Skip to main content

Posts

Showing posts from December, 2011

ඔබ සැමට සුභ නව වසරක් වේවා...! පසුගිය වසරේ ජනප්‍රියම මල් කැකුළු ලිපි 10 මෙන්න

ඔබ සැමට සුභ නව වසරක් වේවා..! 

මල් කැකුළු
වෙතින්...!

දවසක් අහිමි කර ගෙන එහි සතුට බුක්තිවිඳින රාජ්‍ය දෙකක් - පැය 24ක් අනාගතයට පැන්න පිම්මක්

අද දෙසැම්බර් 31 වැනිදා, සෙනසුරාදා. ඊයේ 2011 දෙසැම්බර් 30 වැනිදා, සිකුරාදා. ඊයේ සිකුරාදා දවස අත ඇරලා කෙළින් ම බ‍්‍රහස්පතින්දා දිනයෙන් සෙනසුරාදා දිනයට පා තැබූ රටවල් දෙකක් ගැන අපූරු කතාවක් කියන්නයි, මේ හදන්නෙ. ඒ තමයි, දකුණු පැසිෆික් සාගරයේ පිහිටි සැමෝහා සහ ටෙකැලෝ කියන කුඩා දූපත් රාජ්‍ය දෙක. (මේ නම්වල නිවැරදි උච්චාරණය කේම්බි‍්‍රජ් විශ්වකෝෂයේ දක්වා ඇත්තේ මෙහෙමයි)

සැමෝහා දූපතේ වැසියන් 2011 දෙසැම්බර් 29 වැනි බ‍්‍රහස්පතින්දා මධ්‍යම රාති‍්‍ර 12ට එරට අගනුවර වූ අපියා නගරයේ ප‍්‍රධාන ඔරලෝසු කනුව ළඟට එක් රොක්වුණේ මේ වෙනස් වීම උත්සවාකාරයෙන් සමරන්නයි. එහි ඔරලෝසුවේ කටු කරවා පැය 24ක් ඉදිරියට ගෙන යාමේ සතුටුදායක මොහොත ගැන සඳහන් කරමින් සැමෝහා අග‍්‍රාමාත්‍යවරයා වූ ටුයිලේපා සයිලේලේ මලේලේගොයි මහතා නවසීලන්ත ගුවන් විදුලියෙන් කතා කරමින් කීවේ ”මින් ඉදිරියට නවසිලන්තයෙන් හෝ ඔස්ටේ‍්‍රලියාවෙන් කිසියම් කටයුත්තකට සඳුදා කියා සිතා කතා කරන කෙනෙකුට අපට එදා ඉරිදා නිවාඩු දවසක් බව කියන්න වෙන්නේ නැහැ. අපේ ජනගහනයෙන් වැඩි කොටසක් ජීවත්වන ඒ දෙරටේත් අපේ රටේත් දින දැන් එක සමානයි” කියායි. මෙය වසර 119ක් තිස්සේ එරට ව්‍යාපාරික ප‍්‍රජාව…

අවුරුදු 2,000 ක් පැරැණි පරිගණකයක්, බැග්ඩෑඞ් බැටරිය සහ පුරාණ මිසර වැසියන්නේ විදුලි බල්බය : පුරාණ පිටසක්වළ ජීවීන්ගේ කතාව

මෙය පුරාණ පිටසක්වළ ජීවීන්ගේ ලිපි මාලාවට විශාල ප්‍රතිචාරයක් ලැබුණු නිසා තවත් විස්තරයක් ඉදිරිපත් කිරීමට කැමැත්තෙමු. පුරාණයේ පිටසක්වළ ජීවීන් පෘථිවියට ඇවිත් මානව ඉතිහාසයේ වෙනසක් ඇති කළ බව සැක කලහැකි සාක්ෂි , කෞතුක වස්තු, ලෙන් චිත‍්‍ර, කැටයම්, මූර්ති හා අබිරහස් සිතියමක් ගැන අප කලින් ඉදිරිපත් කලෙමු.  පිරමීඩ හදන්න අපට කියා දුන්නේ පිටසක්වලින් පැමිණි අමුත්තෝද? ලිපියට හා පිරමීඩ පරයන මහා අබිරහස: ‘පූමාපුංකු' ලිපියටත් අදහස් රාශියක් ලැබුණි.

අද තවත් අපූරු දෙයක් කියන්නයි සූදානම් වෙන්නේ. මේ පුරාණයේ භාවිතා කළ ගණනය කිරීමේ යන්ත‍්‍රයක් එහෙම නැතිනම් පරිගණකයක් ගැන විස්තර හා මිසර වැසියන් භාවිතා කළ විදුලි බුබුලක් හා ඒවාට විදුලි බලය ලබා දුන් බැටරියක් ගැන විස්තරයක් තමයි මේ.

වර්තමාන කැලැන්ඩරයට අලූත් කැලැන්ඩරයක් - අධික අවුරුද්දක් නෑ - අවුරුද්දකට දින 364යි - ගනින්න ලේසියි - ආර්ථිකයට පහසුයි

ඇමරිකාවේ බෝල්ටිමෝරයේ ජෝන් හොප්කින්ස් විශ්වවිද්‍යාලයේ ගණිතඥයන් හා ආර්ථික විශේෂඥයන් පිරිසක් එක්ව නව දින දර්ශනයක්, ඒ කියන්නෙ අලූත් කැලැන්ඩරයක් හදලා තියෙනවා, අධික අවුරුද්දක් නැතිව පාවිච්චි කළ හැකි. ඒ අනුව සෑම අවුරුද්දකම  උපන්දින, නිවාඩු දින, නත්තල් දිනය ආදී හැම දිනයක් ම එකම දිනයකටයි වැටෙන්නෙ. හැන්කේ-හෙන්රි ස්ථාවර කැලැන්ඩරය යනුවෙන් නම් කර ඇති මේ නව කැලැන්ඩරය හඳුන්වා දෙන පිරිසේ නායකත්වය ගෙන තියෙන්නේ ආචාර්ය හෙන්රි පාකර් සහ ආචාර්ය ස්ටීව් හැන්කේ යන විශේෂඥයන් දෙපොළයි. ඔවුන්ගේ මේ කැලැන්ඩරය දැන් ලොව පුරා බහුලව පාවිච්චි කරන ග්‍රෙගරියානු කැලැන්ඩරයට, ඒ කියන්නේ කි‍්‍රස්තු වර්ෂ කැලැන්ඩරයට වඩා වෙනස් එකක්.

කැලැන්ඩරයෙන් එල්ල වන අභියෝගය : කැලැන්ඩරයේ කතාව - 3

කෙසේ වෙතත්, නියම කැලැන්ඩරයක් තැනීම මිනිසාට යුග ගණනාවක් තිස්සේ මහත් හිරිහැරයක් ව පැවති බවට සැකයක් නැහැ. කාලය, දින, සති, මාස හා අවුරුදු ගණනින් බෙදා දැක්වීමේ දී ඒවා නිසි ලෙස ගැලපෙන්නේ නැති බවෙන් ම මෙය පැහැදිලි වෙනවා.

වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ මිනිසා වඩාත් නිවැරදි කැලැන්ඩරයක් හදන්න වෙහෙසුණා. එහෙත් තවමත් හරියටම හරියන කැලැන්ඩරයක් තනා ගන්නට මිනිසාට හැකි වී නැහැ. තවමත් තත්පර 26ක වෙනසක් අපේ කැලැන්ඩරයේ තියෙනවා.

අපේ සිංහල අවුරුද්දට පදනම් වූ ශක වර්ෂ ක‍්‍රමය හා වර්තමානයේ භාවිත වන කැලැන්ඩරය : කැලැන්ඩරේ කතන්දරේ 2

සිංහල අවුරුද්ද අයත් වන්නේත් හිරුගේ ගමන් මඟ ඇසුරෙන් සකස් කළ කැලැන්ඩරයකටයි. එය හැඳින්වෙන්නේ ශක වර්ෂ කියලයි. සාමන්‍යයෙන් අප සූර්ය වර්ෂ ක‍්‍රමයේ අවුරුද්ද ලෙස හඳුන්වන්නේ පෘථිවිය සූර්යයා වටා එක් වටයක් යාමට ගත වන කාලයයි. ඒත් සිංහල අවුරුදු දිනය ගණනය කරන ශක වර්ෂ ක‍්‍රමය අනුව ශක වර්ෂයකට අයත් වන්නේ සූර්යයා මේෂ රාශියේ සිට රාශි දොළහ හරහා මීන රාශිය තෙක් යන කාලයයි. අප සිංහල අවුරුද්ද උදාවීම ලෙස සමරන්නේ මේ වසරක ගමන් මග අවසානයේ සූර්යයා මීන රාශියෙන් යළිත් ගමන් ඇරැඹීමට මේෂ රාශියට යන සංක‍්‍රමණ අවස්ථාවයි. ඒ අනුව ශක වර්ෂය ඇරඹෙන්නේ අපේ‍්‍රල් මාසයේ 13 වැනිදාට ආසන්න දිනයකිනි. මේ ශක වර්ෂයේ ආරම්භකයා ලෙස සැලකෙන්නේ කි‍්‍රස්තු වර්ෂ 87 දී දඹදිව (ඉන්දියාවේ) රජකම් කළ ශාලිවාහන නම් ශක රජුයි. සිංහල අලූත් අවුරුදු නැකත් හදන්නේ මේ කැලැන්ඩරය යොදා ගෙනයි.

කැලැන්ඩරය උපන්නේ කොහොමද? : කැලැන්ඩරේ කතන්දරේ 1

තවත් අවුරුද්දක් ඉවරවෙලා නව අවුරුද්දක් උදා වෙනවා. හැමදාම කැලැන්ඩරය දැක්කත් කැලැන්ඩරයේ කතාව මතක් වෙන්නේ අවුරුද්දක්ට සැරයයි. මේ කැලැන්ඩරයේ කතාව කොතරම් පැරණි එකක් ද? සමහර විට ආදී මිනිසා දවල් ? වීම? එළි වීම ගැන මුලින් ම හිතන්න පටන් ගන්න ඇති. ඊළඟට ගහකොළ මුලින් මලින් ඉතිරී යන හැටි, ඉන්පසු පලතුරුවලින් බර වී යන හැටි, ඒ වගේ ම තවත් කලක් යද්දී ඒ ගස්වල කොළ හැළී දේශගුණය උණුසුම් වෙන හැටි, අත්දකින්නට ඇති. ඊළඟට ශීත කාලය එළඹි පසු ඉන් මිදෙන්නට ගල් ලෙන්වලට යන්න ඇති. තැනින් තැන යමින් දඩයමින් ජීවත් වූ මිනිසා එක තැන නැවතී වගාවට, ඒ කියන්නේ කෘෂිකර්මයට, හුරු වූ පසු කාලය ගැන වැඩිපුර උනන්දු වෙන්න ඇති. ඒ නිසා මිනිසා දින දර්ශනය, එනම් කැලැන්ඩරය, ගැන හිතන්න පටන් ගන්න ඇත්තේ කාලය ගැන උනන්දුවක් දක්වන්නට පටන්  ගත්දා සිට යැයි කිව හැකියි.

හැරී පොටර්ගේ අදිසි සළුව හැබෑවක් වේවිද? : දැන මුතු

හැරී පොටර් පොත් කියවනවා නම්, ඒවා පාදක කර ගෙන තැනුණු චිත‍්‍රපට නරඹලා තියෙනවා නම්, හැරී පොටර් නොපෙනී යන්න පාවිච්චි කරන ‘අදිසි සළුව’ ගැන දන්නවා ඇති. හැරී පොටර් කතා මාලාවට මෙන්ම සුප‍්‍රසිද්ධ ගි‍්‍රම් සොයුරන්ගේ සුරංගනා කතාවලත් නොපෙනී යා හැකි සළු ගැන කියැවෙනවා. ප‍්‍රබන්ධ සාහිත්‍යයේ ප‍්‍රසිද්ධ මේ අදිසි සළු යථාර්ථයක් කර ගන්න යුරෝපයේ විද්‍යාඥයන් පිරිසක් සමත් වුණා.

