Tuesday, June 26, 2012

ඔබ ඉදිරියේ ඇති නොපෙනෙන ලෝකයට ළං වී බලන්න!

අපට එදිනෙදා හමුවන දේ දෙස වඩාත් ළං වී බැලූවොත් පෙනෙන්නෙ කොහොමද? රැවුල බෑමෙන් පසු කෙස් ගස් වල හැටි! ඔබ බොන බීමවල හැටි!

විදුලි රැවුල බානයට වඩා තෙත රේසරයෙන් වඩා සිනිඳුවට රැවුල බෑවෙන බවට වාදයක් නැත. ඒත් ඒක කොයිතරම් සිනිඳුද? ඔන්න විද්‍යාඥයන් දෙවිදියටම බාපු රැවුල් ගස් ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වික්ෂයකට යොසු කළා, විශාලනය කරල ළං වී බලන්න.

 
අන්වික්ෂයකින් බැලූවොත් පෙනෙන හැටි! වමේ ඇත්තේ රේසරයකින් බෑ රැවුල් ගසක්. දකුණේ ඇත්තේ විදුලි ෂේවරයකින් බෑ රැවුල් ගසක්. බලන්න ඒක හරියට මුලෙන් උදුරලා දාලා වගෙයි.

Monday, June 25, 2012

ඔලිම්පික් උළෙලට යන අයට ලන්ඩන් සිරි නරඹන්න කේබල් කාර් පද්ධතියක්!

මෙවර ඔලිම්පික් උළෙල බලන්න ලන්ඩන් යන අයට තේම්ස් නදිය ඉහළින් අහසින් යන්න පුළුවන්. ඒ සඳහා කේබල් කාර් පද්ධතියක් හදාගෙන යනවා. මේ කේබල් පද්ධතිය ඔලිම්පික් උළෙල පටන් ගන්න ජූලි 27 වැනිදාට කලින් තනා නිම වේවි කියල බලාපොරොත්තු වෙනවා. මේ සඳහා පවුම් මිලියන 50ක් වැය වෙනවා. මේ දිනවල එහි ආරක්ෂාව සහතික කිරීම සඳහා පරීක්ෂණ සිදු කෙරෙනවා.

මේ කේබල් කාර් පද්ධතිය හැඳින්වෙන්නේ ‘එමිරේට්ස් එයා ලයින්’ කියලයි. ඒ එම පද්ධතිය ඉදිකර නඩත්තු කරවන්නේ එමිරේට්ස් ගුවන් සේවාව මගින් නිසයි.

මෙහි ඇති ගොන්ඩෝලා තේම්ස් නදියට අඩි 160ක් ඉහළින් යන නිසා ඔලිම්පික් උළෙල කාලයට පමණක් නොව ඉදිරියේදී ලන්ඩන් අහසේ සිත්කළු දසුනක් වනවා නොඅනුමානයි. මෙය තේම්ස් නදිය දෙ පස යා කරන ගමන් මාර්ගයක් ලෙසත් අනාගතයේ දී ලන්ඩන් සිරි නරඹන අයට නැතිවම බැරි අංගයක් වේවි.

 
ලන්ඩනයේ තේම්ස් නදිය හරහා ඉදි කෙරෙන කේබල් කාර් පද්ධතිය පරික්ෂා කිරීම සඳහා එහි සේවකයන් ගොන්ඩෝලාවල නැඟී ගිය අයුරු.

Sunday, June 24, 2012

පියවි සෛල (stem cells) භාවිත කරමින් අලූතින් අස්ථි වවයි


 
අලූත් අස්ථි වැවීමේ ක‍්‍රමවේදය යම් දවසක රෝගී වීම නිසා අස්ථි විනාශ වීමට හෝ බිඳුණු අස්ථි වෙනුවට සවි කිරීමට හෝ හැකි වනු ඇති.

පියවි සෛල (stem cells) භාවිත කරමින් අලූතින් අස්ථි වවන්නට දැන් විද්‍යාඥයන් සමත්ව සිටිනවා. මේ නව තාක්ෂණික හපන්කම නිසා අනාගතයේ දී කැඞී බිඳී ගිය අස්ථි අලූත් අස්ථි සවි කරන්නට අපට හැකි වේවි.

ඔස්ටියෝපොරෝසිස් හා ආතරයිටිස් (අස්ථිපර්ව ප‍්‍රදාහය) වැනි රෝගවලින් දුක්විඳින රෝගීනට ප‍්‍රතිකාර කරන්නට හැකි වේවි. ඒ පමණක් නොව විදලිත තල්ල (cleft palate) ඇති අයට ඒ වෙනුවට වැවූ අස්ථි යොදා ගෙන පිළියම් කළ හැකි වේවි.

Saturday, June 23, 2012

වඳුරාගේ හදවත : අපි‍්‍රකානු ජනකතාවක්

මුහුද අයිනේ මහ ගසක් තිබුණා. ඒ ගසේ මුහුද පැත්තේ අතු මුහුදු දියට සෙවණ දෙමින් පැතිරී තිබුණා. ඒ අතු මත පුංචි වඳුරෙක් නිතර දුව පනිමින් සෙල්ලම් කළා. පුංචි වඳුරාට පලතුරු ද ඒ අතුවල එමට තිබුණා.

ඒ අතුවල යට හරියේ මුහුදු දියේ මෝරෙක් බොහෝ විට ගැවසුණා.

දිනක් වඳුරා ගෙඩියක් කඩා මෝරා ළඟට දැම්මා. මෝරා එය කෑවා. ‘ඒවා හරිම රස යි’ මෝරා කීවා.

Friday, June 22, 2012

සක්වළ කළු කුහර සොයන්න උඩුගුවනට ගිය එක්ස්-රේ දුරේක්ෂය

මීට දින කීපයකට ඉස්සර, 2012 ජූනි 13 වැනි බදාදා, නාසා ආයතනය අලූත් දුරේක්ෂයක් උඩුගුවනට යැව්වා. මේ දුරේක්ෂයේ කාර්යභාරය වන්නේ වෙනත් ගැලැක්සිවල හා ක්ෂීරපථය තුළ සාමාන්‍යයෙන් දැකීමට අසීරු අභ්‍යවකාශ වස්තූන් දැකීමටත් කළුකුහර ගැන පිරික්සීමටත්ය.

