Skip to main content

මිලියන 47 ක් පැරණි ‘අයිඩා’, අපේ මිත්තණියක්ද? නැතිනම් නැන්දණියක්ද? : විස්මිත සොයා ගැනීම්

මනුෂ්‍යයන්ට, වානරයන්ට හා අනෙක් පි‍්‍රමේටාවන්ට නෑකම් කියන පොදු ජීවියෙකුගේ ඇට සැකිල්ලක් ඇමෙරිකාවේ නිව්යෝක් නුවර සොබාව ඉතිහාස කෞතුකාගාරයේ ප‍්‍රදර්ශනයට තබා තිබෙනවා. ප‍්‍රමාණයෙන් කුඩා මේ අපූරු සත්ත්වයාගේ නිල නාමය වන්නේ ‘ඩාර්විනියුස් මැසිලේ’ යන්නයි. ඒත් මේ විද්‍යාඥයන් මේ සතා හඳුන්වන්නේ ‘අයිඩා’ (Fossil Ida) යනුවෙනුයි.


මේ පුංචි සත්ත්වයා ජීවත් වී තිබෙන්නේ මීට වසර මිලියන 47 කට පෙර ඈත අතීතයේයි. විද්‍යාඥයන්ට මේ සතාගේ ඇට සැකිල්ලෙන් සියයට 95 ක ප‍්‍රමාණයක් සොයා ගැනීමට හැකි වුණා. ඒ අනුව පුදුමාකාර විධියට හොඳින් සංරක්ෂණය වූ සර්ව සම්පූර්ණ ඇට සැකිල්ලක් අද දකින්න ලැබෙනවා. අයිඩාට අහිමි වී ඇත්තේ පාදයක අස්ථි කැබැල්ලක් පමණයි.

අයිඩා මුලින්ම සොයා ගැනුණේ 1983 වසරේදී. පෞද්ගලික පොසිල ගවේෂණ කණ්ඩායමකට. ඔවුන්ට අයිඩාගේ අගය තේරුම් ගන්න නොහැකි වුණා. ඒ නිසා හමුවූ අස්ථි ඔවුන් කොටස් දෙකකට වෙන් කළා. නමුත් නොර්වේජියානු ජාතික පොසිල විශේෂඥ මහාචාර්ය ජෝරන් හූරම්ට අයිඩා හමුවීමෙක් පසු ඔහු ප‍්‍රමුඛ පොසිල විද්‍යාඥ කණ්ඩායමක් වසර දෙකක් තිස්සේ අයිඩා ගැන පරීක්ෂණ කිරීමට පටන් ගත්තා. හූරම්ගේ සිඟිති දියණිය තමයි මෙම ඇටසැකිල්ලට ‘අයිඩා’ යනුවෙන් නම යොදා තියෙන්නේ.

අයිඩා පෙනුමෙන් වඳුරෙක් වගෙයි. ඇයව හමුවුණේ ජර්මනියේ මිසෙල් වගුරෙන්. මේ වගුර ඉයෝසීන ඉපෝෂ යුගයේ ජීවත් වූ සත්ත්වයන්ගේ පොසිල ඇටකටුවලින් පිරිලයි තියෙන්නේ. දිගු වල්ගයක් තිබුණාට අයිඩාගේ සිරුරේ මානව ලක්ෂණ කීපයක් දකින්න ලැබෙනවා. ඒවා තමා මහපට ඇඟිල්ලක්, කෙටි අත්පා සහ ඉදිරිය බලා සිටින සේ පිහිටා ඇති ඇස් යුගලයක්. වර්තමානයේ දකින්න ලැබෙන ලෙමූර් වඳුරන්ගේ දකින්න නොලැබෙන ප‍්‍රධාන අංග දෙකක් අයිඩා සතුව ඇත්තේ නැහැ. ඒ නම් වැඩෙන නියපොතු සහ යටි ඇන්දේ දත් නොමැති වීමයි.