අවුරුදු 9500ක් පැරණි වළල්ලකින් හෙළිවූ විස්මිත තාක්ෂණික හපන්කමක් - එතරම් හොඳින් හදන්න අදටත් බැරිලූ

මේ ඉපැරණි වළල්ලේ කැටයම් කෙතරම් සංකීර්ණ ඒවා ද යත් අද ලොව සිටිනා දක්ෂතම නිර්මාණ ශිල්පීන්ට වුවද මෙය අබිබවා යා නොහැකි යැයි පෙනී ගොස් තියෙනවා. මේ බව හෙළි වී ඇත්තේ පරිගණක තාක්ෂණයේ අලූත් ම හැකියාවන් යොදා ගෙන කළ විශ්ලේෂණයන් අනුවයි.

තුර්කියේ ඉස්තාන්බුල් නගරයේ පිහිටි ප‍්‍රංශ තාක්ෂණි ආයතනයක් වන ‘ඉන්ස්ටිට්‍යුට් ෆ‍්‍රැන්සියා ඩි’එටුඬේ ඇනටෝලියනේ’ සහ ලැබ‍්‍රටොර් ඩි ටි‍්‍රබොලොජි එට් ඩි ඩයනමික්ස් ඩි සිස්ටම්ස් ආයතනයත් එක්ව මෙම වළල්ලේ මතුපිට හා යට ස්තරවල ඇති තත්වය මයික්‍රො-කේතරේඛීය ලක්ෂණ හඳුනා ගැනීමේ ක‍්‍රමවේදය යොදා ගෙනයි, මෙම අධ්‍යයනය කරල තියෙන්නෙ.

බුදුරදුන් සූත‍්‍ර දේශනාවකින් සිංහනාද කළ හැටි : බුදුන් දුන් ඔවදන්

බුදුන්වහන්සේ වැඩ සිටි කාලයේ දඹදිව තවත් බොහෝ ශාස්තෲන් වහන්සේලා විසූහ. ඔවුහූ විවිධ දර්ශන දේශනා කළහ. තමන්ට ගරු බුහුමන් හා සත්කාර පතා පුද්ගලාභිවාදනයෙහි හා ආත්ම වර්ණනයෙහි යෙදුනහ. එහෙත් බුදුහු එසේ නො වූහ. ගරු බුහුමන් පතා තම බුද්ධි මහිමය හෙළි නොකළහ. ධර්ම ප‍්‍රචාරය උදෙසා වුවද ඍද්ධි ප‍්‍රාතිහාර්යය පෑම පවා තහනම් කළහ. එහෙත් උන්වහන්සේ සිය බුද්ධි මහිමය හා බුද්ධත්වයට පත් වීමට තමන් කළ කැපවීම කෙබඳු දැයි කියා පෑ අවස්ථාවක් තිබේ. උන්වහන්සේ එසේ කළේ තම උතුම් බව ප‍්‍රකාශ කිරීමට පුරසාරමක් ලෙස නොව තම අනුගාමිකයන්ට ඇත්ත ඇති සැටියේ කියා ඔවුන්ට යථාවබෝධය ලබා දෙනු පිණිසය.

කෝකිලයන් පස් දෙනකු සමග ගිය විස්මිත ගමනක් - පක්ෂි විද්‍යාවේ නව ගවේෂණයක්

ශීත කාලය ඇරඹෙද්දී බි‍්‍රතාන්‍යයේ සිට දකුණදිග බලා විවිධ මාර්ග ඔස්සේ ගිය කොවුලන් පස් දෙනකු අපි‍්‍රකාවේ රටක එකම ප‍්‍රදේශයක දී යළි එක්ව සිටිනු දැක, කුරුලූ විද්‍යාඥයන් පිරිසක් පසුගිය දා මවිතයට පත් වුණා. කෝකිලයන් මිහිරි නාද පතුරවන්නට පමණක් නොව පර්යටනයේ Migration යෙදෙන්නට ද එකසේ දක්ෂ බව මේ ගවේෂණයෙන් හෙළිදරවු වුණා.

පිරමීඩ පරයන මහා අබිරහස: ‘පූමාපුංකු’ Pumapunku : පුරාණ පිටසක්වළ ජීවීන්ගේ කතාව

මෙය පුරාණ පිටසක්වළ ජීවීන්ගේ කතා  මාලාවේ තවත් කොටසක් වේ. පුරාණයේ පිටසක්වළ ජීවීන් පෘථිවියට ඇවිත් මානව ඉතිහාසයේ වෙනසක් ඇති කළ බව සැක කලහැකි සාක්ෂි , කෞතුක වස්තු, ලෙන් චිත‍්‍ර, කැටයම්, මූර්ති හා අබිරහස් සිතියමක් ගැන අප කලින් ඉදිරිපත් කලෙමු.  අප නැවතත් කියනුයේ, අප මෙම ඉදිරිපත් කරන තොරතුරු ලොක ඉතිහාසයේ අබිරහස් ලෙස පවතින එවාය. මෙමගින් පිටසක්වළ ජීවීන් සිටිනවා කියා කිසිසේත් නිගමනය නොකරමු. ළමා හා වැඩිහිටි මනසට විශ්මිත තොරතුරු පිලිබදව විවෘත මනසකින් බැලීමට පෙලබවීම අපගේ අරමුණ වේ.

අලිඇතුන්ගේ පාදය ගැන කළ අලූත් සොයා ගැනීමක් : දැන මුතු

මේ දවස්වල පෙරහර වැහි වැහලා. අලි රටපුරා ගෙන යනවා පෙරහරවල අලංකාරයට එක්ක කර ගන්න. අලි බලන එක බලි බලනව වගේ බලල ඇති වෙන එකක් නෙවෙයි කියල කතාවකුත් තියෙනවා. ඒත් ඔබ කොයිම වෙලාවකවත් අලියකුගේ පාද දෙස  ඕනෑමින් බලා ඉඳලා තියෙනවද? එහෙම බලා සිටියා නම් ඔබ දකින්න ම  ඕනෑ දෙයක් තමයි, අලියාගේ පාද හතරම එකම අතකට, ඒ කියන්නෙ ඇතුළු පැත්තට, නමන්නට පුළුවන් බව. ක්ෂීරපායී සතුන් අතරින් මිනිසා ඇතුළු හැම සතකුගෙම අත් උඩ අතටත් පාද පසුපසට නමන්න පුළුවන්, ඒ කියන්නෙ ප‍්‍රති විරුද්ධ පැතිවලට විතරයි නැමෙන්නෙ. මේ විදියට පසුපස නැවිය හැකි වෙන්න හන්දි පිහිටලා තියෙන්නේ මුළු ලෝකෙන්ම අලි ඇතුන්ට විතරයි. අද අපි කියන්න යන්නේ අලිඇතුන්ගේ පාදය ගැන කළ අලූත් සොයා ගැනීමක් ගැනයි. 

පාස්කු දූවේ මෝයි පිළිම අබිරහස : නොවිසඳුණු අබිරහස්

1722 වසරේ පාස්කු ඉරිදා දිනයක ලන්දේසි දේශගවේෂක යාකොබ් රොගෙවීන් Jacob Roggeveen  සහ ඔහුගේ දේශගවේෂණ කණ්ඩායම ගිනිකොනදිග පැසිෆික් සාගරයේ පිහිටා ඇති පුංචි දූපතකට ගොඩබැස්සා. වෙරළාසන්නයේ පුංචි පුංචි වේදිකා මත ඉදිකර තිබූ සුවිසල් පිළිම දැකීමෙන් රොගෙවීන් සහ ඔහුගේ පිරිස පුදුමයට පත් වුණා. ඔවුන් පුදුම වුණේ මේ පිළිමවල අපූර්වත්වය නිසාම නොවෙයි. ගස්කොළන්වලින් තොර මේ කුඩා දූපතේ මෙවැනි යෝධ ගල් පිළිම ඉදිකළේ කොහොමදැයි සිතීමෙනුයි. මේ දූපතට මුලින්ම පය තැබූ යුරෝපීය ජාතිකයා රොගෙවීන්ය. දූපත ‘අයිලා ඞී පැස්කුවා’ (ඊස්ටර් අයිලන්ඞ්) හෙවත් ‘පාස්කු දූපත’ යනුවෙන් නම් කළේ ඔහුයි. මේ පාස්කු දූපත අබිරහස්වලින් පිරුණු තැනක්. ‘මෝයි’ Moai යනුවෙන් හැඳින්වෙන මෙම පිළිම නිසා පාස්කු දූපත අද ලොව පුරා ප‍්‍රසිද්ධයි. මෙය යුනෙස්කෝ ආයතනය විසින් ලෝක උරුමයක් World Heritage ලෙසත් නම් කර තිබෙනවා.

පිටසක්වළ ජීවීන් හා පියාඹන පීරිසි (විශ්වයෙන් ආ අබිරහස් සංඥාව දෙවැනි කොටස) : ලෝකයේ නොවිසඳුණු අබිරහස්

පිටසක්වළ ජීවය පවතිනවාදැයි සොයා බැලීම් සිදු කෙරෙන්නේ සෙටී SETI මෙහෙයුම මගින් බව අපි කීවා මතක ඇති. සෙටී යනුවෙන් හැඳින්වෙන්නේ Search for Extraterrestrial Intelligence හෙවත් පිටසක්වළ බුද්ධිමත් ජීවීන් සිටීදැයි සිදු කරන මෙහෙයුමකි. සෙටී මෙහෙයුම දියත් කළේ ‘ග‍්‍රහලෝක එකමුතුව’ Planetary Society නම් සංවිධානයයි. ‘සෙටී’ මෙහෙයුම කි‍්‍රයාවට නැංවෙන්නේ ලොව පුරා නොයෙක් ස්ථානවල ස්ථාපිත කර ඇති රේඩියෝ දුරේක්ෂ නැතහොත් ගුවන් විදුලි දුරේක්ෂ යොදා ගනිමිනි. මෙම දුරේක්ෂ ආධාරයෙන් නිරතුරුව ම ඈත විශ්වයට තරංග හෝ සංඥා හෝ නිකුත් කර යැවෙනවා. විශ්වයේ බුද්ධිමත් ජීවීන් ඇත්නම් මෙම සංඥා හඳුනා ගෙන, තේරුම් ගෙන ඔවුන් ප‍්‍රතිසංඥාවක් එවුවොත් එයට සවන් දීමට හා ග‍්‍රහණය කිරීමට සූදානමින් සිටීම සෙටී මෙහෙයුමේ ප‍්‍රධාන අරමුණයි.

විශ්වයෙන් ආ අබිරහස් සංඥා : ලෝකයේ නොවිසඳුණු අබිරහස්

අපේ මේ විශ්වය කොතරම් විශාලද? මේ විශ්වයේ සිටිනා බුද්ධිමත් ජීවීන් වන්නේ මනුෂ්‍යයන් පමණක්ද? එහෙම නැත්නම් අපි විශ්වයේ පෘථිවිය නමින් හැඳින්වෙන මේ ග‍්‍රහලොවේ ජීවත් වන බුද්ධිමත් ජීවීන් කොට්ඨාශයක් පමණද? පිටසක්වළ ජීවීන් හා පියාඹන පීරිසි ගැන අපට විටින් විට අසන්න ලැබෙනවා. පිටසක්වළ යානා, පිටසක්වළ ජීවීන්ගේ ඡායාරූප විදෙස් පුවත් සේවා හරහා දකින්න ලැබෙනවා. ශී‍්‍ර ලංකාවට ද පිටසක්වළ ජීවීන් පැමිණි බවට නොයෙක් නොයෙක් අවස්ථාවලදී අපට අසන්නට ලැබුණා. පිටසක්වළ ජීවීන් හා පියාඹන පීරිසි ගැන ඇති උනන්දුව නිසාම චිත‍්‍රපට හා ටෙලි නාට්‍ය පවා නිර්මාණය වෙනවා. පොත්පත් සඟරා ආදිය පළ වෙනවා. පිටසක්වළ ජීවීන් විසින් මිනිසුන් පැහැර ගෙන ගිය අවස්ථා සහ මිනිසුන් යොදා සිදු කළ විවිධ පර්යේෂණ ගැන අසන්න ලැබෙනවා.