නාසාහී පාලක මැදිරියේ සිට එය මෙහෙයවූ පිරිස දුරේක්ෂය පෘථිවියට සැතැපුම් 350කට ඉහළින් කක්ෂයකට පිවිසි බවට සංඥා ලැබුණු විගස අත්පොළසන් දුන්නා.

”අද අපට හරිම සතුටු දවසක්!” දුරේක්ෂය දියත් කිරීම භාරව සිටි සහකාර අධ්‍යක්ෂ ටිම් ඩන් කීවා.

 
‘නූස්ටාර්’ - න්‍යෂ්ටික වර්ණවලීක්ෂ දුරේක්ෂය

Thursday, June 21, 2012

නොපෙනෙන ලොවට එබී බලා තෑගි දිනති! ඔබටත් ඒ විස්මිත ලොවට පිවිසෙන්න වරම්!

සීබ‍්‍රාමත්ස්‍ය කීටයන් සතුටින් ඉපිල යන්නේ ඔවුන්ගේ මේ සමීපරූපය මෙවර ලෝක විද්‍යා ඡායාරූප තරගයේ ප‍්‍රථම ස්ථානය දිනා ගත් බව දැන ගෙන නොවෙයි. මෙහි දැක්වෙන්නේ දින දෙකක් වයසැති සීබ‍්‍රාමත්ස්‍ය කීටයන් දෙපළක්. මෙහෙම දැක ගන්න පුළුවන් වී තියෙන්නේ ඉලෙක්ට්‍රොනික මයික්‍රොස්කෝපයකින් හෙවත් විද්යුත් අන්වික්ෂයකින් පරිලෝකනය කිරීමෙන් ගත් ඡායාරූපයකින්.

මේ ඡායාරූප හැඳින්වෙන්නේ මයික්‍රොග‍්‍රාෆ් (micrograph) හෙවත් ලූහුආලේඛ්‍ය ඡායාරූප ලෙසයි. මෙය ඡායාරූපයට නැගුවේ ජර්ගන් බර්ජර් හා මහේන්ද්‍ර සොනාවේන් යන විද්‍යාඳයන් දෙදෙනායි. ඔවුන් දෙදෙනා ජර්මනියේ පිහිටා ඇති සංවර්ධන ජීව විද්‍යාව පිළිබඳ මැක්ස් ප්ලෑන්ක් ආයතනයේ සේවකයන්. ඒ ආයතනය තමයි, පර්යේෂණවල දී ගන්නා ලද ඡායාරූප එක් රැස් කර පැවැත් වූ ඡායාරූප තරගය සංවිධානය කළේ.

 
මේ අමුතු සතුන් දින දෙකක් වයසැති සීබ‍්‍රාමත්ස්‍ය කීටයන්. ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂයක් යොදා ගෙනයි ඡායාරූපයට නංවා ඇත්තේ. මේ කටට ඉහළින් ඇති සිදුරු දෙක ඇස් නෙවෙයි, ආඝ‍්‍රාණ පද්ධතියේ කොටසක්.

Wednesday, June 20, 2012

කරේ එල්ලා ගෙන යන සෝපාවක්! විනෝද ගමන්වල කදිම භාණ්ඩයක්!

 
යන යන ගෙන යන්න මේ විදියකට පැක් කර ගත්තාම හරිම ලේසියි.

සමහර වෙලාවකට ඔබට අවශ්‍ය වන එකම දේ වාඩි වෙන්න තැනක්. දැන් ඒකටත් විසඳුමක් තියෙනවා. වාඩි වෙන සුවපහසු පුටුව ඔබට ම අරගෙන යන්න පුළුවන්. ලැප්ටොප් පරිගණකය වගේ උරේ දමා ගෙන යන්න පුළුවන්. වැඩි බරකුත් නැහැ. අවශ්‍ය තැනදි දිග ඇරලා සෝපාවක් බවට පත් කර ගන්න ඒ තරම් දෙයක් නෙවෙයි.

Tuesday, June 19, 2012

කූඹි භූමි සිතියම් පොතක්! කුහුඹුවන් ගැන ඕනෑම දෙයක් ඉදිරියේ දී 'ඈන්ට්වෙබ්' වෙබ් අඩවියෙන්!


ඇට්ලස් (atlas) එකක් නොවෙයි, ඈන්ට්ලස් (antlas) එකක්! කූඹි භූමි සිතියම් පොතක්! විද්‍යාඥයෝ ලොව පුරා සරමින් සෑම කුහුඹුවකු ම සිතියම් ගත කරති. කුහුඹුවන්ගේ සෑම තොරතුරක් ම ඇතුළත් වන සේ ති‍්‍රමාන රූප ද සහිතව අන්තර් ජාලය හරහා ලොව ඕනෑම කෙනකුට දැක බලාගනු පිණිස දත්ත සමුදායක් සහිත වෙබ් අඩවියක් ඇති කිරිම ඔවුන්ගේ අරමුණයි.

දැනටමත් ඇමරිකන් විද්‍යාඥයන් ඔවුන්ගේ ‘ඈන්ට්වෙබ්’ (antweb) නම් වෙබ් අඩවියට දැනට ඔවුන් සතුව ඇති තොරතුරු බොහොමයක් ඇතුළත් කර අවසන්. ආරම්භයේ දී මේ වෙබ් අඩවියෙහි කුහුඹු විශේෂ 8000ක රූප සටහන් ඇතුළත් කිරීමට බලාපොරොත්තු වුණා. ඒත් දැන් ඒ ඉලක්ක අබිබවා ගිහින්. ඔවුන්ගේ ඒ වෙබ් අඩවියේ සඳහන් වන අන්දමට මේ වන විට ඔවුන් විසින් සංරක්ෂණය කර ඇති කුහුඹු විශේෂ 3,24,941ක් වෙනවා.

