Skip to main content

ඩයිනසෝර දඩයක්කාරයෝ හදුනාගන්න

ඩයිනසෝර පොසිල අස්ථි සොයමින් පොසිල විද්‍යාඥයෝ ලොව පුරා සංචාරයේ යෙදෙනවා. මොවුහු දින ගණනක් හෝ වසර ගණනක් තිස්සේ මේ පොසිල සොයමින් අව්ව වැස්ස, දිවා රෑ නොබලා කැණීම් කරමින් කූඩාරම්වල ජීවත් වෙනවා. මොවුන්ව හැඳින්වෙන්නේ ‘ඩයිනසෝර් හන්ටර්ස්’ නැතහොත් ‘ඩයිනසෝර දඩයක්කරුවෝ’ කියලයි.


රිචඞ් ඕවන්
ඩයිනසෝරයන්ට ‘ඩයිනසෝර’ යන නම මුලින් ම යෙදුවේ බි‍්‍රතාන්‍ය කායික විද්‍යාඥ රිචඞ් ඕවන් විසිනි. එහි අර්ථය ‘බිහිසුණු උරගයා’ යන්නයි. ඔහු එසේ නම් කළේ 1841 වසරේදී, ඒ දශක ගණනකට කලින් සිට, හමුවී තිබූ යෝධ පොසිල අස්ථි සහ පා සලකුණු වර්ගීකරණය කිරීමට සූදානම් වූ විටයි. ඕවන් මුලින් සිතුවේ ඒවා වඳ වී ගිය යෝධ මකරකුගේ, කටුස්සකුගේ හෝ කපුටකු හා සමාන රේවන් කුරුල්ලකුගේ අස්ථි හා පා සලකුණු කියලයි. පූර්ව ඓතිහාසික බිහිසුණු සත්ත්ව කොට්ඨාශයක් ජීවත් වන්න ඇති බවට සාක්ෂි මතුවීමත් සමඟ උන් ගැන සොයමින් විද්‍යා ගවේෂණ චාරිකා ආරම්භ වීම ඇරඹුණා.

එඞ්වින් කෝල්බර්ට්
1947 වසරේදී ඇමෙරිකානු සොභාවිද්‍යා කෞතුකාගාරයේ එඞ්වින් කෝල්බර්ට් සහ ඔහුගේ කණ්ඩායමට ඇමෙරිකාවේ නිව් මෙක්සිකෝවේ ‘ගෝස්ට් රෑන්ච්’ නම් ප‍්‍රදේශයෙන් කොලොපිසිස් ඩයිනසෝර පොසිලවලින් පිරි පොසිල නිධානයක් හමුවුණා. එම කොලොපිසිස් ඩයිනසෝරයා අඩි 8 ක් පමණ උස විලෝපිකයෙකි. උගේ පසුපස පාද දිගයි. කුරුල්ලකුගේ වැනියි. වේගයෙන් දුවන්න පුළුවනි. ඌට දිගු ගෙලක්, වලිගයක් මෙන්ම ඉතාමත් තියුණු දත් තිබුණා.

ඩග්ලස් ලෝසන්
ලෝසන් විශ්ව විද්‍යාල උපාධි අපේක්ෂකයකුව සිටි කාලයේ දී ඩයිනසෝර පොසිල සොයා ගැනීමට හුඟක් උනන්දු වුණා. දැවැන්ත පියාසර කළ හැකි ඩයිනසෝරයකුගේ බාහු අස්ථියක් කැණීම් මගින් ගොඩ ගැනීමට ඔහුට හැකිවුණා. ඔහු එම ඩයිනසෝරයා නම් කළේ ක්වෙට්සාල්කෝට්ලස් නෝත‍්‍රපී යනුවෙනි. මේ දැවැන්තයා හමුවුණේ 1971 වසරේදී බිග් බෙන්ඞ් ජාතික වනෝද්‍යානයෙනි. මේ සත්ත්වයාගේ පියාපත් විදහාලූ විට අඩි 40 ක් දිගින් යුක්තයි. මේ වන විට හමු වී ඇති දැවැන්ත ම පියාඹන උරගයා වන්නේ ටෙක්සාස් ප‍්‍රදේශයෙන් හමු වූ ටෙරසෝර් යනුවෙන් නම් කළ එම උරගයායි.


ජැක් හෝනර්
පළමු වතාවට ඩයිනසෝර කලල සොයා ගනු ලැබුවේ බොස්නර් කෞතුකාගාරයේ පොසිල විද්‍යාව පිළිබඳ විශේෂඥ ජැක් හෝනර් විසිනි. හෝනර් සිදුකළ ඉතාමත් වටිනාම සොයා ගැනීම ලෙස සැලකෙන්නේ 1982 වසරේදී තාරා හොටැති ඩයිනසෝරයන් 10,000 කට වඩා ප‍්‍රමාණයකගේ පොසිල අස්ථිවලින් සමන්විත තැන්පතුවක් සොයා ගැනීමයි.

රොඩොල්ෆෝ කොරියා
වසර ගණනාවක් තිස්සේ සිදු කළ ගවේෂණ චාරිකාවලින් පසු වසර මිලියනයක් පැරණි පොසිලයක් හමුවීම මොන තරම් සතුටක්ද ? ආජෙන්ටීනියානු පොසිල විද්‍යාඥ කොරියා විසින් 1989 වසරේදී නව ඩයිනසෝර විශේෂයකගේ පොසිල විශාල ප‍්‍රමාණයක් සොයා ගත්තා. එම ඩයිනසෝරයා ආජෙන්ටියෝසෝරස් හියුන්කියුලෙන්සිස් යනුවෙන් නම් කර තියෙනවා. ඩයිනසෝරයා සොයා ගත්තේ පැටගෝනියාවෙනි. බර ටොන් 100 කි. මෙතෙක් සොයා ගෙන ඇති විශාලතම ඩයිනසෝරයා ලෙස සැලකෙන්නේ ආජෙන්ටියෝසෝරස්ය.

සූ හෙන්ඞ්රික්සන්
සූ හෙන්ඩිරික්සන් ක්ෂේත‍්‍ර පොසිල විද්‍යාඥවරියක් ලෙස රාජකාරි කළේ නැත. ටයිරනසෝරස් රෙක්ස් ඩයිනසෝරයා සොයා ගත්තේ ද නැත. ඇය පැරණි සත්ත්වයන් සංරක්ෂණය පිළිබඳ විශේෂඥවරියකි. ඒත් 1990 වසරේ දී ඇය නිවැරදි ව අස්ථි ගළපමින් අප කවුරනුත් හොඳින් දන්නා හඳුනන ඩයිනසෝර ලොවේ නපුරා ලෙස සැලකෙන ටයිරනසෝරස් රෙක්ස් සත්ත්වයකු නිර්මාණය කළා. පොසිල විශේෂඥයන්ට 1990 දී මෙම අස්ථි හමුවූයේ දකුණු ඩෙකෝටාවේ ‘සූ’ රතු ඉන්දියානු ප‍්‍රදේශයේ චයෑන් ගංගා නිම්නයෙනි. වසර මිලියන 65 ක් පැරැණි ටයිරනසෝරස් රෙක්ස් ඩයිනසෝරයා නිර්මාණය කිරීම හේතුවෙන් සූ වසර 2000 දී ඇය කාගේත් අවධානය දිනා ගත්තා. අද එම ඩයිනසෝර ඇටසැකිල්ල චිකාගෝ නුවර කෞතුකාගාරයේ ප‍්‍රදර්ශනයට තබා තිබෙනවා.

Comments

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.