කවුද මේ නත්තල් සීයා? : දැන මුතු

නත්තල් සීයා යනු නත්තලේ අසිරියයි. නත්තලේ සංකේතයයි. අපේ රටේ බොහෝ විට දකින්න ලැබෙන්නේ සීයා කෙනකු නොව සීයා කෙනකුගේ වෙස් මුහුණක් පැලඳ නගරබද සුපිරි වෙළඳ සලක් ඉදිරිපිටට වී බැලූම් බෝල අතින් එල්ලා ගෙන පොඩිත්තන්ට අත වනමින් ගැහැනු ළමයින්ට උසුළු විසුළු කරමින් ඉන්නා තැනැත්තෙකි. සැන්ට ක්ලෝස් හෙවත් නත්තල් සීයා, ශාන්ත නිකලස්, ෆාදර් ක‍්‍රිස්මස් (නත්තල් පප්පා), කි‍්‍රස් කි‍්‍රන්ගල් කියා හෝ නිකම් ම ‘සැන්ටා’ කියා හෝ හැඳින්වෙයි. බොහෝ බටහිර රටවල මේ චරිතය හඳුන්වන්නේ දෙසැම්බර් 24 වැනිදා, එනම් නත්තලට පෙරදා හැන්දෑවේ හෝ සාන්ත නිකලස් පියතුමාගේ මංගල්‍යය යෙදෙන දෙසැම්බර් 6 වැනිදා තෑගි බෝග ගෙනෙන සුවිශේෂ පුද්ගලයකු ලෙසය.

පෘථිවියේ අවසානය සිදු වන හැටි විද්‍යාඥයෝ දකිති, තවත් වසර බිලියන පහකට පසු සිදුවන්නක් : අලුත් සොයා ගැනීම්

ලෝකාවසානය ගැන නොයෙක් කතා පසුගිය කාලය තිස්සේ අපි ඇහුවා. ඔබත් අහන්න ඇති. පැරණි පොතපත අවුස්සමින් ලියූ පොතපතින්, අනාවැකි කියන්නන්ගේ ප‍්‍රවාදවලින්, ආගමික හෙළදරව්වලින්, පැරණි අභිලේඛන ඇසුරෙන් තමයි, මේ කතා අපට අහන්නට ලැබුණේ. ඉපැරණි මායා කැලැන්ඩරය 2012 වසරෙන් පසු ඉදිරියට ගණනය කරල නැති නිසා එළඹෙන වසරේ ලෝකාවසානය සිදු වන්නේ යැයි කියන අයත් ඉන්නවා. ඒත් දැන් නාසා ආයතනයේ අලූත් ම දත්ත පදනම් කර ගෙන තවත් වසර බිලියන ගණනකින් සිදු වන පෘථිවියෙහි අවසානය කෙබඳු වේදැයි අනුමාන කළ හැකි අත්දැකීමක් ලැබ ගන්නට දැන් තාරකා විද්‍යාඥයන්ට හැකිවී තිබේ. ඒ ප‍්‍රසාරණය වෙමින් මිය යන තරුවක ගිනි දැල්ලට හසුවෙමින් ඇති තවමත් අවසාන වශයෙන් ගිල නොගත් ග‍්‍රහයන් දෙදෙනකු දැක ගැනීමට ලැබීමයි.

හිමාලයේ ‘ඩ්‍රෝපා’ පාෂාණ අබිරහස : නොවිසඳුණු අබිරහස්

1938 වසරේ චීන පුරාවිද්‍යා මහාචාර්ය චී පූ තෙයි සිසුන් පිරිසක් සමඟ විශේෂ ගවේෂණ චාරිකාවක යෙදුණා. මොවුන් ගවේෂණය කළේ හිමාලය කඳුකරයයි. ගවේෂණය ආරම්භ කරද්දී කිසිවෙක් දැන සිටියේ නැහැ ඔවුන්ට අපූරු සොයා ගැනීමක් කරන්න හැකියාව ලැබේවි කියලා. ඒ සොයා ගැනීම දැන් විද්‍යාවට අභියෝගයක් වෙලා. එය පියාඹන පීරිසි සහ පිටසක්වළ ජීවීන් ගැන පාදක කරගත් තර්ක විතර්ක අතරේ වඩාත් කතාබහට ලක්වූ මාතෘකාවක් බවට පත් වුණා. එය තවමත් නොවිසඳුණු අබිරහසක්. එය හැඳින්වෙන්නේ ‘අබිරහස් ඩ්‍රෝපා පාෂාණ’ Mysterious Dropa Stones කියලයි.

පැණි වරකා කා අන්දරේට වැදුණු හෙණේ - තවත් අන්දරේගේ කතාවක්

දවසක් උදේ පාන්දරින් ම අන්දරේ රජ්ජුරුවන්ගෙ මඟුල් උයන මැදින් යනවා. එක්වරම හැමූ සිසිල් සුළඟත් එක්ක අන්දරේගෙ නැහයට සුවඳක් දැනුණා. ඒ සුවඳ දැනුන විතරයි, කටට කෙළ ඉනුවා; රස නහර පිනා ගියා. අන්දරේ වටපිට බැලූවා.

‘පැණි වරකා සුවඳක් !’ අන්දරේ තමාට ම කියා ගත්තා. ‘කොහෙන්ද මේ සුවඳ එන්නෙ?’ කියල වටපිට විපරම් කරල බැලූවා. උයනෙ පැණි වරකා ගස් ගණනාවක් ම තියෙනවා. ඒත් ඒ එකකවත් ගෙඩියක් තිබුණෙ නැහැ, පැණි වරකා අවාරෙ හින්ද.

ඈත අතීතයේ පිටසක්වළ ජීවීන් මෙලොවට ආවාද? : පුරාණ පිටසක්වළ ජීවීන්ගේ කතාව

මෙය පුරාණ පිටසක්වළ ජීවීන්ගේ කතා  මාලාවේ දෙවන කොටස වේ. පිරමීඩ හදන්න අපට කියා දුන්නේ පිටසක්වලින් පැමිණි අමුත්තෝද? ලිපියට විවිධ අදහස් රාශියක් ලැබුණි. අප මෙම ඉදිරිපත් කරන තොරතුරු ලොක ඉතිහාසයේ අබිරහස් ලෙස පවතින එවාය. මෙමගින් පිටසක්වළ ජීවීන් සිටිනවා කියා කිසිසේත් නිගමනය නොකරමු. ළමා හා වැඩිහිටි මනසට විශ්මිත තොරතුරු පිලිබදව විවෘත මනසකින් බැලීමට පෙලබවීම අපගේ අරමුණ වේ.

ඈත අතීතයේ පිටසක්වළ ජීවීන් මෙලොවට ආවා කියන අදහස ඒත්තු ගන්වන්න සාධක දෙකක් යොදා ගන්නවා. එකක් තමයි, කියවා බැලිය හැකි සාක්ෂි. පුරාණ පතපොතේ, සෙල් ලිපි ආදියේ ඇති දේවල්, අනෙක තමයි, දකින්න පුළුවන් සාක්ෂි. ඒ කියන්නේ ලෙන් චිත‍්‍ර හා ගල් කැටයම් හා මූර්ති ආදී දේවල්. මේවා ලෝකය පුරා සෑම රටකින් ම පාහේ හමුවෙලා තිබෙනවා. වචන දහසකින් කියන්න පුළුවන් දෙයක් චිත‍්‍රයකින් පෙන්වන්න පුළුවන් කියන කියමන සනාථ වෙන්නේ මේ දේවල් දැකීමෙනුයි.



මිහිමත ඇති මහා අබිරහසක් වූ ඔරෙගන් සළාව Oregon Vortex : නොවිසඳුණු අබිරහස්

මේ ස්ථානයට ගිය සැණෙන් ඔබට එහි කිසියම් අමුත්තක් දැනේවි. ස්වාභව ධර්මයෙහි යම් විකෘතියක් ඇති බව දැනේවි. ඔබ ගියේ අසකු පිටින් නම් නිසැකව ම අශ්වයා ඉදිරියට නොගොස් නතර වේවි. ඔබ බලෙන් ඌ ගෙන යන්න හැදුවොත් එය මග හැර යන්න ඌ වලිකාවි. හදිසියේ ම ඊට ඉහළින් පියාඹා යන්න ආ කුරුල්ලන් එකවර ම හැරී වෙන අතකට යනවා පෙනේවි. ගස් පවා ඔබට පෙන්වා දේවි ගැළවී යන්න බැරි බලපෑමකට ඔවුන් නතු වී ඇති බව. එතැන කවාකාර ප‍්‍රදේශයක් පුරා ගුරුත්වාකර්ෂණයේ විකෘති වීමක් ඇති බව ඔබට පෙනී යාවි. ගස්වල අතු පහතට එල්ලා හැළෙනවා. ගස් චුම්බක උතුර දෙසට ඇල වී තියෙනවා. ඒ අවට ඇති ගස් කෙළින් ම උඩු අතට විහිදිලා.


මෙතැන ලෝක ප‍්‍රකටව ඇත්තේ ‘ඔරෙගන් සළාව’ Oregon Vortex කියායි. (‘සළාව’ කියන්නේ සුළියක් වැන්නකටයි) එය පිහිටා ඇත්තේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ඔරෙගන් ප‍්‍රාන්තයේ ග‍්‍රන්ට්ස් පාස්හී සිට සැතැපුම් 30ක් පමණ ඈතින් (සාර්ඩින් ක්‍රීක්). මේක ඇමරිකාවේ ඇති හරිම ප‍්‍රසිද්ධ තැනක්. ඒත් මෙතැන මෙහෙම වෙන්නේ ඇයි ද යන්න තවමත් නොවිසඳුණු අබිරහසක්.

මොනවද මේ දියමන්ති? : දැන මුතු

දියමන්ති යනු ඛනිජයකි. මෙය අයත් වෙන්නේ කාබන් මූල ද්‍රව්‍ය කාණ්ඩයටයි. දියමන්ති අපට හුඟක් සමීප නැති වුනත් අප අතර බහුල ව භාවිත වන දියමන්තියේ නෑයන් ලෙස සැලකිය හැකි කාබන් විශේෂ තිබේ. අඟුරු ඉන් ප‍්‍රධානය. අපට වඩාත් සමීප අනෙක් විශේෂය මිනිරන්ය. අප ලිවීමට භාවිත කරන පන්සලෙහි කූර සාදා ඇත්තේ මිනිරන්වලිනි. අඟුරු, මිනිරන්, දියමන්ති ආදී මේ සියල්ල හැඳින්වෙන්නේ පිරිසිදු කාබන් විශේෂ ලෙසයි. මේවා එකිනෙකින් වෙනස් වන්නේ මේවායේ කාබන් අණු පිහිටා ඇති ආකාරයන් අනුවය.



පිරමීඩ හදන්න අපට කියා දුන්නේ පිටසක්වලින් පැමිණි අමුත්තෝද? : පුරාණ පිටසක්වළ ජීවීන්ගේ කතාව

අප දන්නා විධියට නම් ඉපැරණි මිසර ජාතිකයන් පිරමීඩ නිර්මාණය කළේ දෙවියන් උදෙසායි. මිසර වැසියන් දෙවියන් කියලා හැඳින්වූයේ අහසින් පොළොවට සම්ප‍්‍රාප්ත වූ පිරිසක්. ටොන් ගණනක් බර මිලියන 250 කට වඩා යෝධ හුණුගල් කුට්ටිවලින් පිරමීඩ නිර්මාණය කරන්න නම් මිසර වැසියන්ට දියුණු තාක්ෂණයක් තිබෙන්න  ඕනෑ. එවැනි දියුණු තාක්ෂණයක් ඔවුන්ට ලැබුණේ කොහොමද? ඒ වගේමයි ප‍්‍රාග් ඓතිහාසික මිනිසා කොහොමද යෝධ ස්ටෝන්හෙන්ජ් ගල් ස්මාරක නිර්මාණය කළේ? කුස්කෝව්හි පැරණි නිර්මාණකරුවන්, පුංචි හෝ හිඩැසක් නොමැතිව එකිනෙකට ඉතා ළඟින් ගල් කුට්ටි සවි කරන්න සමත් වුනේ කොහොමද ? පුරාණ ලෝකයේ අබිරහස් හුඟක් තියෙනවා. ඒවා තේරුම් බේරුම් ගන්න, ඒවා විසඳා ගැනීම පහසු නැහැ. පැරැන්නෝ ස්මාරක හදන්න ගත් ටොන් ගණනක් බර ගල් කුට්ටි ප‍්‍රමාණයෙන් දුම්රිය පෙට්ටියක් තරම්. පේරු රටේ, මෙක්සිකෝවේ හා ඊජිප්තුවේ අපට දකින්න ලැබෙන්නේ මෙවැනි ගල් කුට්ටි තමයි. කොහොමද අපේ පැරැන්නෝ මෙවැනි යෝධ ගල් කුට්ටි ඇදගෙන ගිහිල්ලා ගොඩ ගහලා පිරමීඩ වැනි යෝධ ගොඩනැගිලි නිර්මාණය කළේ? ඇයි ඔවුන් මෙවැනි නිර්මාණ කළේ?