 
ලොවපුරා ඕනෑම කෙනකුට කුහුඹුවන් ගෙන ඕනෑම තොරතුරක් ම ලබා ගත හැකි ‘ඈන්ට්වෙබ්’ මුල් පිටුව.

Monday, June 18, 2012

ඈත අතීතයේ සිට මිනිසාට නවනළු රස ගෙනා රංගනය

ලොව පුරා මිනිසාගේ රසාස්වාදනය සඳහා වේදිකා නාට්‍යය යොදා ගැනීම වසර 2500කටත් වඩා ඈතට දිව යන්නක්. ඒත්, මේ ප‍්‍රාසාංගික කලාව, වර්මානයේ අප නාට්‍යය ලෙසින් හැඳින්වීමට බොහෝ කාලයකට ඉස්සරයි, මිනිසා රඟපෑමට පටන් ගත්තේ. ආදී මිනිසා ගල්ලෙන්වල ජීවත්වෙමින් සිට ආහාර සොයා දඩයමේ යද්දී ඒ කටයුත්ත අනතුරුදායක එකක් වූ නිසා බොහෝ විට වැඩිහිටි පිරිමි විතරයි, ඒ ගමනට එක් වුණේ. කාන්තාවන් හා ළමයින් ගල් ලෙන්වලට වී ආරක්ෂිතව සිටියා. දඩයමේ යන පිරිමින් එකට එක්ව විශාල සතකු දඩයම් කර ගෙන ඌ ඔසවා ගෙන ආපසු ඇවිත් තමන් කළ ඒ වීර කි‍්‍රයාව ගල්ලෙන්වල ඔවුන් එන තෙක් බලා සිටි ළමුන්ට හා කාන්තාවන්ට එය නැවත රඟ දක්වලා කීවා. එහෙම තමයි ආදී මිනිසා රඟපෑම පටන් ගත්තේ. ඒ කාලේ භාෂාවක් නොතිබුණු නිසා අතින්, පයින්, කයෙන් කරන රංග විලාසවලින් (අභිනයෙන්) තමයි, ආදි මිනිසාට තමන් ලත් අත්දැකීම කියන්න සිදුවුණේ. ආදී මිනිසා රඟපාලා විතරක් නතර වුණේ නෑ. ඒවා ලෙන් බිත්තිවල චිත‍්‍ර වශයෙන් ඇන්දා. ඒ නිසා රඟපෑම විතරක් නෙවෙයි, චිත‍්‍රශිල්පය හා සන්නිවේදනය පටන් ගත්තෙත් මේ කාලයෙදිමයි කියල කියන්න පුළුවන්.

Sunday, June 17, 2012

ලෝකයේ උසම කුලූන කුමක් ද? මේ ප‍්‍රශ්නෙට උත්තරේ තව මාස තුනකින් වෙනස් වෙනවා. මෙවර ලෝකයේ උසම කුලූන ඉදි කරන්න යන්නේ චීනයයි.


ඔබට චීනය පරාද කරන්න ඕනැ නම් ඉක්මන් කරන්න වෙනවා.

චීනය මෙවර හදන්නේ කාලයත් අවකාශයත් දෙක ම ජය ගන්නයි. මීටර් 838ක් උස ලෝකයේ උස ම කුලූනු ගොඩනැගිල්ල ඉදිකරන අභියෝගයට ඔවුන් දැන් අත ගහලා ඉවරයි.

තට්ටු 220කින් යුත් ‘ආකාශ නගරය’ යනුවෙන් හැඳින්වෙන මේ ගොඩනැගිල්ල ඉදි කෙරෙන්නේ චීනයේ හුනාන් පළාතේ චන්ග්සා නම් ප‍්‍රාන්ත අගනුවරයි. එය ඉදිකර අවසන් වූ වහා ම ලෝකයේ උස ම ගොඩනැගිල්ලට හිමි කිරුළ ඊට හිමි වනු ඇති.

 
චීනයේ හුනාන් පළාතේ චන්ග්සා නගරයේ ඉදි කෙරන මෙම ගොඩනැගිල්ල දින 90ක් ඇතුළත් සාදා නිම කරන්න ඔවුන් බලාපොරොත්තු වෙනවා. මෙහි කොටස් පෙර සවි ක‍්‍රමයට සකස් කරලයි තියෙන්නෙ.

Saturday, June 16, 2012

බ‍්‍රහස්පතීගේ තවත් චන්ද්‍රයන් දෙකක් සොයා ගනියි! දැන් මුළු චන්ද්‍රයන්ගේ ගණන 67යි!

අපේ සෞර ග‍්‍රහ මණ්ඩලයට අයත් විශාලතම ග‍්‍රහයා ලෙස සැලකෙන බ‍්‍රහස්පතී වටා තවත් චන්ද්‍රයන් දෙකක් පසුගිය දා සොයා ගනු ලැබුවා. මේ චන්ද්‍රයන් දෙදෙනාගෙන් එක් චන්ද්‍රයකුගේ විෂ්කම්භය කිලෝමීටර් දෙකක් විතරයි. ඒ බ‍්‍රහස්පතීගේ චන්ද්‍රයන් අතර කුඩා ම සාමාජිකයායි. මේ චන්ද්‍රයන් දෙදෙනාත් සමග ඒ වටා භ‍්‍රමණය වන චන්ද්‍රයන්ගේ ගණන 67ක් වෙනවා.

මේ චන්ද්‍රයන් නම් කර ඇත්තේ එස්/2010 ජේ 1 හා එස්/2010 ජේ 2 කියායි. බ‍්‍රහස්පතීට වඩාත් දුරින් පිහිටා ඇති මේවා මුලින් ම හඳුනා ගත්තේ 2010 සැප්තැම්බර් මාසයේදීයි. ඒවා වරින් වර පරීක්ෂා කළ විද්‍යාඥයන් දැන් ඒවා තහවුරු කර ගෙන තියෙනවා.

 
බ‍්‍රහස්පතීගේ අලූත්ම චන්ද්‍රයන් දෙදෙනා වූ එස්/2010 ජේ 1 (කවයෙන් දක්වා ඇති* හා එස්/2010 ජේ 2 මුලින් ම හඳුනා ගත්තේ 2010 සැප්තැම්බරයේදියි.