”අයිඩා මානවයින්ට කෙතරම් සමීපව බැඳී සිටිනවාදැයි මේ අනුව අපට පැහැදිලි වෙනවා. අයිඩා කියලා කියන්නේ ලෝක උරුමයන් හා බැඳුණු ඇට සැකිල්ලක්” හූරම් පවසනවා. ”මේ පුංචි අයිඩා අපට පෙන්වලා දේවි අනෙක් ක්ෂීරපායීන් සමඟ අපේ ඇති සම්බන්ධය මොකක්ද කියලා” ලෝ සුපතළ බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතික සොබාවවේදී සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන් නිර්මාණනරුවෙක් වන ඬේවිඞ් ඇටන්බරෝ පවසන්නේ අයිඩා ගැන ඉමහත් ආඩම්බරයෙන්. ”මානව පරිණාමයේ ‘අහිමි පුරුක’ දැන් අපට හමුවී තියෙනවා” ඇටන්බරෝ වැඩිදුරටත් පවසයි.

අද ලෝකය පවත්ව ඇති තත්වය ඇරඹුණේ අයිඩා ජීවත් වූ යුගයේයි. ඒ වන විට ඩයිනසෝරයින් මිහිමතින් වඳවී ගොස් අවසන්ය. හිමාලය කඳුවැටිය සෙමින් සෙමින් නිර්මාණය වෙමින් පැවැතිණි. විවිධ වර්ගවල ක්ෂීරපායී සත්ත්ව විශේෂයන් ගණනාවක් වනාන්තර පුරා විසිරී ජීවත් වූහ.

හූරාම් ප‍්‍රමුඛ පොසිල විද්‍යාඥ කන්ඩායම පවසන පරිදි අයිඩාගේ වළලූ කර බිඳී ගොස් තිබේ. එහෙම වුණේ ඇයගේ නොසැලකිල්ලෙන් විය හැකි යැයි විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙනවා. පුරාවිද්‍යාඥයන් අනුමාන කරන්නේ මිසෙල් විලේ දිය බොමින් සිටි අයිඩා කාබන්ඩයොක්සයිඞ් පෙණ බුබුළු නිසා සිහිසුන් වී විලට ඇඳ වැටෙන්න ඇති බවයි.

”සිහිසුන් වීම නිසා විලට වැටුණු අයිඩාව විල් පතුළට ගිලෙන්න ඇති. සුවිශේෂී පරිසර තත්වයන් අයිඩාගේ සිරුර සංරක්ෂණය කරන්න උදව් වුණා.” පොසිල විද්‍යාඥ කණ්ඩායම පැහැදිලි කරනවා.

(අයිඩා ජීවත් වු මිසෙල් විල)

අයිඩාගේ ආමාශ පරීක්ෂා කිරීමේදී ඇය අවසන්වරට ගත් ආහාර පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා ගන්න හැකිවී තියෙනවා. ආමාශයේ තිබුණේ පලතුරු, ඇට සහ කෙළ වර්ගයි. මේ අනුව අයිඩා ශාක භක්ෂකයෙක් බව අනාවරණය වුණා.

”මේ පොසිලය සර්ව සම්පූර්ණයි. පි‍්‍රමේටාවන්ගේ ඉතිහාසයේ මෙවැනි සොයා ගැනීමක් මින් පෙර හමුවෙලා නැහැ. මේ තරම් හොඳින් සුරැකුනු හා සම්පූර්ණ සිරුරක් දකින්න ලැබෙන්නේ අපේ මිහිදන් කිරීම්වලදීයි.” හූරම් පවසයි.

කෙසේ වෙතත් අයිඩා ගැන තවමත් පර්යේෂණ පැවැත්වෙනවා. හූරම් ප‍්‍රමුඛ පොසිල විද්‍යාඥයන් ඇය අපේ මිත්තණියක් යැයි කීවත් තවත් පොසිල විද්‍යාඥයන් නම් එහෙම කියන්නේ නැහැ. ඔවුන් කියන්නේ අයිඩා අපේ දුර නැන්දණියක් කියලයි. මේ අයුරින් වාද විවාද තිබියදී අයිඩා සම්බන්ධ පර්යේෂණ කටයුතු තව දුරටත් ඉදිරියට සිදුවෙනු ඇති බව වාර්තා වෙනවා.