ලෝකයේ විශාලතම තල්මස් රංචුව ශී‍්‍ර ලංකාවේ? : දැනමුතු

ඉන්දියන් සාගරයේ ශී‍්‍ර ලංකාව ආශි‍්‍රත මුහුදේ තල්මසුන් හා ඩොල්පින් රංචු ගැවසෙන බව ලෝපතල කරුණක්. ඒත් ලොව විශාලතම තල්මස් ගහණය ජීවත්වන්නේ ශී‍්‍ර ලංකාව ආශි‍්‍රතව බව හෙළිවුණේ මේ මෑතකදියි. ඒ තල්මසුන්ගේ ‘කල්කිරියාව’ හොයන්නට ශී‍්‍ර ලංකා නිල් තල්මස් ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කළාට පසුවයි. මේ ව්‍යාපෘතිය යටතේ කළ සමීක්ෂණ අනුව මේ තොරතුරු හෙළිකළේ සාගරජීව විද්‍යාඥවරියක් වන ආශා ඩි වොස් (Asha de Vos) ශී‍්‍ර ලාංකික කාන්තාවක් වන ඇය දැනට බටහිර ඔස්ටේ‍්‍රලියානු විශ්ව විද්‍යාලයේ සාගර විද්‍යායතනයේ ආචාර්ය උපාධියක් සඳහා අධ්‍යයන කටයුතුවල යෙදෙනවා. ඇය කලින් සැන්ට් ඇන්ඞ්රූස් හා ඔක්ස්ෆර්ඞ් යන විශ්ව විද්‍යාලවල උපාධිධාරණියක්. නිල් තල්මස් ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ කරන්නට පෙර ඇය ලොව පුරා සාගරජීවි පර්යේෂණ ගණනාවකට සහය වී තියෙනවා. තල්මසුන්ගේ හැසිරීම් රටා පමණක් නොව ඔවුන් නිකුත් කරන ශබ්ද පිළිබඳවත් ඇය පර්යේෂණ කර තියෙනවා.

මරු පෙනි පෙනී අන්දරේ කියූ කවිය : අන්දරේගේ තවත් කතාවක්

අන්දරේ දවසක් රජ්ජුරුවොත් එක්ක මහවැලි ගෙඟ් යාත‍්‍රා කරමින් හිටියා. රජුගේ ආරක්ෂාවට ඒ යාත‍්‍රාවේ රාජපුරුෂයොත් ගියා. අවට සිරි නරඹමින් ගිය රජතුමාට එක්වර ම අමුතු අදහසක් පහළ වුණා. රජ්ජුරුවො අන්දරේ දිහාට හැරිල මෙහෙම ඇහුවා:

”හැබෑට ම අන්දරේ නුඹට  ඕනැම තැනකදි හිටිවන කවි කියන්න පුළුවන්ද?”

”කවි කියන්න දක්ෂ මිනිහකුට තැන ප‍්‍රශ්නයක් නෑ.  ඕනෑම තැනක කවි කියන්න පුළුවන්. මරු කටේ ඉඳන් වුණත් හිටිවන කවි කියතෑකි” අන්දරේ ආඩම්බර හිනාවක් දාලා කිව්වා.

”හොඳයි, අපි බලමු අන්දරේගෙ හපන්කම්” කී රජතුමා රජපුරුෂයන් දෙසට හැරුණා. හැරිලා මෙහෙම කිව්වා:

”රාජපුරුෂයිනි, මේ අන්දරේව දෙපා බඳලා ගඟට දාපල්ලා”

තම මරණය සිහිනෙන් දුටු අගමැතිවරයා : දැන මුතු

ඔබ සිහින ගැන දන්නේ මොනවාද? සිහින තුළින් අනාගතය දැකිය හැකිද? සිහිනෙන් දකින දෑ පසුව සැබෑ වූ අවස්ථා ඔබ අත්විඳ තියෙනවාද? රාති‍්‍රයේ දකින සිහින බොහොමයක් පසුවදා වන විට අපට අමතක වී යයි. එහෙත් ඉඳහිට දකින සිහිනයක් සැබෑ වෙයි. මේ මීට හරියට ම අවුරුදු දෙසීයකට පෙර සිදු වූ එවැනි අවස්ථාවක්.

1812 වසරේ එක් උදෑසනක එංගලන්තයේ අගමැති ස්පෙන්සර් පර්සිවල් කලින් දා රෑ තමන් දුටු භයානක සිහිනයක් සිය පවුලේ අයට කීවේය. ඒ සිහිනයට අනුව ඔහු පාර්ලිමේන්තුවේ ආලින්දය හරහා යමින් සිටියේය. හදිසියේ ම දිලිසෙන පිත්තල බොත්තම් ඇල්ලූ තද කොළ පැහැති කබායක් හැඳ සිටි මිනිසෙක් ඔහු ඉදිරියේ මතු විය. ඒ මිනිසා පිස්තෝලයක් ඇද එක්වරම තමාට වෙඩි තැබුවේය. තමා අවට සියල්ල අඳුරු වී යනු ඔහුට පෙනුනේය. එයින් අදහස් කෙරුණේ තමන් මරණයට පත් වුණු බව යයි ඔහු තේරුම් ගත්තේය.

දඩයමේ යද්දී අහම්බෙන් හමු වූ ඉපැරණි බොදු සිතුවම් : ලෝක උරුම

ඉන්දියාවේ ඖරංගබාද් සිට කි.මී. 104ක් දුරින් පිහිටි පුරාවිද්‍යාත්මක හා ඓතිහාසික වශයෙන් වැදගත්කමක් උසුලන, යුනෙස්කෝව විසින් ලෝක උරුමයක් (World Heritage Site) ලෙස පිළිගෙන ඇති ස්ථානයකි. අජන්තා ලෝක ප‍්‍රකට වී ඇත්තේ එහි පිහිටි ඉපැරණි ලෙන් විහාර හා බිතුසිතුවම් නිර්මාණ නිසාය.


පැරණිම බටහිර ළමා ගීය කුමක් ද? : ළමා ගී

බටහිර ළමා පද්‍ය සාහිත්‍යය ඇරඹුණේ 17 වැනි සියවසේ දී නැලවිලි ගී සමග යැයි දක්වේ. ළමයින් නැලවීමට යොදා ගන්නා ‘ලා ලා’ යන්න හා ‘බයි බයි’ යන්න එක්වීමෙන් දරු නැලවිලි ගීය හැඳින්වෙන  ‘ලලබි’ (lullaby) යන ඉංගිරිසි වදන හැදෙන්නට ඇතැයි සිතිය හැකිය. හීබ්රූ බසින් ‘ලිලිත් බායි’ (යකා යන්න ගියා) යන්නෙන් බිඳී එන්නට ඇතැයි යනු තවත් මතයකි. ලිලිත් යනුවෙන් හීබ්රූ බසින් හැඳින්වෙන්නේ ළමයින් ගෙන යන්නට එන යක්ෂයාය. මේ අදහස ලියූ ඵලක ළමයා නිදා ගන්නා කාමරයේ සිව් කොනේ එල්ලා තැබීම එකල යුදෙව් ජාතිකයන්ගේ සිරිත විය.

අහසින් බැලූ විට පමණක් පෙනෙන දෙවියන් වෙනුවෙන් ඇදපු නස්කා චිත‍්‍ර The Nazca Lines: ලෝකයේ නොවිසඳුණු අභිරහස්

අද අප සූදානම් වෙන්නේ අපේ මේ මිහිමව විසින් සඟවා ගෙන ඇති තවත් අභිරහසක් ගැන හෙළි දරව් කරන්නටයි. ඒ තමා දකුණු ඇමෙරිකා මහාද්වීපයේ දී අපට හමුවන නස්කා රේඛා (The Nazca Lines).

මොනවද මේ නස්කා චිත‍්‍ර ?
පේරු දේශයේ අන්දීස් කඳුකරය අසළ කාන්තාර නිම්නයේ පොළොව හාරා සැතපුම් ගණන් දිගට විහිදෙන විශාල රේඛා වගයක් ඇත. මේ රේඛා නිර්මාණය කර ඇත්තේ නස්කා Nazca  නමින් හැඳින්වෙන ඈත අතීතයේ විසූ ගෝත‍්‍රිකයන් පිරිසක් බව විශ්වාස කෙරේ. පොළෝ මට්ටමේ සිට බැලූ විට මේවා නිකම්ම නිකම් අගල් කීපයක් පමණයි. ඒත් අහසේ සිට බලද්දී පෙනෙන දේ විස්මය ජනකයි. රේඛාවලින් නිරූපණය වෙන්නේ අති දැවැන්ත අපූරු චිත‍්‍රයි. මෙම චිත‍්‍ර අතරේ සත්ත්ව රූප හා නොයෙක් විධියේ අමුතු සංකේත හා රටාවන් තිබේ. අහසින් යාමට සිහිනයකින්වත් නොසිතූ දුරාතීතයේ මේ පළාතේ ජීවත් වූ මේ නස්කාවරුන් නමින් හැඳින්වෙන ගෝත‍්‍රික ජනයා අහසේ සිට පමණක් පැහැදිලිව දැකිය හැකි එසේත් නැතිනම් අහසට පමණක් හොඳින් පෙනෙන දැවැන්ත සිතුවම් ඇන්දේ කුමක් නිසා? ඔවුන් ඒවා ඇන්දේ කාට පෙනෙන්නද ? දෙවියන්ට පෙනෙන්නද ? කවුරුන්ද මේ දෙවියන් ? නස්කාවරුන් දෙවියන් ලෙස සැලකුවේ පිටසක්වළින් පැමිණි අමුත්තන් පිරිසකටද ?

අන්තිම දා : සූෆි කතාවක්

එක් මිනිසෙක් මිනිස් වර්ගයාගේ අවසානය සිදු වන දිනය පිළිබඳ ව දැන ගත්තේය. ඒ දිනය ළංවෙත් ම ඊට මුහුණ දිය යුතු හොඳම විධිය ගැන ඔහු කල්පනා කළේය.

ඔහු තමන්ගේ බහට අවනත වන හැම කෙනකු ම එක තැනකට රැස් කර ගත්තේය. එදා අන්තිම දා ඔහු ඒ හැම දෙනා ම කැටුව එක්තරා කන්දක් මුදුනට නැග්ගේය. ඔවුන් හැම දෙනා ම කඳු මුදුනට එක් රැස් වූ වහාම ඔවුන් සැම දෙනාගේ ම බර එකතු වී ඇති කෙරුණු බලපෑම නිසා කඳු මුදුනේ පස් තට්ටුව පුපුරා ඔවුන් හැම දෙන ම ඒ කඳු මුදුනේ වූ ගිනි කන්ද තුළට කඩා වැටුණේය. ඇත්තෙන් ම ඒ ඔවුන්ගේ අන්තිම දා විය.