Friday, June 15, 2012

අපරාධ මර්ධනයට නව පරිගණක ඇසක්! වැරදි කරන අය ගැන විමසිල්ලෙන් හිඳ වැරදි කරන්න පෙර අල්ලා ගන්න ක‍්‍රමයක්!

ත‍්‍රස්තවාදියකු හෝ දරුණු අපරාධකරුවකු හෝ ගැන සෝදිසියෙන් සිටින්නට මේ පරිගණක කැමරා පද්ධතියට පුළුවන්. ඔහු අපරාධයක් කරන්න පෙර සිට ම ඔහු හඳුනා ගෙන ඒ පිළිබඳව අදාළ අය දැනුවත් කිරීමටත් එයට පුළුවන්.

‘බිග් බ‍්‍රදර්’ (ලොකු අයියා) යනුවෙන් හැඳින්වෙන මේ උපකරණ කට්ටලය දුම්රියපොළවල හෝ ප‍්‍රසිද්ධ ගොඩනැගිලි තුළ හෝ මහජනයා ගැවසෙන ස්ථානවල හෝ සවි කළ හැකියි. එවිට මේ පරිගණක පද්ධති කැමරා පසු කර යන අයකු සැක කටයුතු නම් මේ උපකරණවලට එසැණ එය වැටහෙන අතර ඒ මොහොතේ සිට ම ඒ ගැන සෝදිසියෙන් ඉන්නවා.

මේ උපකරණ තුළ ඒ සඳහා අවශ්‍ය මෘදුකාංග ඇතුළත් කරල තියෙනවා.
 
නව චර්යා හඳුනා ගැනීමේ පද්ධතිය නිපදවූ BRS ආයතනය මේ සඳහා යොදා ගන්නේ ‘අල්සයිට්’ නම් මෘදුකාංගයක්. මේ පරිගණක කැමරා පද්ධතියට හැම පැත්තකින් ම බලා සැක කටයුතු අය කල්තියා හඳුනා ගත හැකියි.

Thursday, June 14, 2012

චෙස් ගණන හදන්න පුළුවන් ද? : ඉලක්කම් සෙල්ලම්


අපේ ඉලක්කම් සෙල්ලම් යටතේ පළ වූ ‘2කේ අරුමය’ ගැන කොමෙන්ටුවක් එවපු නමක් නැති පාඨකයෙක් අපෙන් ඉල්ලීමක් කළා මේ ගැටලූව ඔබට දෙන්න කියලා.

මේ කතාව ජාතික රූපවාහිනියේ ‘ඉරිදා ආයුබෝවන්’ නම් උදෑසන වැඩ සටහනක් ඉදිරිපත් කරමින් එතුමාගේ හරබර කටහඬෙන් අප වෙත ගෙනාවේ, ප්‍රේමකීර්ති ද අල්විස් නම් අපේ සුමිතුරායි. ඒ 88-89 ශී‍්‍ර ලංකාවේ පැවති භීෂණ සමයෙදියි. මේ වාගේ අමතක නොවන කතා කී ඒ හඬ ඒ කාලෙ පැවති භීෂණ සමය විසින් ගිලගත් හැටි සිහි වෙනකොට අපට අදත් ඇති වෙන්න වාවන්න බැරි දුකක්.

Wednesday, June 13, 2012

අන්තර්ජාලය නිර්මාණය වූයේ 1934 දී ද? එය වසර 78කට පෙර විද්‍යාඥයකු ලොවට දුන් සංකල්පයක් ද?

 
මේ බෙල්ජියානු විද්‍යාඥයා, පෝල් ඔට්ලෙට්, ජාලයේ පියා ද? 1934 දී මේ අදහස මුලින් ම දුන්නේ ඔහු ද?

1930 ගණන්වල ඔහු මේ අදහස ඉදිරිපත් කළේ ටෙලිෆෝනය හා රූපවාහිනී තිරය එක් කළ නව නිර්මාණයක් බිහි කළ හැකි බව කියමිනි. අන්තර්ජාලය රහිත ලෝකයක් ගැන අද අප බොහෝ දෙනකුට හිතන්නවත් බැරි වුනත් එදා 1934 දී මෙය හිතලූවක් වශයෙන්වත් තේරුම් ගැනීමට හැකියාවක් තිබුණේ නැහැ. මීට වසර 78කට පෙර පෝල් ඔට්ලෙට් එදා ඔහුගේ නිබන්ධනයෙන් විස්තර කළේ තොරතුරු සුපිරිමාවත ගැනයි.

Tuesday, June 12, 2012

වසර මිලියන 300කට ඉස්සර අහසේ පියෑඹූ යෝධ බත්කූරන්ට මොකද වුණේ?

අද කෘමීන් මේ මිහිමත වෙසෙන ප‍්‍රමාණයෙන් කුඩා සත්ව විශේෂයක්. ඒත් වසර මිලියන 300කට පෙර එහෙම නොවෙයි. ඔවුන් දැවැන්ත සතුන් ලෙස අහසේ සැරිසැරුවායි කීවොත් ඔබ පුදුම වෙනවාට සැකයක් නැහැ.
”ඔව්! ඒ කාලේ බත්කූරෙක් පියාපත් විදාහළ විට සෙන්ටි මීටර් 70ක් (අඟල් 28ක්) විතර වෙනවා. ”ප‍්‍රමාණයෙන් කපුටකු විතර ඇති.” ඇමරිකාවේ සැන්ටා කෲස්හී කැලිෆෝනියා විශ්ව විද්‍යාලයේ පේලියෝ ජීව විද්‍යාඥ මැතිව් ක්ලැපම් කියනවා.

අද පළල් ම අත්තටු ඇති කෘමීන් වන්නේ සමනල්ලූ හා ශලබයන් විතරයි. ඔවුන් අතරින් ලොකුම පියාපත් ඇති සමනලයා හෝ ශලබයා සෙන්ටි මීටර් 30ක් (අඩියක්) විතර දිග ඇති.

Monday, June 11, 2012

කෝපි කාලෙ කතාවක්!