‘බීබීසී’, ‘ද හිස්ටි‍්‍ර චැනල්’ ඇතුළු තවත් රූපවාහිනී නාලිකා කිහිපයක් අයිඩා පාදක කර ගනිමින් වාර්තාමය වැඩසටහන් කීපයක්ද නිර්මාණය කර ඇත.

Comments

  1. පිස්සු හැදෙනව නේ මේවා හිතන්න ගියාම....

    ReplyDelete
  2. ‍වටිනා තොරතුරු ලබා දෙන ඔබට ස්තුතියි. මේ බ්ලොග් එක තවත් සාරවත් කරන්න ලැ‍බෙන්න ඕනේ. තැන් තැන් වලින් මහන්සි වෙලා හොයාගන්න ඕන තොරතුරු ගොඩක් අපිට එක තැනකට ගෙනල්ලා දෙනවා.

    දිගමට ලියන්න. කුඩා දරුවන්ට තොරතුරු හොයාගෙන යන්න, ඒයාලා තුල මේ ගැන කුහුලක් ඇති කරන්න මේ ලිපි ඉවහල් වෙනවා. ස්තුතියි මේ තොරතුරු වලට.

    ReplyDelete
  3. Ida gana research vala idiriyata ena thorathuruth malkakulu thulin apita denna. apey nandaniyak ho muththaniyak nam api eyaa gana hoyala balanna oneyne.
    fossilaya vagema lipiyath sampoornai. Thanks.

    ReplyDelete
  4. good luck..
    [Jeewana]

    ReplyDelete
  5. බුද්ධි කිව්වා වගේ මේ බ්ලොග් එක ගොඩක්ම වැදගත්. ඒ නිසා නොනවත්වා ලියන්න. උපරිම සහයෝගය අපි දෙන්නම්. පොඩි අය විතරක් නෙවෙයි, අපිත් ගොඩක් දේවල් මෙතනින් දැනගන්නවා. වැදගත්ම දේ , සිංහලෙන් කියවන්න නොලැබෙන මේ වගේ දුර්ලභ තොරතුරු ඉදිරිපත් කිරීමයි...

    විශිෂ්ඨ ලිපියක්... ඔබේ උත්සාහයට තුති... ජයවේවා !!!

    ReplyDelete

Post a Comment

Popular posts from this blog

ලෝකයේ වටිනාම මුද්දරය වෙන්දේසියට! දැනට ඇත්තේ ලෝකෙටම එකයි!

මුද්දර එකතු කිරීම (Philately) විනෝදාංශයක් වගේම හොඳ ආදායම් මාර්ගයක්. පුංචි වුණාට තැපැල් මුද්දරයක් කියන්නේ රටක ඉතිහාසය කියාපාන කැඩපතක්. රටකින් රටකට හොඳ හිත පතුරුවමින් යන සංස්කෘතික තානාපතිවරයෙක්!

ඒ වගේ පැරණි තැපැල් මුද්දරයක් එහි මුහුණත සඳහන් වටිනාකමට හුඟක් වැඩිවෙන වෙලාවල් තියෙනවා. එහෙම වෙන්නේ ඒවායේ ඇති දුලබකම නිසයි.

ඒ වගේ 1873 දී ලිපිගොනු ගොඩක් අස්සේ තිබී හමුවුණු පාවිච්චි කළ ශත එකේ තැපැල් මුද්දරයක් පසුව වෙළෙඳ පොළේ දී සිලිං හයකට විකුණුණා. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාව (British Guiana) විසින් නිකුත් කළ ශත එකේ දම්පාට තැපැල් මුද්දරය (1c Magenta stamp) දැන් යළිත් වෙන්දේසිය සඳහා වෙළෙඳපොළට ඇවිත්. අද, වසර 141කට පසු, එයට මුද්දර වෙන්දේසියේ දී ඇමරිකන් ඩොලර් මිලියන 20ක මුදලක් ලැබේවි යැයි විශ්වාස කරනවා.

මෑතදී ‘ලොව වඩාත් වටිනාම මුද්දරය’ ලෙස හඳුන්වනු ලැබූ මේ පැති අටේ හැඩැති තැපැල් මුද්දරය 2014 ජූනි මාසයේ 17 වැනිදා ඇමරිකාවේ නිව්යෝක්හිදී ප‍්‍රසිද්ධ වෙන්දේසියේ විකිණීමට නියමිතයි.