(පර්සි ජයමාන්නගේ ‘සූෆි උපමා කතා’ නම් ග‍්‍රන්ථයෙනි. මුද්‍රණය 1990)

ඇමෙරිකාව නිජබිම කරගත් බිග්ෆුට් Big Foot: ලෝකයේ නොවිසඳුණු අබිරහස්

බිග්ෆුට් ලොව පුරා විවිධ නම්වලින් හැඳින්වෙනවා. කැනඩාවේ හැඳින්වෙන්නේ ‘සැස්කොච්’ කියායි. කැනඩාවේ බි‍්‍රටිෂ් කොලොම්බියා ප‍්‍රාන්තයේත් ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ වයඹදිග පැසිපික් කලාපයේත් වනාන්තරවල මේ බිග් ෆුට් ජීවත්වෙන බවට විශ්වාස කෙරෙනවා. උතුරු විස්කොන්සින්හි ලැකෝටා ඉන්දියානුවන් මේ යෝධයා හැඳින්වූයේ ‘චියේ-ටන්කා’ හෙවත් ‘යෝධ ලොකු අයියා’ යන නමිනුයි. නේපාලයේ හා ටිබෙටයේ ‘යෙටී’ කියාත්, චීනයේ ‘යෙරන්’ කියාත්,  ඕස්ටේ‍්‍රලියාවේ ‘යෝවී’ කියාත් හැඳින්වෙන්නේ මේ බිග්ෆුට් ම හෝ ඔහුගේ නෑයකු බව පැවසෙනවා.


බිග් ෆුට් නම මෙන් ම ‘සැස්කොච්’ නමත් සඳහන් කරමින් ‘බිග් ෆුට්’, ‘බිග් ෆුට් ඇන් ද වයිල්ඞ් බෝයි’ යනුවෙන් ටෙලිවිෂන් චිත‍්‍රපට මාලාවක් ද කලකට ඉහත දී ලොව පුරා විකාශය වුණා. අපේ රූපවාහිනයෙන් ද මෙම චිත‍්‍රපට මාලාව විකාශය වුණා. ළමයින්ට කරුණාව දක්වන, නොසිතූ මොහොතේ ළමයින් අනතුරුවලින් ගලවා ගන්නට එන කරුණාවන්ත සත්වයකු ලෙසයි, ඒ වැඩ සටහන්වලින් නිරූපණය වුණේ.

ජේන් ගුඩෝල් අදහස් දක්වයි
”මට නම් හොඳටම සහතිකයි. බිග්ෆුට් කියන්නේ හැබෑම සත්වයෙක්” මෙහෙම කියන්නේ ජේන් ගුඩෝල්. ජේන් ගුඩෝල් කියන්නේ පි‍්‍රමාටේස් හෙවත් අගේ‍්‍රශයන් ගැන අද ලෝකයේ ඉන්නා…

බර්මියුඩා ති‍්‍රකෝණයේ අබිරහස Bermuda Triangle : ලෝකයේ නොවිසඳුණු අබිරහස්

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයට අයත් අග්නිදිග අත්ලාන්තික් වෙරළ තීරයේ එක්තරා ප‍්‍රදේශයක සිදුවන සිදුවීම් නිසා ලොව පුරා කවුරුත් මවිතයට පත්වී සිටිති. මේ කලාපයට ඇතුලූ වන නැව් මෙන් ම මේ කලාපයට ඉහළින් අහසේ ගමන් ගන්නා ගුවන් යානා ද අතුරුදන් වී තිබේ. සමහර ගුවන් යානා සහ නැව් අතුරුදන් වී ඇත්තේ කිසිදු හෝඩුවාවක් හෝ ඉතිරි නොකරයි. මේ නැව් සහ ගුවන් යානාවලට මොකද වුණේ? ඒවායේ ගමන් කළ අයට මොකද වුණේ? ඔවුන් කොහෙද ගියේ? මේ ප‍්‍රශ්නවලට නිසි පිළිතුරු ලබා දෙන්න විද්‍යාවට තවමත් හැකිවී නැහැ. ඈත අතීතයේ පටන් නාවිකයන් මේ ති‍්‍රකෝණාකාර ප‍්‍රදේශය හැඳින්වූයේ ‘යක්ෂයාගේ ති‍්‍රකෝණය’ යන නමිනුයි. ඒත් අපි කවුරුත් එය හඳුන්වන්නේ ‘බර්මියුඩා ති‍්‍රකෝණය’ යනුවෙනි.

මොකක්ද මේ බර්මියුඩා ති‍්‍රකෝණය ?

ශතවර්ෂ ගණනාවක් තිස්සේ නාවිකයන් විසින් ඔවුනට මුහුණ පාන්නට සිදුවුණු පැහැදිලි කළ නොහැකි අත්දැකීම් විස්තර කර තිබේ. ඒත් බර්මියුඩා ති‍්‍රකෝණය ගැන ඔවුන් කියන කතා මුහුද සම්බන්ධයෙන් ගෙතූ උපමා කතාවලට බොහෝ සෙයින් සමාන කමක් දක්වනවා. ‘යක්ෂයාගේ ති‍්‍රකෝණය’ට Devil's Triangle නැතිනම් ‘බර්මියුඩා ති‍්‍රකෝණය’ට Bermuda Triangle අයත් ප‍්‍රදේශය වන්නේ බර්මියුඩාව, ෆ්ල…

ලොක්නෙස් විලේ අද්භූත සත්වයා The Loch Ness Monster (ලෝකයේ නොවිසඳුණු අභිරහස්)

සත්ව විද්‍යාඥයන්ට මෙන්ම මුළුමහත් ලෝකයටම අභිරහසක් වූ සමහර ජීවීන් මෙලොව සිටිනවා යැයි අපට විටින් විට නොයෙක් අපූරු තොරතුරු ලැබෙනවා. මේ එවැනි සතෙක් ගැනයි. ඒ තමයි ‘ස්කොට්ලන්තයේ ලොක්නෙස් විලේ මෘගයා’ එහෙමත් නැතිනම් ‘ලොක්නෙස් විලේ බිහිසුණු රකුසා’. මෘගයෙක් හා රකුසෙක් කීවට ස්කොට්ලන්ත ජාතිකයින් නම් මේ අද්භූත සත්වයාට හරිම ආදරෙයි. ඔවුන් ආදරේට කියන්නේ ‘නෙසී’ කියලයි. මේ විස්තර ‘නෙසී’ ගැනයි.


පික්ට්ස් ගෝත‍්‍රිකයින් දුටු මෘගයා
ස්කොට්ලන්තයේ උස් කඳුකරයේ ජීවත්වන අයට කියන්න අපූරු කතාවක් තියෙනවා. ඒ කතාන්දර හා විස්තර බැඳී තියෙන්නේ ස්කොට්ලන්තයේ බොර පාට වතුර පිරුණු විශාල ගැඹුරු ලොක්නෙස් නම් විලේ ඉන්නා අද්භූත සත්වයා වටායි. මෙම සත්වයා ගැන මුලින්ම ලිඛිත වාර්තා අතීත විස්තරවලට එක්වන්නේ පික්ට්ස් ගෝත‍්‍රිකයින්ගෙන්. පික්ට්ස් ගෝති‍්‍රකයින් කියලා කියන්නේ 1 වැනි ශතවර්ෂයේදී රෝමන්වරුන් ස්කොට්ලන්තය ආක‍්‍රමණය කළ විට එහි ජීවත් වූ ගෝත‍්‍රිකයින් පිරිසක්. මේ පික්ස් ගෝත‍්‍රිකයෝ දක්ෂ ගල් වඩුවන් වුණා. ඔවුන් වටපිටාවේ ඇති දේවල් සහ ඔවුන්ගේ ප‍්‍රදේශයට ආවේණික වූ සතුන් ගල්වල කැටයම් කළා. ඔවුන්ගේ ගල් කැටයම් බොහොමයක්ම වගේ පුරා විද්‍යාඥයින්ටත…

සෞරග‍්‍රහ මණ්ඩලයෙන් ඔබ්බට යන නිවුන්නු - වොයේජර් 1, 2 (ගවේෂණ)

පෘථිවියෙන් නිකුත්ව වසර 30කට පමණ පසු වොයේජර් - 1 යානය දැන් ටිකෙන් ටික අපේ සෞරග‍්‍රහ මණ්ඩලයෙන් පිටතට ගමන් ඇරඹීමට ළඟයි. නාසා ආයතනය විසින් උඩු ගුවනට යැවුණු වැදගත් අභ්‍යවකාශ යානයක් වන එය දැනට සූර්යයාගෙන් සැතැපුම් බිලියන 11ක් දුරින් ගමන් කරනවා. එය පසුගිය හය වසර තිස්සේ ම, එනම් 2004 සිට ම, සෞරග‍්‍රහ මණ්ඩලයේ ආන්ත දාරයේ ගවේෂණ කටයුතුවල යෙදෙමින් අපට තොරතුරු එව්වා.

පසුගියදා මෙම අභ්‍යවකාශ යානය අලූත් කලාපයකට පිවිසීම ඇරඹුවා. එය හැඳින්වෙන්නේ නිසලන කලාපය කියායි. එය පිහිටා ඇත්තේ අපේ සෞරග‍්‍රහ මණ්ඩලයේ ආන්ත දාරයේ කෙළවරයි. සක්වළ සිට එන්නකුට අපව දිස් වෙන ආකාරය වොයේජර් 1 මගින් ප‍්‍රථම වරට අපට දැක ගන්නට ලැබෙන්නේ මේ අවස්ථාවේදියි.
වොයේජර් -1 යානයට අපේ සෞරග‍්‍රහ මණ්ඩලයෙන් සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවතට යාමට ඇත්තේ ටික දුරක් විතරයි. මිනිසා විසින් තනන ලද යානයක් අපේ අන්තරීක්ෂ අවකාශයට, එනම් අපත් තරුත් අතර ඇති අති දැවැන්ත අවකාශය වෙතට පිවිසෙන පළමු වන වතාව මෙයයි.

මෙම යානය 2020 තෙක් කි‍්‍රයා කරන්නට එහි බැටරි බලය තියෙනවා. ඊට පළමු අන්තරීක්ෂ අවකාශයේ හැකිතාක් දුරට ගොස් ගවේෂණය කර තොරතුරු අපට එවාවි. එහි සේවය අපට තවත් මාස කීපයක් හෝ වසර ක…

සිත්තරකු වූ සැදැල තනන්නා : විශිෂ්ටතම චරිත

චාල්ස් විල්සන් පීලේ Charles Wilson Peale දේශමාමක චිත‍්‍රශිල්පියෙකි. ඔහු ජාතියේ වීරයන්ගේ ආලේඛ්‍ය චිත‍්‍ර ඇඳීම නිසා ප‍්‍රසිද්ධියට පත් විය. ජෝර්ජ් වොෂින්ටන්, හැමිල්ටන්, ජෝන් පෝල් ජෝන්ස් ආදී විප්ලවයේ වීරයන්ගේ ඔහු ඇඳි චිත‍්‍ර ඉතා උසස් ඒවා ලෙස පිළිගැනේ. එහෙත් වැඩිහිටියකු වන තෙක්ම එවැනි සිත්තමක් දැක තිබුණේ නැත. පාසල් යන කාලේදිවත් චිත‍්‍ර ඇඳීම කර නැත. ඔහු මේරිලන්ඞ්වල ඇනාපෝලිස්හී සැදෑල තනන්නෙකි. එක දවසක් ඔහු සිය නිෂ්පාදනවලට අවශ්‍ය අමුද්‍රව්‍ය රැගෙන ඒමට නෝර්ෆෝක්වලට ගියේය. එහිදී සාප්පුවක අළෙවියට තබා තිබූ සිත්තම් කීපයක් දැක ගන්නට ලැබුණේය. ඒවා එතරම් හොඳින් ඇඳි චිත‍්‍ර නොවීය. ජීවිතයේ ඉන් පෙර කිසි දිනෙක ඔහු සිත්තමක් දැක තිබුණේ නැත. එහෙත් ඒවා දුටු විගස ඊට වඩා හොඳින් තමන්ට අඳින්නට හැකි යයි ඔහු සිතුණේය. ඒ ඉතාමත් නරක විදියට ඇඳ තිබූ ඒවාය. ඔහු ආපසු ගෙදර ආවේ චිත‍්‍ර අඳින ආම්පන්න ද රැගෙනය. ඔහු ගෙදර විත් කළේ චිත‍්‍ර අඳින්න පටන් ගැනීමය. ඉන් පෙර කවරදාත් චිත‍්‍ර ඇන්දේ නැති ඔහුගේ චිත‍්‍ර හොඳින් අළෙවි විය. චිත‍්‍ර ඇඳීම රැකියාව කර ගන්නට ඔහු කල්පනා කළේය. ඇමරිකාවේ බොස්ටන්හී ජෝන් සින්ගල්ටන් කොප්ලේගෙන් හා ලන්ඩනයේ බෙන…