මේ සිද්ධිය වුණේ බොහෝ කලකට ඉස්සර ඉතියෝපියාවේ ය. ගොපලූ කොළුවෙක් සිය බැටළු රැළ සුපුරුදු පරිදි කැළෑවට දක්කා ගෙන ගියේය. සවස් වන තෙක් උන්ට එහෙමෙහෙ ඇවිද කන්නට ඉඩ හළ ඔහු ගසක් යටට වී නිදා ගත්තේය. සවස් වූ පසු අවදි වූ ඔහු බැටළු රැළ දක්කා ගෙන ආපසු ආවේ ය. වෙනදා ගාල් කළ පසු නිදා ගන්නා ඒ බැටළු රැළ එදා නිදා ගත්තේ නැත. ගොපලූ කොළුවා ද අවදියෙන් විමසිලිමත්ව සිටියේය. ඔහුගේ බැටළු රංචුව එදා රාති‍්‍රයේ නොනිදා දුව පනිමින් කාලය ගත කරනු දුටුවේය. විඩාවක ගතියක්වත් ඒ එකදු බැටළුවකු තුළවත් දක්නට ලැබුණේ නැත.

Sunday, June 10, 2012

මිනිසා තුළ විස්මය දැන වූ ‘අහසේ දෙව්දුව’ : ‘මවුන්ට් එවරස්ට්’

1953 දී මුල්වරට ‘හිමගිර’ තරණය කිරීමේ ගෞරවය හිමි වන්නේ දෙනෙකුටයි. ඒ ශ‍්‍රීමත් එඞ්මන්ඞ් හිලරි හා ටෙන්සින් නෝගේ යන දෙදෙනාටයි. ලෝකයේ උස ම තැන හැටියට සලකනු ලබන එවරස්ට් ශිඛරය මුදුනට ප‍්‍රථම වරට මිනිසා පා තැබූ මොහොත, මිනිසා හඳ මත පා තැබූ මොහොත තරම් ම වැදගත්. එය සිදු වූයේ මීට වසර 59කට පෙර එනම් 1953 මැයි 29 වැනිදායි.

Saturday, June 09, 2012

අපේ හිරු මෙන් මිලියන ගුණයක් විශාල කළු කුහරයක් දැවැන්ත වේගයකින් අපේ විශ්වය දෙසට! තවත් එවැනි ඒවා තිබිය හැකියි, විද්‍යාඥයන් අනතුරු අඟවනවා!

අපේ දුරේක්ෂවලට හසු නොවන මේ කළු කුහර සිය ගමන් මග අවට ඇති සියලූම දීප්තිමත් වායු ගිල ගන්නවා. මේ අති දැවැන්ත කළුකුහරයක් පැයකට සැතැපුම් මිලියන ගණනක වේගයෙන් මේ සක්වළෙහි ගැලැක්සි (මන්දාකිණි) හරහා ගමන් කරනවා. මෙයට හසුවන තරු සියල්ල විනාශ වෙනවා.

දැනට තාරකා විද්‍යාඥයන් විසින් සොයා ගෙන ඇති මේ කළුකුහරය අපේ සූර්යයා මෙන් මිලියන ගුණයක් විශාලයි. ආලෝකය උරා ගන්නා නිසා මේවා අපට දුරේක්ෂවලින් දැක ගත නොහැකි යැයි කියන විද්‍යාඥයන් තවත් මෙවැනි මාරක අන්තර්ගැලැක්සීය ‘මිසියිල’ තවත් තිබිය හැකියැයි අනතුරු අඟවනවා.

 
චන්ද්‍රා හා අනෙකුත් දුරේක්ෂ මගින් සොයා ගෙන ඇති සීඅයිඞී-42 ගැලැක්සිය තුළ තිබී දැවැන්ත කළුකුහරයක් පැයකට සැතැපුම් මිලියන ගණනක වේගයෙන් ඉවතට තල්ලූ කර ඇතැයි කියන ප‍්‍රධාන පෙළේ තාරකා විද්‍යාඥයන් මේ ගැලැක්සිය තුළ තවත් ඇතැයි බිය පළ කරග තියෙනවා.

Friday, June 08, 2012

ලෝකයේ පැරණිම රෝහල ශී‍්‍ර ලංකාවෙන් ද?

පොසොන් උදාවත් සමග අපට එක්වර ම සිතට නැෙඟන්නේ මිහින්තලයයි. මිහින්තලය සිහියට එන විට අමතක නොකළ යුතු දෙයක් ද තිබේ. එනම් මිහින්තලේ නටඹුන් අතර ඇති ලොව පැරණි ම රෝහල පිළිබඳ උරුමයයි.

ආරෝග්‍ය ශාලාවක් යනු කිසියම් ආකාරයක රෝග පිළිබඳ ව විනිශ්චයක් කොට ඊට අවශ්‍ය උපස්ථානයත්, ප‍්‍රතිකාරයත් ලබා දිය හැකි, ඊට අදාළ දැනුමක් ඇති, සේවක පිරිසක් හා උපකරණ ඇතුළු පහසුකම් ඇති, අවශ්‍ය වුවහොත් ඇඳ විවේකය සහිත නේවාසික ව ප‍්‍රතිකාර ලබා ගත හැකි, ආයතනයකි. මෙය බෙහෙත් ශාලාවකට හෝ සායනයකට හෝ වැඩිහිටි සාත්තු සේවක ආයතනයකට හෝ වෙනස් ය. ඉංගී‍්‍රසියෙන් ‘හොස්පිට්ල්’ යන්න බිඳී ආවේ ලතින් හොස්පිටියම් (hospitium) හෙවත් ‘ආගන්තුකයන්ට සත්කාරය සඳහා වූ තැන’ යන නමිනි. සිංහලෙන් ආරෝග්‍ය ශාලාව යන්නේ අරුත ‘නිරෝගී භාවය පවත්වන තැන’ යන යන්නයි. සමහරුන් මෙය ‘රෝහල’ යනු ‘රෝග හලන තැන’ කියා හෝ ‘රෝග ඇති ශාලාව’ කියා විග‍්‍රහ කරනු අප අසා ඇත. කෙසේ වෙතත් දැන් අපි ආරෝග්‍යශාලාව යන්නට රෝහල කියා යොදමු.

