‘අනිත්ත’ කියාත් දෙමළෙන් ‘නාගමුල්ලි’ කියාත් ඉංගිරිසියෙන් ‘වයිට් ක්රේන් ෆ්ලවර්’ (සුදු කොක් මල්) කියාත් හැඳින්වෙනවා. අකන්තාසේ Acanthaceae කුලයට අයත් මේ නව ශාක ප‍්‍රභේදය උද්භිද විද්‍යාත්මකව හඳුන්වා ඇත්තේ Rhinacanthus flavovirens (Amarasinghe & Wijesundara) කියායි.”

”අකන්තාසේ කුලයට අයත් රයිනකැන්තස් ගණයේ ශාක ප‍්‍රභේද 30ක් පමණ දැනට හඳුනා ගෙන තියෙනවා. මේ ගණයට අයත් ශාක දෙකක් කලින් හඳුනාගෙන ඇති අතර ඒවා රයිනකැන්තස් නසුටස් R.nasutus හා රයිනකැන්තස් පොලොන්නරුවෙන්සිස් R.polonnaruwensis කියා නම් කර තියෙනවා. මින් දෙවැන්න ශී‍්‍ර ලංකාවට ආවේණිකයි.”

අනිත්ත යනු අකන්තාසේ හෙවත් වාසා කුලයට අයත් රයිනකැන්තස් ගණයේ ශාකවලට යොදන පොදු නාමයයි. ඒ පිළිබඳව ශී‍්‍ර ලංකා ආයුර්වේද දෙපාර්තමේන්තුවෙන් නිකුත් කළ ඖෂධීය ශාක සංග‍්‍රහයෙහි දක්වා ඇත්තේ නසුටස් ප‍්‍රභේදය තුවාල සුව කිරීමේ පුදුම ගුණයක් ඇති ශාකයක් ලෙසයි. සර්ප විෂ නසන නිසා උරග මුල්ලි කියාත් නයි විෂ නසන නිසා නාග මුල්ලි කියාත් දෙමළ බසින් හැඳින්වෙනවා. කිරි කොකකුගේ හැඩැති අලංකාර මල් හට ගන්නා මෙම ශාකය මිදුලේ අලංකාරයට බඳුන්ගතව වවාගත හැකි එකකි. වසර පුරා ම මල් පිපෙන ශාකයකි.

ඉන්දුනිසියාවේ ජාවා හා පිලීපීනය නිජබිම කරගත් මෙම ශාකයේ ප‍්‍රභේද ඉන්දියාව, ශී‍්‍ර ලංකාව, මාලදිවයින, මැඩගස්කරය හා නිවර්තන අපි‍්‍රකාවේ රටවල ද දැකිය හැකියි. ශී‍්‍ර ලංකාවේ පහතරට වියළි කලාපීය වනාන්තරවල සෙවණ සහිත ජලාශි‍්‍රත ප‍්‍රදේශවල වැවෙයි. පේරාදෙණිය උද්භිද උද්‍යානය, නාවින්නේ පර්යේෂණායතනය, බත්ගොඩ, පට්ටිපොළ, පල්ලෙකැලේ හා ගිරාඳුරුකෝට්ටේ ඔසු උයන්වල මේ ඇතැම් ශාක සජීවීව සංරක්ෂණ කර තියෙනවා.  

Comments

  1. මෙම නව ශාක විශේෂය සොයා ගැනීමේ ගෞරවය හිමි කර ගෙන ඇත්තේ පේරාදෙණිය විශ්ව විද්‍යාලයෙන් උද්භිද විද්‍යා උපාධියක් ලබා දැනට කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ උද්භිද විද්‍යාපති උපාධිය සඳහා පර්යේෂණවල නිරතව සිටින ප‍්‍රභා අමරසිංහ මෙනෙවියයි.

    ------
    she s from Agriculture faculty ... not science fac.

    ReplyDelete
  2. Articles
    A NEW SPECIES OF RHINACANTHUS (ACANTHACEAE) FROM SRI LANKA
    A. P. P. R. Amarasinghea1 and D. S. A. Wijesundaraa2

    a1 Department of Agricultural Biology, Faculty of Agriculture, University of Peradeniya, Peradeniya, Sri Lanka. E-mail: praagri@gmail.com

    a2 National Botanic Department, Royal Botanic Gardens, Peradeniya, Sri Lanka. E-mail: dirnbg@sltnet.lk

    Abstract

    A new species, Rhinacanthus flavovirens Amarasinghe & Wijesundara (Acanthaceae), from Sri Lanka, is described and illustrated. It is compared with the closely allied Rhinacanthus nasutus and R. polonnaruwensis. A key to Rhinacanthus species in Sri Lanka is also presented.

    (Received October 22 2010)

    (Accepted May 06 2011)

    ReplyDelete
  3. මහාචාර්ය කැල්කියුලස්,
    ඔබ හරි ඇය පේරාදෙණියේ කෘෂි විද්‍යා පීඨයෙන් තමයි උපාධිය ලබා තියෙන්නේ. ඇයට උපදේශකත්වය සැපයූ ආචාර්ය සිරිල් විජේසුන්දර ජාතික පේරාදෙණියේ ජාතික උද්භිද විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්ෂ ජනරාල් වරයායි. එසේම මේ කටයුත්තේ දී ඇගේ පියා වූ කොළඹ විශ්ව විද්‍යාලයේ දේශීය වෛද්‍ය විද්‍යායතනයේ මහාචාර්ය ගුණපාල අමරසිංහ ගේ මග පෙන්වීමත් උදවූ බව ඇය ජනවාරි 30 වැනිදා ‘අද’ පුවත්පතට ප‍්‍රකාශ කර තියෙනවා.
    - පර්සි ජයමාන්න

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.