කෙන්යාවේ අලි වනජීවියට එස් එම් එස් (SMS) යවති : විස්මිත සොයා ගැනීම්

අලි මිනිස් ගැටුමේ ඛේදවාචකයක් රැගත් අනුවේදනීය සිද්ධියක් විද්‍යුත් මෙන්ම මුද්‍රිත මාධ්‍ය ඔස්සේ ද පසුගිය දිනෙක අපට දකින්නට ලැබිණි. අලි මිනිස් ගැටුම අපේ රටේ පමණක් නොව අප‍්‍රිකාවේ රටවලත් සිදුවේ. අලිඇතුන් කෑම සොයා ගම් වැදීම නිසා දුකට පත් වන ගැමියන් ගැන වාර්තා අපේ රටෙන් පමණක් නොව ඒ රටවලින් ද අසන්ට ලැබේ. මේ අලි මිනිස් ගැටුම අව ම කර ගැමියන්ට සහනයක් ලබා දීමටත්, අලි ගහනය වඳ වී යාමේ තර්ජනයෙන් බේරා ගැනීමටත් වනජීවී නිලධාරීහු නොයෙක් උපක‍්‍රම භාවිත කරති. විදුලි වැට ඉදි කිරීම, වෙනත් වන රක්ෂිතවලට පලවා හැරීම ඉන් කීපයකි. එහෙත් මෙයට වඩා සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් උපක‍්‍රමයක්  අප‍්‍රිකාවේ කෙන්යා වනජීවී නිලධාරීන් විසින් යොදා ගෙන තිබේ. කෙන්යාවේ වන රක්ෂිතවල ජීවත් වන සද්දන්ත අලි ඇතුන්ගෙන් මිනිසාටත් මිනිසාගෙන් එම අලි ඇතුන්ටත් සිදුවන හානිය අවම කිරීමට කෙන්යාවේ ඔල් පෙජෙටා වන රක්ෂිතයේ වනජීවී නිලධාරීන් භාවිතයට ගෙන ඇත්තේ අති නවීන තාක්ෂණික උපක‍්‍රමයකි.


කෙන්යාවේ අලි වනජීවී නිලධාරිනට ‘එස් එම් එස්’ යවන්නට පටන් ගෙන ඇත්තේ මේ නවීන තාක්ෂණික උපක‍්‍රමය නිසාය. මුලින් ම මෙම අති නවීන තාක්ෂණය යොදා ගෙන ඇත්තේ ‘කිමානි’ නම් දැවැන්ත දළ ඇතෙකුටය…

තරුවක් කෑමට ගන්නා තරුවක් : විස්මිත සොයා ගැනීම්

තරුවක් තවත් තරුවක් කෑමට ගන්නා දර්ශනයක් අපට ගෙන එන්නට ලෝක තාරකා විද්‍යාඥයන් පිරිසක් සමත් වී තියෙනවා. තාරකා විද්‍යාඥයන් මේ සමර්ථකම කර ඇත්තේ චිලි රටේ පිහිටුවා ඇති යුරෝපීය දකුණු අභ්‍යවකාශ නිරීක්ෂණාගාරයේ ඇති දුරේක්ෂවල ආධාරයෙන්. මේ පින්තූරවලින් දක්වෙන්නේ ඒ අවස්ථා කීපයක්. තරුවක් තවත් තරුවකින් පෝෂණය වෙනවා දැක්වෙන පැහැදිලි පින්තූර පෙළක් පළ වූ මුල් ම වතාව මෙයයි.

මේ තරු දෙක එකිනෙකට සැතැපුම් මිලියන 92ක් එකිනෙකට ඈතින් තිබුණත් කුඩා තරුව ලොකු තරුව කෑමට ගන්නා හැටි ඔබටත් දැන් මේ පින්තූරවලින් නිරීක්ෂණය කරන්න පුලූවන්.


යුගල තාරකා වන මේවා නම් කර ඇත්තේ එස්එස් ලෙපෝරිස් SS Leporis කියායි. මේවා පිහිටා ඇත්තේ ලෙපුස් Lepus ඛැචමි තරු පන්තියේයි. මේ තරු දින 260කට වරක් එකිනෙකා වටා භ‍්‍රමණය වෙන ඒවායි.
මේ තරම් පැහැදිලි ලෙස ප‍්‍රතිබිම්බ ලබා ගෙන ඇත්තේ යුරෝපීය දකුණු අභ්‍යවකාශ නිරීක්ෂණාගාරයට අයත් පැරනල් නිරීක්ෂණාගාරයේ දුරේක්ෂ හතරකින් හසු කරගත් ආලෝකය ආධාරයෙන්. ඒ දුරේක්ෂ රඳවා ඇත්තේ අඩි 8600ක් උස කන්දකයි. මේ පින්තූර හබල් අභ්‍යවකාශ දුරේක්ෂයෙන් ගත් පින්තූරවලට වඩා පනස් ගුණයකින් පැහැදිලි පින්තූර ලබා ගැනීමට ඔවුනට හැකි වී තිබෙනවා.

හිමාලයේ හිම මිනිසාගේ කතාව (Yeti) Abominable Snow Man : ලෝකයේ නොවිසඳුණු අභිරහස්

මේ මිහිතලයේ හැම අස්සක් මුල්ලක් නෑරම ජීවය පවතිනවා. දිනෙන් දින සත්ව විද්‍යාඥයින්ට අලූත් ජීවීන් හමුවෙනවා. ඒත් සමහර සත්ව විද්‍යාඥයින්ට මෙන්ම මුළුමහත් ලෝකයටම අබිරහසක් වූ ජීවීන් ද මෙලොව සිටිනවා යැයි අපට විටින් විට නොයෙක් අපූරු තොරතුරු ලැබෙනවා. එවැනි එක් ජීවියෙක් තමයි ‘යෙටී’ Yeti එහෙමත් නැතිනම් හිමාලයේ ‘පිළිකුල් සහගත හිම මිනිසා’ Abominable Snow Man කියලා කියන්නේ. ටිබෙට් ජාතිකයන් ‘යෙටී’ නමින් මෙම සත්වයා හැඳින්වූවත් ආසියාවේ තවත් රටවල් කිහිපයක ම මෙවැනි සත්වයන් සිටින බව කියැවෙනවා. ඒ ඒ රටවල විවිධ නම්වලින් මේ සත්වයා හඳුන්වනවා. එහෙත් යෙටී කියන නමයි, වඩාත්ම ප‍්‍රසිද්ධ වී තියෙන්නේ. ප‍්‍රධාන වශයෙන් යෙටී යන නමින් වූ සත්වයා ජීවත් වෙනවා යැයි කියන්නේ නේපාලයටත් ටිබෙට් දේශයටත් අයත් හිමාල කඳුකරයේ. යෙටී ගැන අපූරු විස්තර මහා ඇලෙක්සෙන්ඩර් අධිරාජ්‍යයාගේ සමයේ පටන් වාර්තා වී තියෙනවා. කි‍්‍රප්ටෝසූලොජිස්ට් cryptozoologists හෙවත් ගුප්ත සත්වවේදීන් අද පවා හිමාල අඩවිය ගවේෂණය කරන්නේ යෙටී ගැන සත්‍ය තොරතුරක් සොයමිනුයි.


මහා ඇලෙක්සෙන්ඩර්ට ඇසූ අපූරු කතාව
ක‍්‍රි.පූ. 326 දී මහා ඇලෙක්සෙන්ඩර් අධිරාජ්‍යයා ඉන්දියාව ආක‍්‍රමණය කළා. එ…

මරු කටෙන් බිහි වූ චිත‍්‍රපට අධ්‍යක්ෂවරයා - ජෝන් වූ John Woo : දුක දිනා ජයගත් හපන්නු

ලෝක ප‍්‍රකට චිත‍්‍රපට අධ්‍යක්ෂ ජෝන් වූ John Woo වයස අවුරුදු තුනේ දී ආසාදනයකින් මරණාසන්න තත්වයට පත්ව සිටියා. වෛද්‍යවරයා ඔහුගේ පියාට කීවේ මේ දරුවා පිළිබඳ අදහස අත්හැර වෙනත් දරුවකු ගැන හිතන්න, ඔහු ජීවත් කරවීම අපහසුයි කියායි. ඒත් ඔහුගේ පියා එහෙම කළේ නෑ. ඒ වෙනුවට ඔහු කළේ ඔහු සතු සියලූ ධනය වියදම් කර බටහිරින් පුහුණුව ලත් වෙනත් විශේෂඥ වෛද්‍යවරයකු ලවා සිය එකම පුතාට ප‍්‍රතිකාර කිරීමයි. මේ නිසාම ඒ පවුල අන්ත දිළිඳු තත්වයට වැටුණා.


”මගේ පියා ගුරුවරයෙක්. එදා එයා මා දිහා බලලා කීවේ, ‘මං මගේ මුළු සේසතම වියදම් කරල මගේ දරුව ව කොහොම හරි බේරා ගන්නවා. මං එයාට ආදරෙයි. එයා දක්ෂ දරුවෙක් වේවි’ කියලයි.” ජෝන් වූ සිය අතීතය ගැනත් පියා ගැනත් සිහිපත් කරමින් කීවා.

හොංකොං චිත‍්‍රපට අධ්‍යක්ෂවරයකු වූ ජෝන් වූ කි‍්‍රයාදාම චිත‍්‍රපට නිසා අද බටහිර ලෝකයේ නමක් දිනා ගත් අයෙක්. ඒත් දකුණු චීනයේ ජීවත් වූ ඔවුන්ට චීනයේ කොමියුනිස්ට් විප්ලවය නිසා එරටින් දිවි ගලවා ගෙන හොංකොං දූපතට පැන එන්නට සිදු වුණා. ඉතා දිළිඳු තත්වයකින් හොංකොං නගරයේ පෙට්ටිගෙයක ජීවත් වූ ඔවුන්ට ඒ කාලේ නගරයේ ඇති වූ මහා ගින්නකින් ඒ ලෑලි නිවසත් අහිමි වුණා. ඊට පස්සේ අතේ ස…

අනාගතයේ ආලෝකය නිපදවන බැක්ටීරියා ලාම්පු : නව නිපැයුම්

අප සාමාන්‍යයෙන් කරන්නේ රෝග කාරක බැක්ටීරියා අපේ නිවෙස්වලින් පන්නා දැමීමයි. ඒත් අනාගතයේ දී මේ බැක්ටීරියා වර්ග හෙවත් ක්ෂුද්‍ර ජීවී විශේෂ මිලියන ගණනක් යොදා ගෙන නිවෙස් ආලෝකමත් කර ගන්නට අපට හැකි වේවි.

පිලිප් ඉලෙක්ට්‍රොනික් සමාගම ‘ජීව-ආලෝක’ bio light  ක‍්‍රමයක් නිපදවා තියෙනවා. ඒ මගින් විදුලිය භාවිත නොකර ඔබට ඔබේ කාමරය ආලෝකවත් කර ගන්න පුලූවන්. එයින් විහිදෙන ආලෝකය සෞම්‍ය දීප්තියක් ඇති එකක්.


මේ ලාම්පුවට ඇතුළත් වන්නේ වීදුරු කුටී පෙළක්. ඊට යොදා ගෙන ඇත්තේ කලාමැදිරියන් හා ? බදුල්ලන් ආලෝකය නිකුත් කිරීමට යොදා ගන්නා ජෛවසන්දීප්ත ක‍්‍රමයට සමාන එකක්. මේ වීදුරු බඳුන්වල ඇත්තේ ජෛවසන්දීප්ත බැක්ටීරියා විශේෂයක්. ඒ තුළට මීතේන් වායුව යැවූ විට දීප්තියක් නිකුත් කෙරෙනවා. මෙහිදී යොදා ගන්නේ නිවසේ අපද්‍රව්‍යවලින් නිපදවෙන ජීව වායුවයි.