මෙය දැනට ලෝකයේ සුරක්ෂිතව ඉතිරි වී ඇති මේ වර්ගයේ එකම මුද්දරය ලෙස සැලකෙනවා. මෙය නිකුත් කරන ලද්දේ 1856දියි. බි‍්‍රතාන්‍ය ගයානාවේ තැපැල් මහතා…

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස! ලෝකයේ අබිරහස් ලෙස අතුරුදන් වුණු ගුවන්යානා 10 මෙන්න!

පසුගිය සතියේ (මාර්තු 8 වැනිදා) අතුරුදන් වූ පිසැරි අංක එම්එච්370 මැලේසියානු මගී ගුවන්යානයට වූ දේ තවමත් අබිරහසක්. රටවල් 10 ගුවන්යානා, නැව්, චන්ද්‍රිකා රැසක් මේ අබිරහස විසඳන්න තවමත් වෙහෙසෙනවා.

ඒත් මෙය දැනටමත් නොවිසඳෙන අබිරහසක් පත් වෙන ලකුණු පහළ වෙලා!

ලොව පළමු සෙල් ෆෝනය මේකද? වසර 75ක් පැරණි පින්තූරයේ රහස හෙළි වෙයිද?

බලන්න මේ තරුණිය ජංගම දුරකතනයක් කනේ තියා ගෙන පාර දිගේ කතා කර කර යනවා! අද නම් මේ වගේ දසුනක් ගමක පාරක වුනත් ඔබ දැක ඇතුවාට සැකයක් නැහැ. ඒත් මේ දර්ශනය කැමරාවට නඟා ඇත්තේ මීට අවුරුදු 75කට පෙරයි!

1938 දී ඇමෙරිකාවේ වීදියක ගමන් කළ මේ යුවතියගේ අතට වර්තමානයේ අප පාවිච්චි කරනා තාලේ සෙල් ෆෝනයක් (ජංගම දුරකතනයක්) ආවෙ කොහොමද?

ඒ කාලයේ මේ වගේ දෙයක් නිපදවීම තියා මෙවැන්නක් ගැන හිතලවත් නොතිබුණා නම් මෙම දර්ශනය චිත‍්‍රපටයකට ගත් නිර්මාණයක්ද? සමහර අය කීවේ චිත‍්‍රපටය තුළින් අනාගතය දැකීමක් ලෙස මෙම දසුන සලකන්න පුළුවන් කියලයි. අනාගතය පරිකල්පනය කළ අවස්ථා චිත‍්‍රපටවල ඕනෑ තරම් තිබුණා. මේ වගේ

මේ රූප පෙළ මේ වන විට යූටියුබ් (YouTube) එක හරහා ලක්ෂ තුනකට වැඩි වාර ගණනක් සංසරණය වෙලා තියෙනවා. වර්ණ චිත‍්‍රපට එන්නට පෙරාතුව කළු සුදු ක‍්‍රමයට කැමරාවට නගන ලද මෙහි රහස පසුගිය දා හෙළි වුණා. මෙම තරුණිය තමාගේ මීමිත්තණිය යැයි යුටියුබ් ග‍්‍රාහකයෙක් හෙළි කළා.

අනාගතයට යාමක් ද? මෙහි දැක්වෙන්නේ ඇමරිකාවේ ඩුපොන්ට් ආයතනයෙන් පිට වී යන තරුණ සේවිකාවන් පිරිසක්. එයින් එක් තරුණියක් අතේ ඇති ජංගම දුරකතනයකින් කතා කරමින් යනවා ඔබට පෙනෙනවා ඇති. වසර 75කට ප…

නස්රුදින්ගේ වේළීමේ රහස! අලුත්ම නස්රුදින් කතාවක්!