Thursday, June 07, 2012

ඇති හැකි, නැති බැරි අය ගල් යුගයේත් හිටියා! වසර 7,000කට පෙර ජන ජීවිතයේ රහස් හෙළිවේ! මිනිසුන් අතර අසමානතාව ඇති වුණේ අපි හිතුවාට වඩා කලින්.

පන්ති භේදය මීට වසර 7,000කට පෙරත් ජනතාව අතර තිබුණු බව අලූත් ම අධ්‍යයනයකින් හෙළිවෙනවා. අපි මෙතෙක් සිතා සිටියාට වඩා බොහෝ කලකට පෙර දුප්පත් පොහොසත් භේදය අප සමාජයේ තිබුණු බව හෙළි වීම එක අතකින් පුදුමයට කරුණක්. මිසර ජාතිකයන් පිරමීඩ තනන්නට බොහෝ කලකට පෙර කි‍්‍රස්තු පූර්ව 5,000දී පමණ යුරෝපයේ ජීවත් වූ මිනිසුන් ‘ඇත්තන්’ හා ‘නැත්තන්’ ලෙස සමාජමය වශයෙන් බෙදී පැවතුණු බව දැන් හෙළිවෙනවා.

මේ තොරතුරු හෙළිදරවු වන්නේ වසර 7,000කට පමණ පෙර, නව පාෂාණ යුගයේ මුල හරියේ මධ්‍යම යුරෝපයේ සමහර ගොවියන්ට හොඳ ඉඩකඩම් හා වගා කිරීමට හොඳ මෙවලම් තිබුණු බව ඔවුන්ගේ සොහොන් බිම්වල කළ කැණීම්වල දීයි. ඒ ගොවීන් සරු බිම්වල වගා කළ අය වූ අතර ගොවිතැන සඳහා ඒ කාලයේ හැටියට නවීන පන්නයේ මෙවලම් භාවිත කළ බව ඔවුන් සමග සොහොන් කර දමා තිබූ උපකරණවලින් හෙළිවෙනවා. ඒ අතර අනෙක් ගොවියන් කුස ගින්නේ සිට ඇති බවද මේ සොහොන් පරීක්ෂා කිරීමේ දී හෙළිදරවු වුණා.

 
මධ්‍යම යුරෝපයෙහි හමු වී ඇති වසර 7,000ක් පමණ පැරණි සොහොන් බිම් විශ්ලේෂණය කිරීමේ දී නව පාෂාණ යුගයේ සමහර ගොවීන්ට අනෙක් සාමාන්‍ය ගොවීන්ට වඩා හොඳ ඉඩම් හා හොඳ මෙවලම් තිබූ බව හෙළි වෙනවා.

Wednesday, June 06, 2012

මහා ගංගා දෙකකට මැදි වූ දේශය : මෙසපොටේමියානු ශිෂ්ටාචාරය

ජාර්මෝ කන්දේ සිට දකුණට ඇත්තේ උෂ්ණාධික කාන්තාරමය නිසරු බිම් පෙදෙසක්. නිසරු වුනත් මේ භූමි ප‍්‍රදේශය හරහා ගංගා දෙකක් ගලා බසින්න වුණා. නයිල් ගංගාව වගේම මේ ගංගා දෙකත් වසරකට වරක් පිටාර ගලා යනවා. නයිල් ගංගා නිම්නයේ පස සාරවත් වී ජනාවාස බිහිවුණා සේම මේ ගංගා නිම්නයේත් ජනාවාස බිහි වීම ඇරඹුණේ මේ හේතුව හින්දයි. ග‍්‍රීකයන් මේ සාරවත් භූමිය හැඳින්වූයේ ‘මහා ගංගා දෙකකට මැදි වූ දේශය’ එසේත් නැතිනම් මෙසපොටේමියාව කියලයි. මේ ගංගා දෙක තමයි යුප‍්‍රටීස් සහ ටයිග‍්‍රීස්. යුප‍්‍රටීස් හා ටයිග‍්‍රීස් ගංගා නිම්න ආශි‍්‍රතව මෙසපොටේමියාවේ ප‍්‍රධාන වශයෙන් මහා ශිෂ්ටාචාර තුනක් බිහි වුණා ඒවා තමයි සුමර්, ඇසිරියා සහ බැබිලෝනියා.

Tuesday, June 05, 2012

පෘථිවිය අවට යන ග‍්‍රහක පෘථිවිය දෙසට අදින සංසිද්ධියක්!. අනතුරු හඳුනා ගන්නා නව ක‍්‍රමයක්! ප‍්‍රථම ග‍්‍රහකය 2019දී!

යාකොව්ස්කි ආචරණය අපේ ග‍්‍රහයා වනසයිද? ග‍්‍රහක ඔවුන්ගේ ගමන් මගෙන් ඉවතට ඇද අපේ මඟට ගන්නා සංසිද්ධියක් තහවුරු කර ගැනීමට විද්‍යාඥයෝ සමත් වෙති!

ග‍්‍රහකයක් පසුගිය වසර 12 තිස්සේ ගිය ගමන් මගෙන් සැතැපුම් 100ක් පමණ ඉවතට ඇද ගෙන යාමට හැකි බලවේගයක් දැන් හඳුනා ගෙන තියෙනවා. මෙය හැඳින්වෙන්නේ යාකොව්ස්කි ආචරණය හෙවත් බලපෑම කියලයි.

”මේ යාකොව්ස්කි ආචරණය විසින් ඇත්තෙන් ම ග‍්‍රහකයක් එහි ගමන් මගෙන් ඉවතට හෝ පෘථිවියේ ගමන් මගට ආකර්ෂණය කළ හැකියි. ඇමෙරිකාවේ නොක්ස්විල්හී ටෙනෙසි විශ්ව විද්‍යාලයේ ජෝස් එමරි කියනවා. ”මේ බලපෑමේ ස්වභාවය හරියට තේරුම් ගත්තොත් විතරයි, ඒ ග‍්‍රහකය අපට අනතුරුදායකද අපේ පොළොවේ ගැටෙයිද නැද්ද කියන්නට අපට පුළුවන් වන්නේ.”