එංගලන්තයේ කේම්බි‍්‍රජ් විශ්වවිද්‍යාලයේ ශාක ජීව විද්‍යාඥ ජිම් හේස්ලෝෆ් කියන්නේ මෙය තිරසාර ආලෝක සැපයුමට හොඳ ක‍්‍රමයක් කියායි. ඔහුගේ අදහස මේ ක‍්‍රමය නිවෙස්වලට වැද්දගන්නට හැම කෙනෙකුම කැමති වෙන එකක් නැහැ. ඒත් වැඩි වියදමක් නැතුව මගතොට ආලෝකවත් කරන්න නම් මෙය හොඳින් ම ගැළපෙන බවයි.


පිලිප් ආයතනය විශ…

ලොව ලොකුම සර්පයා කොලොම්බියාවෙන් : විස්මිත සොයා ගැනීම්

එදාත් වෙනදා වගේම කොලොම්බියාවේ සෙරෙජෝන් ගල් අඟුරු පතල් සේවකයින් සුපුරුදු පරිදි ඔවුන්ගේ වැඩ කටයුතු ආරම්භ කළා. යන්ත‍්‍ර යොදාගෙන පස් ඉවත් කරමින් කැණීම් ආරම්භ කළා. ඒත් හිටිහැටියේ ම පොළොවෙන් යමක් මතු වීම නිසා කැණීම් කටයුතු එක්වරම නතර කෙරුණා. පතල් සේවකයින්ට හමුවී තිබුණේ යෝධ ඇට කැබලි වගයක්.

පුරාවිද්‍යාඥයින් කණ්ඩායමක් වහාම සෙරෙජෝන් ගල් අඟුරු පතලට කැඳවණු ලැබුවා. ඉන්පසු ඔවුන්ගේ අධීක්ෂණය යටතේ පරිස්සමෙන් පස් ඉවත් කිරීම සිදු වුණා. ඒ විද්‍යාඥ කණ්ඩායමට දකින්න ලැබුණේ සද්දන්ත සර්පයකුට අයත් අස්ථි වගයක්. ඒ විතරක් නෙවෙයි, මේ සද්දන්තයාගේ අස්ථි සමඟින් උගේ ගොදුරු බවට පත්වූ සතුන්ගේ අස්ථි කැබලි ද දකින්න ලැබුණා. මේ දැවැන්තයාගේ ගොදුරු බවට පත්වී තිබුණේ කිඹුලන් හා ඉදිඹුවන්ය.

විද්‍යාඥයින් පවසන්නේ මේ යෝධ සර්පයා බස්රථයක් තරම් විශාල බවයි. මේ සතා දැවැන්ත පිඹුරෙකුට සමානය. වසර මිලියන 60 පමණ පෙර, ඈත අතීතයේ දී සෙරෙජෝන් ගල් අඟුරු පතල පිහිටා ඇති ප‍්‍රදේශය සාරවත් වගුරු බිමක් ලෙස පැවැතුණු බවයි පුරා විද්‍යාඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ. විද්‍යාඥයින්ට හමුවූ මේ සද්දන්තයාගේ ඇටසැකිල්ලට අනුව මේ සර්පයා රාත්තල් 1,600 ක් එනම් කිලෝ ග‍්‍රෑම් 730ක…

දෑස් අහිමි සෙබළාට දිවෙන් පෙනීම ලැබුණු හැටි : දැන මුතු

වයඹදිග එංගලන්තයේ ලිවර්පූල්හි පදිංචි ක්‍රෙග් ලන්ඞ්බර්ග්ගේ වයස අවුරුදු 24 යි. එයා බි‍්‍රතාන්‍ය ජාතික තරුණයෙක්. ක්‍රෙග්, බි‍්‍රතාන්‍ය හමුදා සේවයට බැඳිලා ගියා ඉරාකයට. හමුදා මෙහෙයුම්වල යෙදෙද්දී 2007 අවුරුද්දේදී ඉරාකයේ බස්රා නුවරදී සතුරන්ගේ රොකට් ප‍්‍රහාරයකට ගොදුරු වූ ඔහුගේ දෑස් අහිමි වුණා. ඔහුට ආයේ කවදාවත් ඔහුගේ ඇස්වලින් පෙනීම ලැබෙන්නේ නැහැ. ඒත් දුක් වෙන්න කාරි නැහැ. නවීන තාක්ෂණය ක්‍රෙග්ගේ උදව්වට ආවා. නවීන තාක්ෂණයේ පෙරැුළියක් සිදු කරමින් අලූත් මෙන්ම අපූරු ක‍්‍රමයකට ක්‍රෙග්ට යළි පෙනීම ලබා දීමට හැකිවී තිබෙනවා. දැන් ක්‍රෙග්ට පෙනීම දෙන්නේ ඔහුගේ ඇස් නොවේ, දිවයි.

දැන් දිව උපයෝගී කර ගෙන ලාන්ස් කෝප්රල් ක්‍රෙග් ලන්ඞ්බර්ග්ට වචන කියවන්න පුළුවන්. හැඩතල හා රූප හඳුනාගන්න පුළුවන්. ඒ විතරක් නොවේ, කාගේවත් උදව්වක් නැතිව තනිවම එහෙමෙහෙ යන්න පුළුවන්. මේ වනතෙක්ම ඔහුගේ සහායට හිටියේ හොඳින් පුහුණුව ලත් බලූ සුරතලෙක්. නමුත් මේ අලූත් හැකියාව ඔහුට හිමිකර දුන්නේ ඇමෙරිකා එක්සත් ජන පද හමුදාවේ හිටපු මේජර් ජනරල්වරයකු වූ ගේල් පොලොක් ප‍්‍රමුඛ තාක්ෂණවේදීන් කණ්ඩායමක් තැනූ අලූත්ම තාලේ උපකරණ කට්ටලයක් මගින්. ඔවුන් මේ නව උපකරණය හ…

සිල්වත් බවට හානි කරන ඇවතුම් පැවතුම් : බුදුන් දුන් ඔවදන්

සසුන් ගත පැවිද්දන් කිසිවිටෙකත් නොකළ යුතු යයි බුදුන් වහන්සේ විසින් තහනම් කරන ලද දෑ ‘අන්වේෂණ’ යනුවෙන් හැඳින්වේ. සිල්වත් බව නසන, මිථ්‍යා මාර්ගවලින් ජීවිකාව සපයා ගැනීම සඳහා කරන සියලූ දෑ ‘අන්වේෂණ’ ලෙස දක්වා ඇත. මෙසේ දක්වා ඇති අන්වේෂණ විසි එකකි. ඒවා මෙසේ ය:

1. වෙදකම
2. දූත කර්මය
3. පණිවුඩ පනත් ගෙන යාම
4. ගෙඩි පැළීම
5. ව‍්‍රණාලේපයන් දීම
6. ළය විරේක දීම
7. අධෝවිරේක දීම
8. නස්‍ය සඳහා තෙල් පිසීම
9. පානය සඳහා තෙල් පිසීම
10. හුණදඬු ඈ දීම
11. තල්පත්, තළපත් ආදී පත‍්‍ර දීම
12. සපු කණේරු ආදී මල් වර්ග දීම
13. කොස් ආදී ඵල වර්ග දීම
14. මහරීසුනු ආදී ඇඟ ගල්වන සුනු වර්ග දීම
15. දැහැටි දඬු ආදිය දීම
16. මුව දෝනා දිය දීම
17. වත්සුනු ආදී සුනු වර්ග දීම
18. සිරුරෙහි උළන මැටි වර්ග දීම
19. චාටු බස් දොඩා රැවටීම
20. මුසාවෙන් පිරුණු සත්‍යයෙන් අඩු වචන කීම හා දායකයනගේ දරුවන් වඩා ගැනීම
21. ගිහියන් වෙනුවෙන් ගම් අතර, නගර අතර ලියුම් කියුම් හුවමාරුව සඳහා පා මෙහෙවරෙහි යෙදීම

යනු ඒ විසි එකකයි. සියලූ අන්වේෂණ අනාචාර යැයි ද මෙම මිථ්‍යා ආජීව නිසා ශීල, සමාධි, ප‍්‍රඥා වශයෙන් පැවිදි අයකු විසින් අනුක‍්‍රමයෙන් අනුගමනය කළ යුතු ති‍්‍…

ගුරුවරයකුගේ කාර්යයභාරය කුමක්ද? : තවත් සෙන් කතාවක්

බන්කෙයි නම් සෙන් ගුරුතුමා රටරටවලින් පැමිණි විවිධාකාරයේ ගෝලයන් පිරිසකට ධර්මය ගැන කියා දෙමින් භාවනා ක‍්‍රම පුහුණු කරමින් සිටියේය. ඒ අතරින් එක් ගෝලයෙක් සොරකම් කරන්නට පුරුදුව සිටි අයෙකි. ගෝලයෝ තමන් සතු යම්යම් දෑ නැති වූයෙන් ඒ ගැන ගුරුතුමාට පැමිණිලි කළහ. ගුරුතුමා එය ගණන් නොගෙන සොරකම් කිරීමේ පුරුද්ද අත්හළ යුතු එකකැයි පොදුවේ සියලූ දෙනාම අවවාද කළේය. එත් සොරකම එතැනින් නතර නොවීය. ඉන්පසු ගෝලයන් විමසිල්ලෙන් පසු වූයෙන් සොරකම අතටම අල්ලා ගත හැකි විය. ඔවුහු සොරා අල්ලා ගෙන ගොස් ගුරුතුමාට ඉදිරිපත් කළහ. සොරා පන්සලෙන් පන්නා දමන ලෙස ඉල්ලා සිටියහ. ඒත් ගුරුතුමා ඔහුට අවවාද කළා මිස වෙන කිසිවක් කළේ නැත. සොරකම නතර නොවීය. තවදුරටත් ඉවසා සිටිය නොහැකි ගෝලයෝ සොරා පන්සලෙන් නොරපා නොදැමුවොත් තමන් සියලූ දෙනාම එක්ව පන්සල හැර වෙනත් ගුරුතුමකු සොයා යන බව ඔවුන් සියලූදෙනාගේම අත්සන් සහිත පෙත්සමක් ඉදිරිපත් කරමින් කියා සිටියහ.

ගුරුතුමා ඔවුන් සියලූ දෙනාම එක් රැස් කළේය. චෝදනා ලැබූ ශිෂ්‍යයා ද එහි ගෙන්වීය. ඊළඟට ගුරුතුමා කාටත් ඇසෙන සේ පෙත්සම කියවීය. අනතුරුව ගෝලයන් අමතා මෙසේ කීය:

”බොහොම හොඳයි, ඔබ හැම දෙනාම හොඳ නරක හැම දෙයක් ගැනම දන්නා…

හේතුව හා ඵලය - ලජ්ජාව සහ බිය : බුදුන් වදාළ උපමා

කොහොඹ ඇටයක්, වැටකොළු ඇටයක්, තිත්ත ලබු ඇටයක් තෙත් බිමක පැල කළ විට පැලයෙන් ඇදී එන පොළොවේ රසධාතුවත් ජලය කොටසත් තිත්ත රස බවට පත් වේ.

මෙසේම මිථ්‍යාදෘෂ්ටි බීජය සහිත පුද්ගලයාගේ කි‍්‍රයාවන් ද කටුක වූ නරකම ප‍්‍රතිඵලම ගෙන එයි.
උක් පැලයක්, හැල් වී බීජයක්, මිදි පැලයක් පොළොවෙහි සිට වූ විට එම පැලය පොළොවේ රසධාතුවත් ජලය පැණි රසම බවට පත් කරයි.

මෙසේම සම්‍යක්දෘෂ්ටි බීජ ඇති පුද්ගලයා කරන සියලූ දෙයින් ම තමන්ටත් අනුන්ටත් හොඳ ප‍්‍රතිඵල ලැබෙයි.
සුදු පාට සේ ගණන් ගත හැකි ධර්ම දෙකක් ලෝකයෙහි තිබේ. ඒ දෙක නම් ලජ්ජාව හා බියයි. මේ ධර්ම දෙක ලෝකය පාලනය කරන නිසාය. මේ ධර්ම දෙක මිනිස් සමාජයෙන් ඈත් වූ දිනයට තමන් බිහි කළ මව, සුළු මව, නැන්දා, ගුරුවරයාගේ බිරිඳ, දැරියෝ ආදී වෙනසක් නො දනිති. ඔවුහූ හරකුන්, එළුවන්, කුකුළන් නරින් මෙන් මිනිසුන් විසින් පනවා ගෙන තිබෙන ආචාර ධර්ම බිඳිති.