නස්රුදින්ගේ පොහොසත් මිතුරෙක් ඔහුට කතා කළා, ඒ මිතුරාත් ඔහුගේ පිරිසත් එක්ක දින කීපයක් තිස්සේ දඩයමේ යන්න. මුල් ම දවසේ ඔවුන් නස්රුදින්ට දුන්නෙ බොහොම හෙමින් යන අස්සයෙක්. දඩයමට යන්න පටන් අරන් වැඩි වේලාවක් ගියේ නෑ, හෙමින් ගිය අස්සයා නිසා නස්රුදින් හුඟක් පහුවුණා. නස්රුදින්ව පහු කරලා දාලා අනෙක් පිරිස ඈතට දඩයමේ ගියා.

දියණිය උපන් මොහොතේ පියා ගත් පින්තූරය අන්තර් ජාලය කළඹයි! වෛද්‍යවරයාගේ අතේ එල්ලී එළියට ආ ළදැරිය මෙන්න!

ජීවිතයේ විස්මිත මොහොතවල් ඡායාරූපයට නැඟීම වාසනාවත් එක්ක සිදු වන දෙයක්. එහෙම වාසනාවක් ලද මාපිය යුවලක් තමන් ගත් ජීවිතයේ අමතක නොවන පින්තූරය ‘මුහුණු පොතේ’ පළ කළා. මොහොතකින් එය අන්තර්ජාලය පුරා ‘කුණාටුවක්’ මෙන් හඹා ගියා.

මෙලොව එළිය දකින්න මොහොතකට පෙර පුංචි නෙවායි මව් කුස හිඳිමින් තම උදව්වට ආ වෛද්‍යවරයාගේ ඇඟිල්ලේ එල්ලූන හැටි!

හොල්මන් පින්තූර කතන්දර පෙළක්! මේවා දැකල බය වෙන්න එපා!

රාති‍්‍ර කාලයට අඳුරේ දී ඔබව බියපත් කරන හැම රටකටම, හැම සමාජයකම තියෙනවා. ඇත්තටම හොල්මන් තියෙනවා කියල ඔප්පු කරන්න හොල්මන්වල පින්තූර ගන්න අයත් ඉන්නවා. මේ ඒ විදියට ගත්තු පින්තූර පෙළක්!


අවුරුදු ගානක් තිස්සෙ විවිධ අවස්ථාවලදි ගත්තු පින්තූර තමයි, මේ තියෙන්නේ. මෙහි ඉන්නවා, ඝාතනය කළ වහල් සේවකයන්, රෝහල්වල වධබන්ධනවලට ලක්ව මියගිය රෝගීන්, අතීතයට එක් වූ මුහුදු නැවියන් ආදී නොයෙක් අය. මොවුන්ගේ හොල්මන් කතා අහපු බොහොම දෙනෙක් බියට පත් වුණා. තාමත් අහන අයගේ ඇඟ හිරි වැටෙනවා.

මුල්ම ඇපල් 1 පරිගණකය ලෝක වාර්තාවක් තියයිද? ඇපල් සමාගමේ ආරම්භය හෙළිකරන මෙතෙක් පළ නොවූ ඡායාරූපයක්!

ඇපල් පරිගණකය පටන් ගත් හැටි දැන් දකින කොටත් පුදුම හිතෙනවා. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුගිය දා ප‍්‍රථමවරට හෙළිදරවු වුණා.

මේ ඡායාරූපයට නගා තියෙන්නේ 1976 දියි. එතකොට ස්ටීව් ජොබ්ස්ට (Steve Jobs) වයස 21යි. ඔහුගේ මිතුරු ස්ටීව් වොස්නියැක් (Steve Wozniak) සමග එක්ව ඔවුන් දෙදෙනා මේ මුල්ම ඇපල් පරිගණක තැනුවේ ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ මාපියන්ගේ ගෙදර ගරාජයකයි. ඔවුන් ඒ තැනූ මූල් පරිගණක 50 තැන්පත් කරල තිබුණු ආකාරය දැක්වෙන මේ විරල ඡායාරූපය නිකුත් කරනු ලැබුවේ ලබන නොවැම්බර් 16 වැනිදා වෙන්දේසියට තැබෙන දැනට හොඳම තත්වයේ ඇති පැරණි ම ඇපල් පරිගණකය එළි දැක්වීම වෙනුවෙන්.