මේ පර්යේෂණය තුළින් හෙළි කරගෙන තියෙනවා, මේ සියවසේ අග හරියේ දී අපේ පෘථිවිය සමග ගැටෙතැයි සිතිය හැකි ග‍්‍රහක ගණනාවක්ම.

 
පසුගිය වසර දොළහ තිස්සේ එක් ග‍්‍රහකයක් සිය ගමන් මගෙන් සැතැපුම් 100ක් පමණ වෙනස් අතකට ඇදී ගොස් තියෙනවා, මේ යාකොව්ස්කි ආචරණය නිසා.

Monday, June 04, 2012

පොසොන් පොහෝදා පැවැත්වූ බුද්ධි පරීක්ෂණය! එය ලෝක ඉතිහාසයේ පැරණිම බුද්ධි පරීක්ෂණය ද?

යමක් පැවරීමට පෙර එම කටයුත්ත ඉටු කිරීමට යමකු තුළ ඇති හැකියාව විමසා බැලීම සඳහා බුද්ධි පරීක්ෂණයක් (IQ test) සිදු කිරීම වර්තමානයේ ලොව පුරා සිදු වන සාමාන්‍ය දෙයකි. අභියෝගතා පරීක්ෂණ ලෙස හැඳින්වෙන මෙවැනි පරීක්ෂණයක් මීට සියවස් දහනවයකට පෙර පැවැත්වූයේ යැයි සිතීම පවා අද විස්මයට කරුණකි. එය සිදු වූයේ මිහින්තලේ මිස්සක පව්ව මත දී, කි‍්‍රස්තු වර්ෂ තෙ වන සියවසේ අද වැනි දවසකය. මීට වඩා පැරණි බුද්ධි පරීක්ෂණයක් ලෝක ඉතිහාසයේ පැවැත් වූයේ යැයි වාර්තාවක් කිසිම ඓතිහාසික ලේඛනයක හෝ ආගමික ලේඛනයක හෝ සඳහන් වී නොමැත. වර්තමානයේ පවතින බුද්ධි පරීක්ෂණයකට බොහෝ සේ සමාන මෙහි ඇත්තේ ප‍්‍රශ්න 7කි. මෙය සිදු වූයේ මෙරටට වැඩම කළ මහින්ද මහ රහතන්වහන්සේ හා එවකට මෙහි පාලකයා වූ දේවානම්පිය තිස්ස රජතුමා අතරය.

Sunday, June 03, 2012

මිහිරි වදනින් හා කටහඬින් රටක් සැනසූ, මියුරු ගීයෙන් ළමාලොව නැළවූ කරුණාරත්න අබේසේකර

අද ජූනි 03 වැනිදාය. ළමයින් වෙනුවෙන් මහ මෙහෙයක් කළ ‘කරු අයියා’ගේ 82 වැනි ජන්ම දිනය අදට යෙදී තිබේ. එතුමා උපන්නේ 1930 ජූනි 03 වැනිදාය. ඒ මාතර බඹරැන්දේ පෝසතුගොඩ පදිංචිව සිටි පොඩි අප්පුහාමි අබේසේකර සහ පේ‍්‍රමවතී යුවලගේ කුළුඳුල් පුත‍්‍රයා ලෙසය. එතුමා මිය ගියේ 1983 අපේ‍්‍රල් 20 වැනිදාය.

Saturday, June 02, 2012

ආනන්ද සමරකෝන් ජාතික ගීය ලියූ හැටි : අපේ ජාතික ගීයේ කතාව

පසුගියදා අලූත් පොතක් දොරට වැඩියා. ලක්බිම ඉරිදා පුවත්පතේ ප‍්‍රධාන කර්තෘ සුන්දර නිහතමානී ද මැල් නම් අපේ සුන්දර හිතවතා තමයි, ඒ අපූරු පොතේ කතුවරයා. කවදත් සියුම් ලෙස උපහාසය මුසුව, සරල සිත් ගන්නාසුලූ බසකින් ලියන ඔහු මේ අමුතු පොත ලියලා තියෙන්නෙත් ඒ විදියටමයි. මේ පොතේ නමත් අමුතුයි. ‘මහින්දෙ තමයි ඉස්කෝලෙ!’ පොත දොරට වැඩියෙත් අපූරු විදියකයි. පාසල් විවාද කණ්ඩායමක් සිහිගන්නවන විදියට. මහින්දෙ යෝජිත පිලට දාල ප‍්‍රතියෝජක පිලට දිවයිනේ අනෙක් ප‍්‍රධාන සහෘද පාසල් දමලා කළ සංවාදයකිනුයි, පොත හඳුන්වා දුන්නේ.

Friday, June 01, 2012

සතුන් ගොදුරු කර ගන්න දක්ෂයා ඇනකොන්ඩා : සිංහල බසින් ‘හෙණකඳයා’ ද?

ඇනකොන්ඩා කියන්නේ දකුණු ඇමෙරිකාවේ ඇමසන් වැසි වනාන්තරය නිවහන කර ගත් යෝධ පිඹුරු විශේෂයක්. ඊට අමතරව මලයාසියාවේ වගුරු බිම් ප‍්‍රදේශවලත් ඇනකොන්ඩාවන් ජීවත්වෙනවා. ඇනකොන්ඩා අයත් වන්නේ පිඹුරු පවුලටයි. ඒ කියන්නේ බොයිඬේ(Boidae) පවුලට. ඇනකොන්ඩාගේ සත්ව විද්‍යාත්මක නාමය තමයි, ඉයුනෙක්ටස් මියුරිනස් (Eunectus murinus).

Thursday, May 31, 2012

වසර 40,000ක් වයසැති ලොව පැරණිම සංගීත භාණ්ඩය...!