(මීරිගම ගෝතම ස්ථවිරයන්ගේ ‘බුදුන් වදාළ උපමා’ නම් ග‍්‍රන්ථයෙනි.)

එළුවන්ගේ ලේ උරාබොන චුපකාබ්රා Chupacabra : ලෝකයේ නොවිසඳුණු අබිරහස්

ගුප්ත සත්ව විද්‍යාඥයින්ගේ අවධානය යොමුවුණු චුපකාබ්රා Chupacabra කියන සත්වයා වාසය කරන බවට තොරතුරු ලැබෙන්නේ ලතින් ඇමෙරිකාවෙන්. ඒ හැර ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ පහළ කොටස්වලින් සහ මෙක්සිකෝවෙන් පවා මෙම අද්භූත සත්වයා ගැන තොරතුරු වාර්තා වුණා. ඒත් බොහොමයක් සත්ව විද්‍යාඥයින් හා වනජීවී ආරක්ෂක නිලධාරීන් ප‍්‍රකාශ කරනුයේ මේ සත්වයා ගැන ලැබෙන ආරංචි බොරු බවත්. මේ සතා හුදෙක් ප‍්‍රවාදයක් බවත්ය.


චුපකාබ්රා කියන්නේ කාටද ?
‘චුපකාබ්රා’ කියන්නේ ස්පාඤ්ඤ වචන දෙකකින් සැදුණු නමක්. ස්පාඤ්ඤ බසින් ‘චුපා’ කියලා කියන්නේ උරා බොනවාටයි. ‘කාබ්රා’ කියන්නේ එළුවාටයි. රාත‍්‍රී කාලයේ ඇවිත් එළුවන් සහ ගොවිපළ වෙනත් සතුන් මරා ඔවුන්ගේ ලේ උරා බොන නිසා මෙම අද්භූත සත්වයා හඳුන්වන්නේ  ‘චුපකාබ්රා’ කියලයි.

චුපකාබ්රාගේ හැඩරුව
ලතින් ඇමෙරිකානුවන් මෙම සත්වයාට දක්වන්නේ විශාල බියක්. ඒ නිසාම ඇසින් දුටු සාක්ෂි අනුව මේ සත්වයාගේ බාහිර පෙනුම විවිධයි. හැබැයි මේ සත්වයා දුටු හැම කෙනෙක්ම පොදුවේ කියන කරුණු කීපයක්ම තියෙනවා. ඒ අනුවයි මේ සත්වයාගේ පෙනුම තීරණය කර ඇත්තේ. මේ සත්වයා ප‍්‍රමාණය කුඩා වලහෙක් වගෙයි. දිගු වලිගයක් ඇති අතර බෙල්ල පසුපස සිට වලිගය කෙළවර තෙක්ම උල්…

වසර 2000කට පෙර සිදු වූ අපූර්වතම දිවි නසා ගැනීම - ක්ලියෝපැට්රා සොයා යන ගමනක් (විස්මිත සොයා ගැනීම්)

ලෝක ඉතිහාසයේ අපූර්වතම දිවි නසා ගැනීම සිදු වී වසර 2000කටත් වැඩිය. තම දේශය වූ මිසරය අත්පත් කර ගත් රෝමන්වරුනට යටත් වෙනවාට වඩා මිය යනවා යහපතැයි සිතූ ඇය අවසානයේ දී සර්පයකු ලවා දෂ්ඨ කරවාගෙන මිය යන්නට සිතුවාය. මෙම සිදුවීම, පැරණි ඉතිහාසකරුවන් විසින් යළි යළිත් විස්තර කරන ලද අවස්ථා බොහෝය. මහාකවි විලියම් ෂේක්ස්පියර් විසින් ‘සීසර් ඇන්ඞ් ක්ලියෝපැට්රා’ නාට්‍යය තුළින් එය අමරණීයත්වයට පත් කර ඇත. එය මෑතදී ‘රෝමය’ නම් වූ ටෙලි නාට්‍ය මාලාව මගින් ද විචිත‍්‍ර ලෙස නිරූපණය කෙරිණ. යුද්ධයෙන් පසු සිය වල්ලභයා වූ මාක් ඇන්ටනි පරාජය වීමත් සමග ක්ලියෝපැට්රා රැජින පොළඟකු ලවා දෂ්ට කරවා මරණයට පත් වූ බව මෙතෙක් කලක් අපි විශ්වාස කෙළෙමු. ඒත් දැන් ඒ ඉතිහාසය ගොඩ ගන්නට පුරාවිද්‍යාඥයෝ සූදානම් වී සිටිති. ඔවුහූ ක්ලියෝපැට්රා සහ මාක් ඇන්ටනි දෙදෙනා මිහිදන් කළ තැන ගවේෂණය කරන්නට ආසන්න වී සිටිති.


සමහර විට මේ ගවේෂණයත් සමග අප මෙතෙක් දැරූ මතය වෙනස් වීමට ඉඩ ඇත. ඒ ලෝකයේ වඩාත් අති විචිත‍්‍ර පුරාවිද්‍යාඥයාගේ මතයයි. ඔහු අන් කිසිවකු නොව මිසරයේ පුරාවිද්‍යා සුපී‍්‍රම් කවුන්සලයේ මහ ලේකම් වූ ආචාර්ය සාහි හවාස් (Zahi Hawass) ය. 2009 අපේ‍්‍රල් මාසයේ …

මිනිසාගේ ආයුකාලය වැඩි ඇයි? : දැනමුතු

සාමාන්‍යයෙන් එකම වර්ගයක සත්වයන් අතරින් විශාල සතුන් වැඩි කලක් ජීවත්වන අතර කුඩා සතුන්ගේ ආයු කාලය කෙටිය. එයින් වෙනස්වන එකම සත්වයා මිනිසාය. ක්ෂීරපායී සත්වයකු වන මිනිසා තමන්ට වඩා ප‍්‍රමාණයෙන් විශාල තමන් අයත් වන සත්ව ගනයට අයත් ගෝරිල්ලන්, අලි ඇතුන්, තල්මසුන් ආදී සතුන්ට වඩා වැඩි කලක් ජීවත් වෙයි. ඒ සත්ව ගණයේ වැඩිම ආයුකාලයක් වාර්තා කරන්නේ මිනිසාය. ඒ ඇයිදැයි කිසිවකු දන්නේ නැත. ඒත් එය වෛද්‍ය විද්‍යාවේ දියුණුව නිසා ඇති වූවක් යැයි කිව නොහැක්කේ ඒ දියුණුව ඇති වන්නටත් පෙර ආදි කාලයේ පවා අවුරුදු 100 ඉක්මවා සිටි මිනිසුන් ගැන වාර්තා තිබේ. කිසිම ක්ෂීරපායී සතකු එතරම් කලක් මොනම යුගයකදීවත් ජීවත්වී නැත.

අපට සමාන ග‍්‍රහලොවක් : කෙප්ලර්ගේ අලූත්ම සොයා ගැනීම (විස්මිත සොයා ගැනීම්)

නාසා තාරකා විද්‍යාඥයන් ජීවීන් පැවතිය හැකි ග‍්‍රහලොවක් සොයා ගෙන ඇතැයි යන්න පසුගියදා ලොව පුරා පැතිර ගිය වඩාත් සිත්ගත් ආරංචිය විය. අපේ සූර්යයට සමාන තරුවක් වටා සෑදුණු සෞරග‍්‍රහ මණ්ඩලයක ජීවය පැවතිය හැකි කලාපයක පිහිටි නිල්වන් ග‍්‍රහලෝකයක් (blue planet) ඇතැයි අසන්නට ලැබීම අසිරිමත් දෙයකි.


මේ හෙළිදරවුව කරගෙන ඇත්තේ නාසා ආයතනයේ කෙප්ලර් මෙහෙයුම (Kepler Mission) මගිනුයි. මෙම කෙප්ලර් මෙහෙයුම පසුගිය වසර තිස්සේ ම ඇදහිය නොහැකි වේගයකින් නව ලෝකයන් සොයා ගනිමින් සිටියි. ඒත් ජීවීන් පැවතිය හැකි නව ග‍්‍රහලොවක් ඇතැයි සොයා ගත් පළමු වතාව මෙයයි. මේ නව ග‍්‍රහලොව ෆැරන්හයිට් 72ක පමණ මතුපිට උෂ්ණත්වයක් ඇති එකකි. එම උෂ්ණත්වය අපේ පොළොවේ වසන්ත කාලයේ උෂ්ණත්වයට සමානය.


නාසාහී ඒමිස් පර්යේෂණ මධ්‍යස්ථානයේ අධ්‍යක්ෂ විලියම් බොරුකීගේ මෙහෙයවීමෙන් ඇමරිකාවේ කානෙගී ආයතනයේ ඇලන් බොස් ඇතුළු පර්යේෂක පිරිස කේප්ලර් අභ්‍යවකාශ දුරේක්ෂය මගින් තරු 155,000ක දීප්තිය විමර්ශනය කර පෘථිවියට එවන ලද ප‍්‍රකාශමිතික දත්ත භාවිත කොට කරන ලද මෙම නිරීක්ෂණ ඇස්ට්‍රෝෆිසිකල් ජර්නල් නම් වූ තාරකාභෞතික විද්‍යා සඟරාවෙහි ළඟදීම පළවනු ඇත.

පෘථිවියට සමාන මේ ග‍්‍රහයන් ඔ…

බූරුවකු සොයා දුන් රන් නිම්නය : විස්මිත සොයා ගැනීම්

බහාරියා ඔඑසිස් හී ‘රන් මමියේ නිම්නය’ (Valleys of the Golden Mummy) ලෙස සලකනු ලබන පිරමීඩ තැනූවන්ගේ සොහොන් බිමෙහි වැඩ කළ පුරාවිද්‍යා රැකවලකු වූ අබ්දුල් මිගෝඞ් ඒ බිම හරහා පලා ගිය සිය බූරුවා අල්ලා ගන්නට ඌ පසුපස දිව ගියේය. බූරුවා දිය සිඳී ගිය අඳුරු වගුරකට වැටුණේය. ඌ ගලවා ගන්නට ඔහු ඒ අඳුරු වගුරට බැස්සේය. ඒ වළෙන් ඔබ්බෙහි වූයේ කෙටි උමඟකි. එය වැටී තිබුණේ මෙතෙක් සොයා නොගත් සොහොන් ගැබකටය. හදිසියේ ම ඔහුට දැක ගන්නට ලැබුණේ රනින් දිළිසෙන ඇතුළු ගැබකි. එහි පිරී තිබුණේ රනින් ආවරණය කළ මමී ය. වහා ගොඩට ආ ඔහු ඒ බව තම උසස් නිලධාරිනට දැන්වීය.

මිසරයේ පුරාවිද්‍යා සුපී‍්‍රම් කවුන්සලයේ මහ ලේකම් වූ ආචාර්ය සාහි හවාස් (Zahi Hawass) එහි ගියේ ඒ අනුවය. "1996 මාර්තු 2 වැනිදා, මට කිසිදාක අමතක නොවන දිනයක්. ඒ ආරංචිය ලැබෙන වෙලාවෙ මම හිටියෙ ගිසාවල, පිරමීඩ ඉදි කළ අයගේ සොහොන් ගැබක කැණීම් අධීක්ෂණය කරමින්. එදා සවස මම ඒ මහා පිරමීඩ ඉදි කිරීමට හවුල් වූ අයකුගේ ඇටසැකිල්ලක් පිරිසිදු කරමින් හිටියා. හදිසියේ ම මගේ සහායක මන්සූර් බොරේක් මා වෙත ආවා. ඔහුගේ මුහුණේ තිබුණේ විස්මයට පත් වූ බවක්. අලූත් විස්මිත සොයා ගැනීමක් ගැන දැනුම් දෙන්න…