මෙය දැනට ලෝකයේ ඇති වටිනාම සන්නම ලෙස සැලකෙන ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භක තත්වය තේරුම ගන්නත් හොඳ අවස්ථාවක්. මේ සන්නමෙහි අද වටිනාකම පවුම් බිලියන 60ක්.

ඇපල් පරිගණකයේ ආරම්භය දැක්වෙන මේ කිසිදා එළියට නො පැමිණි ඡායාරූපයක්. ඒ මුල් ම ඇපල් පරිගණකය අළෙවි කරන්න ගෙනියන්න පෙර 1976 දී පෙට්ටිවල අසුරා ස්ටීව් ජොබ්ස්ගේ නිදන කාමරයේ තැන්පත් කර තිබූ ආකාරය දැක්වෙන ඡායාරූපයක් පසුග…

දුර්ලභ ගණයේ සේයා රුවක්! නවසීලන්තයේ ධීවරයකුගේ නවතම ගොදුරක්!

මෙය ලියැවෙන්නේ කලාතුරකින් හමු වන ඡායාරූපයක් ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කරන්නයි. අන්තර් ජාලය පුරා මේ වන විටත් වැඩි දෙනකුගේ අවධානය දිනා ගෙන තියෙනවා.

මේ ඡායාරූපයෙන් කියැවෙන්නේ මිනීමරු සුදු මෝරකුගේ ඉරණම දැක්වෙන කතාවක්. පසුගිය සතියෙදි නවසීලන්තයේ මුහුදේදි ගත්තු එකක්.

මහා භූමිකම්පාවකින් පසු පාකිස්ථාන මුහුදෙන් මතු වූ ලෝකයේ අලූත් ම දූපත!

පසුගියදා පාකිස්ථානයේ ප‍්‍රබල භූමිකම්පාවක් ඇති වුණා. 7.8ක් වූ ඒ භූමිකම්පාවෙන් බලූකිස්ථානය අසල මුහුදේ අලූත් දූපතක් මතු වුණා. ලෝකයේ අලූත් ම දූපත එයයි.

සල්සාලා කෝහ් (Zalzala Koh) යනුවෙන් ඒ දූපත නම් කරලා තියෙනවා. දාල්බන්දින්වලට සැතැපම් 145ක් ගිනිකොන දෙසින් හටගත් මේ භූම්කම්පාව නිසා දැන් එය බලන්න සංචාරකයන් වගේම පාකිස්ථාන වැසියන් වැල නොකැඩි එනවා. ඒ දූපතටත් ගොඩ වෙනවා. ගිනිගන්නාසුලූ වායුව, විස දුම් ආදිය ඇති බව අනතුරු හැෙඟව්වත් ඒවා ගනන් නොගෙනයි, ඔවුන් එහි එන්නෙ.

ඒ දූපතේ පිපිරුණු මඩ, වැලි, ගල් මුසු බිම මත මුහුදු සතුන්ගේ මළ සිරුරු, විශේෂයෙන් ම මාළුන් මළකුණු පිරිලා තියෙනවා.

මෙන්න ලෝකයේ අලූත් ම දූපත අහසට පෙනෙන හැටි. මේ මඩ කන්ද මීටර් 15ක් 20ක් විතර උස ඇති. මිනිසුන්ට ඒ මත ඇවිද ගෙන යා හැකි තරමට එහි බිම ඝනකම් කියලයි, කියන්නෙ.

MH370 මැලේසියානු ගුවන්යාන අබිරහස : නියමුවාම යානය බලෙන් ගෙන ගියාද?

2014 මාර්තු 16 වැනිදා

අනතුරට පත් යානයේ නියමුවා වූ සහාරි අහමඞ් ෂා දේශපාලන උමතුවකින් පෙළෙන්නකු ලෙස දැන් සැක කරනවා. එම්එච්370 යානය නියමුවා ලෙස සේවයට වාර්තා කරන්නට පෙර ඔහු මැලේසියාවේ විරුද්ධ පක්ෂ නායකයා වූ අන්වර් ඒබ‍්‍රහම්ට එරෙහිව පැවති නඩු විභාගයට බලන්නට ගිය බවක් ෆෙඩරල් පරීක්ෂක නිලධාරින් කියනවා.