මීට වසර 40,000කට විතර ඉස්සර අලූත් නව මානවයන් ගිනිමැලයක් වට කොට ගෙන සින්දු කියමින් ඇටවලින් තැනූ නළා පිඹිමින් ඔවුන්ගේ සැන්දෑකාලයන් ගෙවන්නට ඇති. අලූතින් ම සොයා ගත් පැරණි ම සංගීත භාණ්ඩය නිසයි, මෙහෙම කියන්න හේතු වුණේ. මේ පැරණි ම සංගීත භාණ්ඩය සත්ව ඇට කැබැල්ලකින් තැනූ බටනළාවක්. මේ නිසා පර්යේෂකයන් මෙතෙක් සිතා සිටියාට වඩා මිනිසාගේ නිර්මාණශීලිත්වයේ ආරම්භය තවත් අතීතයට තල්ලූවී යනවා.

 
කුරුලූ අස්ථියකින් තනා ගත් වසර 40,000ක් පැරණි බටනළාවක්

Wednesday, May 30, 2012

අපූරු විස්මිත මල් පොකුරු ! ටිකක් ළංවෙලා බලන්න ! මේ තීන්ත බින්දුවේ චමත්කාරය...

ලස්සන මල් නේද? ටිකක් ළංවෙලා බලන්න! මේ සිත්කළු මල් පොකුරු නිකම්ම නිකම් මල් පොකුරු නෙමෙයි. ඇත්තම කියනවා නම් මේවා බිමට වැටෙන තීන්ත බින්දු!

කවදත් අන්තර්ජාලය පීරලා අමුතු ඒ වගේම අලූත් දේ සොයා ඒවා සිංහලෙන් ඔබට ඉදිරිපත් කරන අපි මේ කතාව ගත්තේ ‘ඩේලිමේල්’ අන්තර්ජාල පුවත්පතින්.

බැලූ බැල්මටම මේ අපූරු විස්මිත පින්තූර මල් පොකුරුවලින් ගත්තු ඒවා කියලමයි, හිතෙන්නෙ.

Tuesday, May 29, 2012

මුලින් පොළොව මත ඇවිද ගෙන ගිය සතා? ති‍්‍රමාන තාක්ෂණය යොදා කරන පර්යේෂණයක්!


මිහිමත ඇවිද ගිය මුල් ම සත්වයා දිය රැලි අතරින් අලංකාර ලෙස මතු වී ආ අයෙක් නෙවෙයි. දැනට හඳුනා ගෙන ඇති ආකාරය අනුව ඌ ඉක්තියෝස්ටෙගා (Ichthyostega) ලෙසින් නම් කර තියෙනවා. ඌ ගොඩබිම බඩගා ඇත්තේ ඉතා අමාරුවෙන්.

කලින් විද්‍යාඥයන් විශ්වාස කළේ ඌ ඇවිද යන්නට ඇත්තේ සැලමන්දරාවකු යන ආකාරයට කියායි. දැන් අපට පරිගණකය උපයෝගී කර ගෙන ඒ සතාගේ ති‍්‍රමාන රූපයක් නිර්මාණය කර ගැනීමට ඇති හැකියාව නිසා ඌ මුල්වරට ගොඩබිම ඇවිදින්නට ඇත්තේ කටුස්සකුට වඩා මඩකරියකු ආකාරයෙන් යැයි සිතා ගත හැකිව තියෙනවා.

මුලින් ම ගොඩබිම බඩගා ගිය සතා මඩකරියකුට සමානව ඇවිද්ද බව පැහැදිලියි.

Monday, May 28, 2012

මෙතෙක් නුදුටු අලූත් අද්භූත සත්ව විශේෂ 10ක්! වැහිදාට කිවිසුම් අරින වඳුරෙක්, දීප්තිමත් නිල් දිවිමකුළුවෙක්!


මෙතෙක් හඳුනා නොගත් විස්මිත සත්ව විශේෂ 10ක් අලූතින් හඳුනා ගෙන තියෙනවා. ඒ අතර වැහිදාට කිවිසුම් අරින පුදුම වඳුරෙකුත් ඉන්නවා. දීප්තිමත් නිල් පැහැයෙන් යුත් දිවිමකුළුවෙක්, සොසේජස් එකක් තරම් ලොකු හැකරැල්ලෙක් ඒ අතර ඉන්නවා.

මේ අමුතු අද්භූත සතුන් මීට කලින් විද්‍යාත්මකව හඳුනා ගෙන තිබුණේ නෑ. පසුගිය වසරේ තමයි මුල්වරට මේ සතුන් සොයා ගනු ලැබුවේ. මොවුන් හමු වී ඇත්තේ මිනිසුන් නො යන ලොව අති දුෂ්කර ප‍්‍රදේශවලදියි.

 
කිවිසුම් අරින වඳුරෙක්! වැහි දවස්වලට මේ සතුන් ඔවුන්ගේ හිස් දනිස් අතර හංගා ගන්නවා.

Sunday, May 27, 2012

'ශී‍්‍ර ලංකාව දූපතක් වුණාට පුංචි විශ්වයක්!' - ශී‍්‍ර ලංකාවේ සිට ලොව හෙල්ලූ විද්‍යාඥයා, ශී‍්‍රමත් ආතර් සී. ක්ලාක්

ලෝකයේ ජීවත්වීමට හොඳම රට ශී‍්‍ර ලංකාව කියල අපේ මේ පුංචි රට තෝරා ගෙන අවුරුදු 51ක් ම අපේ රටේ ජීවත්වෙමින් අපේ රටට කීර්තියක් ගෙන දුන් ලෝකයේ විසූ කීර්තිමත් ම විද්‍යාඥයා, විද්‍යා ප‍්‍රබන්ධකයා, ජනපි‍්‍රය විද්‍යා ලේඛකයා, විද්‍යා න්‍යායාචාර්යවරයා, විද්‍යා දේශකයා තමා ශී‍්‍රමත් ආතර් සී. ක්ලාක්. අපේ ම රටේ ඉපදිලා, අපේ ම රටේ, අපේ ම සල්ලිවලින් ඉගෙන ගෙන, ‘මේ රටේ ජීවත්වෙන්න බැහැ’යි කියලා රට ඇරලා යන උගත්තු ඉන්න මේ කාලේ එතුමා අපට දුන්නේ මහඟු ආදර්ශයක්.