Skip to main content

හිම යට වසර 30,000ක් තිබූ පුරාණ පැළෑටියකට පණ දෙයි!

රුසියාවේ පර්යේෂණාගාරයක මුල්ල තබා ඇති විද්‍යාඥයන්ගේ සිත් ඇදගත් මල් පැළයක් තියෙනවා. එහි නම දක්වා ඇත්තේ සිලේන් ස්ටෙනොෆිලා (Silene stenophylla) කියලයි. මෙවැනි සපුෂ්ප ශාක බොහෝ විට මල් පෝච්චිවල වවන්නේ මල් ප‍්‍රදර්ශන තරගවලට ඉදිරිපත් කරන්නයි. මේ වවන්නේ එහෙම එකකට නෙමෙයි. ඒත් එහෙම තරගයකට ඉදිරිපත් කළත් මේක සම්මාන වැඩි ගණනක් දිනන එකක් නැහැ. කොහොම වුනත් එක් සම්මානයක් නම් දිනනව සිකුරුයි. ඒ තමා ‘පෘථිවියෙහි ඇති ඉතාමත් පැරණි, රෝපණය කළ හැකි, බහු-පටක සහිත සජීවී ශාකය’ යන සම්මානය.

සිලේන් ස්ටෙනොෆිලා නම් පැළෑටියට ‘යළි උපත’ දුන්නේ මීට වසර 30,000කත් පෙරාතුව රුසියාවේ සයිබීරියානු නිත්‍ය තුහින ප‍්‍රදේශයේ විසූ ලේනුන් විසින් වළලන ලද බීජ (ඇට) වර්ගයක් සොයා ගැනීමෙන් පසුවයි. මේ බීජ අධික ශීත තත්වයක් යටතේ නොනැසී තිබුණු ‘මිදුණු ජාන සංචිතයක්’ ලෙස විද්‍යාඥයන් අතට පත් වුණා.

 
තවමත් හොඳින් වැඩෙනවා: වසර 30,500කට පෙර නිත්‍ය මිදුණු බිමක යටවී තිබී හමු වූ සිලේන් ස්ටෙනොෆිලා දැන් ‘යළි ඉපිද’ මල් පල දරන අයුරු.


මේ අපූරු සොයා ගැනීමෙන් පසු ‘මිහිමතින් වඳවී ගියේ යැයි කලක් තිස්සේ සැලකෙන මෙවැනි පුරාණ සජීවී ද්‍රව්‍ය තවමත් නිත්‍ය හිම මිදුණු බිම්වල තිබිය හැකි යැයි විද්‍යාඥයන් විශ්වාසය පළ කරනවා. ඒ අනුව අඟහරු ග‍්‍රහයාගේ හෝ වෙනත් හිමයාන ග‍්‍රහයන්ගේ හිම යට සැඟවුණු මෙවැනි අකි‍්‍රය ජීව ද්‍රව්‍ය තිබුණහොත් ඒවාට ද මේ ආකාරයෙන් ම පණ දිය හැකි වෙතැයි යන්න ඔවුන්ගේ අදහසයි.

මේ බීජ හමුවී ඇත්තේ ආක්ටික් බිම් ලේනුන්ගේ පොසිල බවට පත් වූ ගුල්වල තිබිලයි. වර්තමාන රුසියාවේ කොල්‍යමා අසල ගස් රහිත තුන්ද්‍රා ප‍්‍රදේශවලවල තිබූ ඒවා අයත් වෙන්නේ අයිස් යුගයේ නියැන්ඩර්තාල් මිනිසා හා මැමතයන් ආදීන් මිහිමත විසූ කාලයටයි.

ප‍්‍රබල අන්වීක්ෂවලින් බැලූ විට ඒවා සිලේන් ස්ටෙනොෆිලා බව පෙනී ගියා. මෙය හුරුබුහුටි සුදු මල් පිපෙන කුඩා සපුෂ්ප ශාකයක් බවත් ඒ කලාපයේ තවමත් ඒ පවුලේ ශාක වැඩෙන බවත් හඳුනා ගත්තා.

 
පැළ නොවේ යැයි සිතූ ඒ බීජවලින් නව රෝපණ ක‍්‍රමවේදයන් යොදා ගෙන විශාල ශාක සංඛ්‍යාවක් රෝපණය කර ගැනීමට විද්‍යාඥයන්ට හැකි වුණා.

එකම වෙනසකට ඇත්තේ මේ බීජ වර්තමානයේ ඒ වර්ගයේ ශාක බීජවලට වඩා ප‍්‍රමාණයෙන් කුඩා වීමයි. මේවා සුරැකිව තිබී හමු වී ඇත්තේ ඍන උෂ්ණත්වයක් යටතේ මීටර 38ක් (අඩි 125ක්) පොළොව යටදීයි.

රේඩියෝ කාබන් දින නිර්ණය අනුව මේවා වසර 31,500ත් 32,100ත් අතර කාලයට අයත් වෙතැයි හඳුනා ගෙන තියෙනවා. මේ බව රුසියාවේ ජාතික විද්‍යා ඇකඩමිය විසින් ද තහවුරු කර තියෙනවා.

පර්යේෂකයන් කියන්නේ මේ බිම් ලේනුන් හිම පතුරු යොදා වට කළ අවසාදිත හිම මත තැනූ ආහාර ගබඩාවල මේ බීජ ගෙන ගොස් තැන්පත් කළ පසු ඒවා නැවත වාතයට විවෘත නො වී මිදී ඒ අයුරින් ම මෙතෙක් කලක් තිබෙන්නට ඇති බවයි.

මොස්කව්හි පාංශු හිමායන විද්‍යා රසායනාගාරයේ (Soil Cryology Laboratory) ප‍්‍රධාන පර්යේෂක ආචාර්ය ඬේවිඞ් ගිලිචින්ස්කි කියන්නේ ‘මේ අවසාදිත අයත් වන ප්ලීස්ටෝසින යුගයේ අවසාන හරියේ දී මේ කලාපයේ පැවති ඍන අංශක හතක උෂ්ණත්වය නිසා හිම දිය වී මේවා වායුගෝලයට නිරාවරණය නොවන්නට ඇති බවයි.’

 
මේ විදියට අඟහරු මත ඇති නිත්‍ය හිම යට සිර වී ශාක හෝ ජීවී ද්‍රව්‍ය තිබිය හැකිද? විද්‍යාඥයන් ඉදිරියේ ඇති එක් ප‍්‍රශ්නයක්.

පැළ නො වන තත්වයක් පැවති නිසා ශාක ප‍්‍රරෝහණ නවතම ක‍්‍රමවේදයන් යොදා ගනිමින් එක පැළයකින් සාපේක්ෂකව අඩු කාලයක් තුළ දී විශාල පැළ සංඛ්‍යාවක් රෝපණය කර ගැනීමට ඔවුන් සමත් වුණා.

මයික්‍රො ප‍්‍රරෝහණ ක‍්‍රමය (micropropagation) යොදා ගෙන බීජ බන්ධක පටකවලින් යළි සකි‍්‍රය කර ගත් සිලේන් පැළෑටි බිහි කර ගත්තේ ලේනුන් විසින් සඟවන ලද ඒ ගෙඩිවල ඇට හා බැඳුණු පටකවලිනුයි.

වසරකට පසු අවුරුදු 31,000ක් පැරණි ඒ පැළෑටියේ මල් හා ගෙඩි හට ගත්තා පමණක් නොව යළි රෝපණය කළ හැකි බීජ ද හට ගත්තා. මෙය එතෙක් නො කළ විස්මිත දෙයක් වුණා.

සිත් ගන්නාසුලූ දෙයක් වූයේ මේ යළි උපන් පැළෑටිය වර්තමානයේ දක්නට ලැබෙන සිලේන් ස්ටෙනොෆිලස් ශාකයට බොහෝ සේ වෙනස් වීමයි.

ආචාර්ය ඬේවිඞ් ගිලිචින්ස්කි කියන්නේ, ”යළි උපදවන ලද ශාක මල් හා ගෙඩි හට ගන්නා තත්වයට පත් වූ පසු රෝපණය කළ හැකි බීජ ලබා ගන්නට අපට හැකි වුණා.

”ශාක පටක මෙසේ ස්වාභාවික හිමායන සංරක්ෂණයට ලක් ව වසර දහස් ගණනක් තිබීමෙන් පෙනී යන්නේ ඉතා පුරාණ ජාන සංචිත නොනැසී කාලාන්තරයක් තබා ගත හැකි ක‍්‍රමයක් ලෙස නිත්‍ය තුහින ඉතා වැදගත් වන බවයි.”

”එසේ ම මෙයින් අපට සිතා ගත හැකියි, පුරාණ ආසියාව හා අපි‍්‍රකාව යා වී තිබුණේ යැයි සැලකෙන ගොඩබිම් පාලම වූ බෙරින්ජියාව (Beringia) පුරා ම නිත්‍ය තුහින යට පුරාණ ජීවීන් සැඟවී සිටිය හැකි බව.” ඔහු වැඩිදුරටත් කියනවා.

Comments

  1. වැදගත් ලිපියක්

    ReplyDelete
  2. Yali ipaduna palaatiyen thava vadagath thorathuru heli karaganna puluvan vei.

    ReplyDelete
  3. NIyama lipiyak niyamayi.
    Thanks for sharing

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.